Παραδόθηκαν τελικά στην υπουργό Παιδείας τα πορίσματα του Συμβουλίου Πρωτοβάθμιας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΣΠΔΕ), που προέκυψαν από τον πολυδιαφημισμένο διάλογο για την «αναμόρφωση» του Λυκείου και την αλλαγή του εξεταστικού συστήματος πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Η Διαμαντοπούλου τα παρέλαβε κάνοντας σαφές ότι «αποτελούν πλαίσιο πολιτικής, δηλαδή συμφωνία σε βασικές αρχές» και δεν αφο- ρούν «συγκεκριμένα προγράμματα ούτε σαφείς και συγκεκριμένες λύσεις», για να δηλώσει αμέσως μετά ότι «εμείς έχουμε τις βασικές αρχές μας» και ότι «θα χρησιμοποιήσουμε τις σημαντικότερες προτάσεις -στις οποίες θα υπάρξει συναίνεση». Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα συγκροτηθεί νέο Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας με καινούρια δομή και προσωπικότητες. Κοντολογίς, η φάρσα του διαλόγου θα διαιωνιστεί για να αποτελέσει προπέτασμα καπνού για την εφαρμογή μιας πολιτικής την οποία έχει προαποφασίσει η κυβέρνηση (όπως και κάθε κυβέρνηση).
Η παράδοση των πορισμάτων του ΣΠΔΕ δεν έγινε με πολλά ταρατατζούμ (παρότι στο «διάλογο» συμμετείχε ανελλιπώς το ΠΑΣΟΚ ως την προκήρυξη των εκλογών, συντηρώντας το μύθο τούτης της φάρσας), όχι μόνο γιατί η νέα κυβέρνηση θέλει να εφαρμόσει τη δική της πολιτική στην Παιδεία, διανθισμένη ίσως με κάποιες καρικατούρες των πορισμάτων, αφού άλλωστε δεν υπάρχουν διαφορές στην ουσία, αλλά και γιατί το πόρισμα περιέχει στοιχεία-φωτιά, που θα μπορούσαν να ξεσηκώσουν το μαθητικό κίνημα, πράγμα που η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει όπως ο διάβολος το λιβάνι σε μια περίοδο που έχει ανοικτά τα ζητήματα της οικονομικής πολιτικής και του ασφαλιστικού. Τα μέσα μαζικής παραπληροφόρησης έπαιξαν την είδηση στο βαθμό που επιθυμούσε η κυβέρνηση και το θέμα «σηκώθηκε» μόνο στα κανάλια με τα οποία έχει παρτίδες παραδοσιακά ο Μπαμπινιώτης.
Τα πορίσματα του ΣΠΔΕ ξανασερβίρουν μια ξινισμένη σούπα, που έρχεται από τα παλιά, επιχειρώντας να της δώσουν ευχάριστη γεύση με πολλά καρυκεύματα. Ξεκι- νούν με τα παραδοσιακά ευχολόγια για αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την Παιδεία, ρίχνουν μπόλικη σάλτσα για το πιο «ανθρώπινο σχολείο» και τα νέα αναλυτικά προγράμματα και βιβλία, που τα πόδια τους είναι τόσο κοντά ώστε να χωρούν στα στενά παπούτσια του στόχου της «διαμόρφωσης ελεύθερων και δημοκρατικών πολιτών, των συνειδητοποιημένων πολιτών της Ευρώπης», δηλαδή ανθρώπων που να αποδέχονται τον αστικό κοινοβουλευτικό κρετινισμό και τις πολιτικές διαχείρισης του συστήματος που επιβάλλει το κεφάλαιο σε επίπεδο ΕΕ.
Το «αναμορφωμένο» σχολείο, που φροντίζει δήθεν για την πλατύτερη και ουσιαστικότερη γνώση και «συνδυάζει γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες», είναι τόσο κοντά στις ανάγκες της νεολαίας της εργαζόμενης κοινωνίας που απορρίπτει την επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και στο Λύκειο, αίτημα υπερώριμο στους καιρούς μας, και περιορίζεται στην υπάρχουσα 9χρονη υποχρεωτική, προσθέτοντας για εντυπωσιασμό και δυο χρόνια στο Νηπιαγωγείο. Αναγνωρίζει με τον τρόπο αυτό, ότι το Λύκειο θα αποτελεί πάντα μια ξεχωριστή βαθμίδα, στην οποία η γνώση θα μερικοποιείται όλο και πιο πολύ και στην οποία θα έχουν πρόσβαση μόνον όσοι προσβλέπουν να δοκιμάσουν τις αντοχές τους για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που προβλέπεται να είναι πολύ σκληρή, με ένταση όλων των ταξικών φραγμών.
