Οποιος κάνει τον κόπο να διαβάσει ολόκληρη τη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο Χατζηδάκης την περασμένη Τετάρτη θα καταλάβει πως όχι μόνο δεν υπάρχει σύγκρουση με την τρόικα στο θέμα των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, αλλά αντίθετα η τρόικα είναι στο κόλπο. Η ανοχή που δήθεν επιδεικνύει η τρόικα, αφήνοντας την κυβέρνηση να νομοθετήσει σύμφωνα με τις πολιτικές ανάγκες της είναι μια κατασκευή. Μια κατασκευή με στόχο να βοηθήσει την κυβέρνηση να ξεπεράσει τη γκρίνια κάποιων βουλευτών της (και ν’ αποφύγει κάποιο ενδεχόμενο κοινοβουλευτικό «ατύχημα»), σείοντας το μπαμπούλα της τρόικας, που καραδοκεί να ακυρώσει ακόμη και αυτή τη… γενναιόδωρη κυβερνητική ρύθμιση. Η συμφωνία με την τρόικα, μάλιστα, έχει και καβάντζα. Γι’ αυτό ο Χατζηδάκης επαναλαμβάνει συνεχώς, ότι η νομοθετική πρωτοβουλία που ανακοίνωσε «δεν είναι γραμμένη σε πέτρα», αλλά μπορεί να δεχτεί βελτιώσεις.
Ολα αναμενόταν να τελειώσουν μέσα σ’ ένα διήμερο (Παρασκευή-Σάββατο), με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Δεν γνωρίζουμε το αποτέλεσμα, όμως μάλλον δε θα υπάρξει δυσκολία. Αλλωστε, πρόκειται μόνο για μια μεταβατική ρύθμιση, διάρκειας ενός χρόνου, με την οποία επιτυγχάνεται ο βασικός στόχος: ν’ αρχίσει να ξηλώνεται το πουλόβερ. Αρα, και να βελτιώσει κάποια επιμέρους σημεία ο Χατζηδάκης, για να ικανοποιήσει τους πιο «γκρινιάρηδες» από τους βουλευτές, που θέλουν να μπαίνουν στα τσιπουράδικα των γιορτών «με ψηλά το κεφάλι», η τρόικα δε θα έχει αντίρρηση. Δεν πρόκειται για δημοσιονομικό, ούτε καν για διαρθρωτικό μέτρο, αλλά για μέτρο που σχετίζεται με την ασφάλεια των τραπεζών.
Ποιος είναι ο στόχος; Να πιεστούν οι δανειολήπτες με απειλή πλειστηριασμού, ώστε να προσέλθουν στα υποκαταστήματα των τραπεζών και να προχωρήσουν σε ρυθμίσεις. Ο Χατζηδάκης διεύρυνε τα κριτήρια που τέθηκαν σε σχέση με αυτά που διέρρεε αρχικά, γιατί σημασία δεν έχουν τόσο τα τρία κριτήρια, που πρέπει να ισχύουν σωρευτικά, όσο το τέταρτο.
Τα τρία κριτήρια βάσει των οποίων αναστέλλεται ο πλειστηριασμός πρώτης κατοικίας είναι: α) η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας να μην ξεπερνά τα 200.000 ευρώ, β) το καθαρό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα να μην ξεπερνά τα 35.000 ευρώ και γ) η συνολική αξία κινητής και ακίνητης περιουσίας να μην ξεπερνά τα 270.000 ευρώ, εκ των οποίων οι καταθέσεις να μην ξεπερνούν τα 15.000 ευρώ. Υπάρχει,όμως, και ο τέταρτος όρος: όσοι ενταχθούν στη ρύθμιση, κατά τη διάρκεια της αναστολής του πλειστηριασμού είναι υποχρεωμένοι να πληρώνουν ως δόση το 10% του καθαρού μηνιαίου εισοδήματός τους για τα εισοδήματα μέχρι 15.000 ευρώ και το 20% για το εισόδημα πάνω από τα 15.000 ευρώ.
Αυτός είναι ο στόχος. Να φέρει τους φτωχούς δανειολήπτες ξανά στα γκισέ των τραπεζών. Ν’ αρχίσουν να πληρώνουν δόσεις, έστω και πιο μικρές. Με περισσό θράσος ο Χατζηδάκης έφερε το παράδειγμα μιας οικογένειας με ετήσιο εισόδημα 10.000 ευρώ το χρόνο, λέγοντας ότι δεν είναι τίποτα να πληρώνει 83 ευρώ το μήνα ως δόση στην τράπεζα. Δηλαδή, από ένα φτωχοποιημένο νοικοκυριό που πρέπει να ζήσει με δέκα χιλιάρικα το χρόνο (πληρώνοντας και όλα τα χαράτσια), θ’ αρπάξουν το ένα χιλιάρικο και θα το δώσουν στην τράπεζα, με την απειλή ότι διαφορετικά θα του βγάλουν το σπίτι στο σφυρί. Από πού θα κόψει αυτό το χιλιάρικο η συγκεκριμένη οικογένεια; Τους είναι αδιάφορο.
Σύμφωνα με τη νομοθετική ρύθμιση της κυβέρνησης, θα συσταθεί Κυβερνητικό Συμβούλιο Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, που θα επεξεργαστεί την αρχή του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και θα καθορίζει κάθε χρόνο τις «απαραίτητες δαπάνες διαβίωσης», οι οποίες θα ενσωματώνονται στον Κώδικα Δεοντολογίας που θα καταρτίσει η Τράπεζα της Ελλάδος για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών οφειλών. Αυτός ο Κώδικας θ’ αρχίσει να εφαρμόζεται από την 1η Γενάρη του 2015.
Μ’ άλλα λόγια, σ’ ένα χρόνο από τώρα ο κάθε δανειολήπτης θα τεθεί υπό σκληρή επιτροπεία. Θα του μετράνε τις μπουκιές, θα του καθορίζουν πόσα δικαιούται να ξοδεύει και με απειλή τον πλειστηριασμό του σπιτιού του θα του παίρνουν τη διαφορά, για να πληρωθούν οι τράπεζες. Γι’ αυτό και οι τραπεζίτες εκτιμούν ότι πολλοί θα σπεύσουν από τώρα να κάνουν ρυθμίσεις, για ν’ αποφύγουν τα χειρότερα μετά από ένα χρόνο. Ετσι, πολλά νοικοκυριά θα βυθιστούν σε μεγαλύτερη αθλιότητα.
