Αν δεν είχαν σύμμαχο ολόκληρο το σύστημα των αστικών ΜΜΕ, ο Σαμαράς με τον Στουρνάρα θα είχαν καταγράψει μια μεγάλη προπαγανδιστική ήττα, λίγο πριν το ταξίδι του πρώτου στην Κίνα. Διότι πάνω που είχαν στήσει μια εκστρατεία, σύμφωνα με την οποία το Μνημόνιο όπου να ‘ναι τελειώνει και η ανάπτυξη όπου να ‘ναι ξεκινάει, ήρθε η Κομισιόν με την έκθεσή της να υπενθυμίσει πως υπάρχει υπόλοιπο μέτρων γύρω στα 7-8 δισ. ευρώ για τη διετία 2015-16.
Το Eurogroup είχε αποφασίσει την εκταμίευση και της δόσης του Ιούνη μαζί μ’ αυτή του Μάη (συνολικά 7,5 δισ. ευρώ), η τρόικα διατάχθηκε να μην έρθει τον Ιούνη για επικαιροποίηση του Μνημόνιου, αλλά μια και καλή τον Οκτώβρη, για να προετοιμάσει τον προϋπολογισμό του 2014, όλα έδειχναν πως η συγκυβέρνηση μπορούσε να στήσει μια μίνι εκστρατεία προπαγάνδας πανηγυρίζοντας για τις επιτυχίες της και εξαπατώντας τον ελληνικό λαό, αλλά ήρθε αυτή η τυπική υπενθύμιση των μέτρων του 2015-16 από την Κομισιόν και θόλωσε την εικόνα.
Αργά το βράδυ της Δευτέρας 13 Μάη, ο Στουρνάρας έσπευσε να στείλει non paper («άτυπη ενημέρωση» λένε αυτά τα χαρτάκια) από τις Βρυξέλλες, που έλεγε: «Το μνημόνιο συνεργασίας που επικαιροποιήθηκε δεν έχει καμία αναφορά σε συγκεκριμένο ύψος νέων μέτρων για το 2015-2016. Το αντίθετο, έχει σαφείς αναφορές στις καλύτερες από τις εκτιμήσεις επιδόσεις της χώρας. Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρει και το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικής στρατηγικής, που πρόσφατα ψηφίστηκε και ήταν προαπαιτούμενο για να πάρουμε δόση του δανείου, το όποιο τυχόν δημοσιονομικό κενό για το 2015-16 εκτιμούμε ότι θα καλυφθεί από τις καλύτερες επιδόσεις του 2013-14».
Η έκθεση της Κομισιόν όμως ήταν σαφής: απαιτούνται μέτρα ύψους 1,8% του ΑΕΠ το 2015 και 2,2% του ΑΕΠ το 2016. Σύνολο 4% του ΑΕΠ τη διετία, ήτοι κοντά στα 8 δισ. ευρώ. Πανικόβλητος ο Στουρνάρας έστειλε νέο non paper την επομένη (Τρίτη, 14 Μάη): «Σχετικά με την έκθεση ότι θα έχουμε μέτρα 8 δισ. για 2015-16. Ακόμα και αν το κενό είναι όπως λέει η Κομισιον, αυτό σημαίνει 4.2 δισ. συνολικά για την διετία 2015-16 – όχι 8 δισ. Το συνολικό κενό δεν είναι 1.8% το 2015 και επιπλέον 2.2% κενό το 2016. Το 2.2% του 2016 είναι σωρευτικό. Αμα πάρεις μόνιμα μέτρα 1.8% το 2015, τότε χρειάζεσαι μόνο επιπλέον 0.4% μέτρα το 2016. 4,2 δισ. προσαρμογή είναι σαφώς πιο εύκολο να γίνει χωρίς νέα μέτρα – είναι περίπου 5% αύξηση των εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης το 2015-16 που θεωρούμε ότι θα έρθει αυτόματα μόλις βελτιωθεί η ρευστότητα στην οικονομία (μετά την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού κλάδου), σταθεροποιηθεί η οικονομία, και αρχίζουν να αποδίδουν οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης του φοροεισπρακτικού μηχανισμού».
Από εκεί που έλεγε δεν υπάρχει τίποτα για το 2015-16, πήγε στα 4,2 δισ., που θα βρεθούν όμως χωρίς νέα μέτρα. Ακολούθησε το ταξίδι Σαμαρά στην Κίνα και η αναπτυξιολογία γνώρισε νέες δόξες. Οι επισημάνσεις της έκθεσης της Κομισιόν θάφτηκαν, με την αμέριστη βοήθεια των αστικών ΜΜΕ.