Τη βεβαιότητα αυτή δίνουν όλα τα σενάρια πρόσβασης στα Πανεπιστήμια που κατατέθηκαν από το ΣΠΔΕ, τα οποία συνδέονται απαρέγκλιτα με τη δομή του Λυκείου και την «απόδοση» των μαθητών σε όλες τις τάξεις του Λυκείου. Μαθήματα υποχρεωτικά και επιλογής, κατάργηση δήθεν των γνωστικών πεδίων, αλλά και επαναφορά τους με νέα συσκευασία (δυο κύκλοι σπουδών στη Β΄ Λυκείου και τρεις στη Γ΄ Λυκείου) και εξετάσεις, ατέλειωτες εξετάσεις και αξιολογικές κρίσεις σε όλη τη διάρκεια του Λυκείου.
Ολοι οι συντελεστές της φάρσας του διαλόγου ξεμπέρδεψαν με την περίφημη ελεύθερη πρόσβαση, με την οποία επεξεργάζονταν την εργαζόμενη κοινωνία και τη νεολαία στην αρχή, με ένα «δυστυχώς» και μας προσγείωσαν απότομα σε πιο «ρεαλιστικές» λύσεις. Ολες οι προτάσεις που κατατέθηκαν, συμπεριλαμβανομένης της πρότασης του ΠΑΣΟΚ για το Εθνικό Απολυτήριο, περιλαμβάνουν το κομβικό σημείο του εξεταστικού μαραθώνιου, για να μπορέσουν να καταφέρουν (τουλάχιστον το ελπίζουν) ισχυρό πλήγμα στην τάση της ελληνικής εργαζόμενης κοινωνίας για πανεπιστημιακή μόρφωση. Βέβαια, το επικρατέστερο σενάριο είναι αυτό του Εθνικού Απολυτήριου, που προβλέπει εξετάσεις σε κεντρικό επίπεδο με διαδικασίες αντίστοιχες των σημερινών (πανελλαδικές) σε όλες τις τάξεις του Λυκείου, με θέματα από σχετική τράπεζα θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας, άμεση εμπλοκή των Πανεπιστημίων που θα καθορίζουν τα μαθήματα και τους συντελεστές βαρύτητας ώστε να εισαχθεί ο υποψήφιος σε αυτά και εισαγωγή σε Πανεπιστήμιο-ΤΕΙ και όχι σε Τμήμα.
Ομως και το σενάριο Μπαμπινιώτη προβλέπει εξετάσεις υπό την ευθύνη ειδικού κρατικού φορέα, ο οποίος θα έχει τράπεζα θεμάτων, ενώ θα διεξάγει πολλές φορές τις εξετάσεις, ανάληψη καθοριστικού ρόλου από τα ΑΕΙ, με συμπροσδιορισμό ύλης και συντελεστών βαρύτητας στα μαθήματα, συνυπολογισμό των επιδόσεων και στις τρεις τάξεις του Λυκείου, δυνατότητα περισσότερων ευκαιριών εξέτασης μέσα στον ίδιο χρόνο, κατοχύρωση βαθμολογίας, κ.λπ.
Το πόρισμα θεωρεί απαραίτητη την «αναβάθμιση» της δευτεροβάθμιας τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης, ώστε να διαιωνίζεται ο σκληρός ταξικός διαχωρισμός των μαθητών και να συντηρείται η ψευδαίσθηση του ονείρου στα παιδιά των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, ενώ η πρόταση για επέκταση του ολοήμερου πάρκινγκ νεανικών ψυχών και στο Λύκειο, με ένταξη ζωνών πολιτισμού είναι απλά ένα πυροτέχνημα και επιβάλλει νέα ασφυκτικά πλαίσια στις κινήσεις και τη συμπεριφορά των νέων.
Φυσικά σ’ ένα τέτοιο σχολείο, απαραίτητο συστατικό στοιχείο είναι ο φοβισμένος, υποταγμένος εκπαιδευτικός. Το κλειδί γι’ αυτό είναι η αξιολόγησή του, που υποστηρίζεται με θέρμη με τη διαμόρφωση νέου νομικού πλαισίου.
Γιούλα Γκεσούλη