Εμείς δεν πρόκειται να παίξουμε την κολοκυθιά με τα νούμερα. Τη γυμνή αλήθεια θα περιγράψουμε. Γιατί δε θα έρθει η τρόικα τον Ιούνη; Μήπως γιατί όλα πάνε καλά; Αστεία πράγματα. Απλά, η Μέρκελ με τον Σόιμπλε αποφάσισαν για τους δικούς τους προεκλογικούς λόγους να σταματήσει κάθε ενασχόληση με τις χώρες σαν την Ελλάδα μέχρι τις γερμανικές εκλογές. Γιατί η φιλολογία περί την πορεία εκτέλεσης των προγραμμάτων δίνει λαβή στους πολιτικούς αντιπάλους των Χριστιανοδημοκρατών να τους κατηγορούν ότι «δίνουν τα λεφτά των γερμανών φορολογούμενων για τη χρηματοδότηση αποτυχημένων προγραμμάτων». Γι’ αυτό και εκταμίευσαν με τη μία και τις δύο δόσεις (άλλωστε, από το ποσό των 7,5 δισ. ευρώ τα 5,6 δισ. διατέθηκαν με τη μία για την πληρωμή ομολόγου ύψους 5,6 δισ. που κατείχε η ΕΚΤ και έληξε στις 20 Μάη).
Μήπως, όμως, πάει τόσο καλά το «πρόγραμμα» που την τρόικα πλέον θα τη βλέπουμε όλο και πιο αραιά, όπως λέει ο Σαμαράς; Αστεία πράγματα. Αρκεί να σημειώσουμε πως η Κομισιόν στην έκθεσή της σημειώνει πως η πρόσβαση του ελληνικού κράτους στις «αγορές» θα είναι δύσκολη για πολλά χρόνια μετά τη λήξη του «προγράμματος», ενώ ο Σαμαράς, μιλώντας στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ, ανήγγειλε ότι η Ελλάδα θα βγει στις «αγορές» το πρώτο εξάμηνο του 2014! Ο Στουρνάρας όπου βρεθεί κι όπου σταθεί διατυμπανίζει ότι η ανάπτυξη θ’ αρχίσει τέλη του 2013 με αρχές του 2014, όμως ο ΟΟΣΑ προβλέπει ύφεση για την Ελλάδα και το 2014. Υπάρχει, βέβαια, και μια «λεπτομέρεια», την οποία η κυβερνητική προπαγάνδα κρύβει επιμελέστατα. Η περιβόητη ανάπτυξη του 2014, έτσι όπως περιγράφεται στο τελευταίο Μνημόνιο, είναι μόλις 0,6%.
Ας επανέλθουμε όμως στα νέα μέτρα, σημειώνοντας πως, ακόμα και να μην υπήρχε η πρόβλεψη για πρόσθετα μέτρα 7-8 δισ. ευρώ το 2015-16, η ίδια η πραγματικότητα άλλα αποκαλύπτει. Η προπαγανδιστική καμπάνια της κυβέρνησης στήθηκε με βάση τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού που παρουσιάζει η κυβέρνηση. Μια προσεκτική ματιά σ’ αυτά τα στοιχεία, όμως, αποκαλύπτει πως πρόκειται για κατασκευασμένη (διά της «δημιουργικής λογιστικής») μαγική εικόνα. Ενώ στο τετράμηνο υπάρχει μια «μαύρη τρύπα» στα έσοδα ύψους 473 εκατ. ευρώ, εμφανίζεται μείωση του λεγόμενου πρωτογενούς ελλείμματος. Πώς συνέβη αυτό; Με την τεχνητή συγκράτηση των δαπανών, η οποία ξεπερνά τα 2,5 δισ. Η επιστροφή φόρων το τετράμηνο ήταν προϋπολογισμένη για 869 εκατ., αλλά επιστράφηκαν μόνο 325 εκατ. Πετσοκόφτηκαν οι πληρωμές για το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων κατά 900 εκατ. ευρώ. Γύρω στο 1,5 δισ. είναι οι λειτουργικές δαπάνες των οποίων οι πληρωμές αναβλήθηκαν. Αυτά τα ποσά, όμως, θα πληρωθούν τους επόμενους μήνες και όταν έρθει η ώρα να ξαναγίνει παζάρι με την τρόικα, θα έχει φανεί η πραγματική εικόνα που θα είναι γκρίζα και όχι ροζ όπως την εμφανίζουν τώρα.
Τα υπόλοιπα, που λέει ο Σαμαράς, για το χρέος που θ’ αρχίσει να μειώνεται, είναι πραγματικά για τα πανηγύρια. Οι πάντες γνωρίζουν ότι το χρέος πρέπει να «κουρευτεί» ξανά. Αλλιώς, θα πρέπει ο ελληνικός καπιταλισμός για την επόμενη εικοσαετία να αναπτύσσεται με ρυθμό 5% το χρόνο. Αυτό είναι πραγματικό ανέκδοτο και δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε γιατί. Αν πρέπει κάτι να σημειώσουμε σε σχέση με το χρέος είναι πως μόνο το 2013, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, ο ελληνικός λαός θα πληρώσει κάτι λιγότερο από 60 δισ. ευρώ σε τοκοχρεολύσια. Το ποσό αυτό τα επόμενα χρόνια, που θα έχει λήξει η περίοδος χάριτος, θα είναι μεγαλύτερο (περισσότερα για το χρέος δημοσιεύουμε σε ειδική ανάλυση στη σελίδα 8).
Ολ’ αυτά, όμως, η συζήτηση για τα νέα μέτρα, το ύψος τους και τη φύση τους, λειτουργούν αποπροσανατολιστικά, με βάση τη γνωστή λογική του Χότζα. Δηλαδή, ο ελληνικός λαός πρέπει να είναι ευχαριστημένος αν δεν παρθούν νέα μέτρα (πράγμα που έτσι κι αλλιώς αποκλείεται) στον τομέα των μισθών και συντάξεων; Οποιος μπαίνει σ’ αυτή τη συζήτηση, που σκόπιμα έχουν ανοίξει τα αστικά ΜΜΕ, πραγματικά γίνεται αυτόχειρας. Δέχεται –ενδεχομένως χωρίς να το συνειδητοποιεί– ότι η «κινεζοποίηση» πρέπει να γίνει καθεστώς, φτάνει να υπάρξουν κάποιες δουλειές.
Είναι χαρακτηριστικό ότι δεν γίνεται καμιά συζήτηση για αλλαγή της ήδη διαμορφωμένης κατάστασης στον εργασιακό τομέα και στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης. Διαμορφώνεται έτσι μια συνείδηση αποδοχής των Ειδικών Οικονομικών Ζωνών, που κάποια στιγμή θα δημιουργήσουν. Ακόμα και ως προς τη δημοσιονομική πολιτική, από την οποία στενάζει ο ελληνικός λαός, η μόνη συζήτηση που γίνεται είναι για τον ΦΠΑ στην εστίαση, άντε και για τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης. Ο Στουρνάρας, μάλιστα, φροντίζει να διαμηνύει συνεχώς, ότι «ναι μεν πάμε καλά, όμως υπάρχουν πιέσεις για χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής που δεν πρέπει να γίνουν δεκτές». Αυτοπροβάλλεται έτσι ο ίδιος σαν ο βράχος που ανακόπτει τα κύματα της «ανευθυνότητας».
Είναι δεδομένο ότι η καπιταλιστική ύφεση κάποια στιγμή θα τελειώσει. Θα τελειώσει γιατί δε θα μπορεί να πέσει άλλο ο ελληνικός καπιταλισμός. Θα υπάρξει μια σταθεροποίηση σ’ ένα ορισμένο επίπεδο εσωτερικής κατανάλωσης (εξαιρετικά χαμηλό) και σ’ ένα ορισμένο επίπεδο εξαγωγών. Ποιος θα καθορίσει αυτό το επίπεδο; Η παγίωση της «κινεζοποίησης» του ελληνικού λαού. Δεν έχει σημασία να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τη χρονική στιγμή του περάσματος από την ύφεση σε μια αναιμική ανάπτυξη (γιατί αναιμική θα είναι η ανάπτυξη και τέτοια θα παραμείνει). Δείτε την Κίνα. Εδώ και χρόνια έχει τον ψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης στον κόσμο, όμως ο λαός της λιμοκτονεί, βιώνει τη μισθωτή δουλεία στην κυριολεξία. Αυτό θα είναι το πρότυπο –τηρουμένων των αναλογιών– για την ανάπτυξη στην Ελλάδα. Εξευτελιστικά μεροκάματα, μεσαιωνικές εργασιακές σχέσεις, υψηλή ανεργία για να ασκείται πίεση στους εργαζόμενους, και αναιμική ανάπτυξη, η οποία θα καλύπτει μια σταθεροποιημένη χαμηλή κατανάλωση και έναν εξαγωγικό τομέα ο οποίος θα αποδίδει το μέγιστο κέρδος στους μονοπωλητές της Δύσης και τους έλληνες καπιταλιστές.
Αυτό το μέλλον ονειρεύονται οι έλληνες εργαζόμενοι για τους ίδιους και τα παιδιά τους; Ασφαλώς όχι. Ομως, αυτό είναι το μέλλον που ετοιμάζουν και αυτοί που διαχειρίζονται σήμερα τις κρατικές υποθέσεις του ελληνικού καπιταλισμού και αυτοί που φιλοδοξούν να τους διαδεχτούν στην κυβέρνηση.
