Επειδή η Βουλή είναι το πεδίο για κάθε διαδικασία αναθεώρησης του αστικού Συντάγματος, αν ο Μητσοτάκης ήθελε -όπως ισχυρίζεται- να πετύχει συναινέσεις με τα υπόλοιπα κοινοβουλευτικά κόμματα, θα ζητούσε μια προ ημερήσιας διάταξης συζήτηση στη Βουλή, στην οποία θα παρουσίαζε την πρότασή του, με τους αρχηγούς των υπόλοιπων κομμάτων να μπορούν να του απαντήσουν άμεσα, καταθέτοντας τις δικές τους προτάσεις.
Αυτός, όμως, το έκανε αιφνιδιαστικά, με ένα τηλεοπτικό διάγγελμα τριάμισι λεπτών και μια επιστολή 650 λέξεων προς την κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ, αποδεικνύοντας πως το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι ν’ αλλάξει την ατζέντα, δημιουργώντας αντιπαράθεση επί του συνταγματικού πεδίου, που είναι πάντοτε ανώδυνη σε σχέση με τα μεγάλα ζητήματα της επικαιρότητας.
Το ίδιο βράδυ είχε κανονίσει να βγει και συνέντευξή του στον Παπαχελά (πω, πω, τον… τσάκισε με τις ερωτήσεις του ο οσφυοκάμπτης του Συγκροτήματος Αλαφούζου), ώστε όλη η μέρα να είναι δική του. Το γεγονός ότι δεν αναφέρθηκε μαζικό σπάσιμο τηλεοράσεων είναι ενδεικτικό της χαμηλής τηλεθέασης της κρατικής τηλεόρασης, στην οποία τα παπαγαλάκια που παίρνουν γραμμή απευθείας από το Μαξίμου ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο σε ύμνους και γλείψιμο προς τον ηγεμόνα.
Το Σύνταγμα δεν είναι ένας κοινός νόμος. Είναι το πλαίσιο πάνω στο οποίο πατάνε οι κοινοί νόμοι. Ενα πλαίσιο που -σε αντίθεση με τους κοινούς νόμους- έρχεται να κατοχυρώσει αυτό που έχει ήδη συντελεστεί στη ζωή. Γι’ αυτό και οι συνταγματικές αναθεωρήσεις απαιτούν ψηφοφορίες σε δύο διαδοχικές Βουλές, μία με απόλυτη πλειοψηφία (151 βουλευτές) και μία με ενισχυμένη πλειοψηφία (180 βουλευτές). Αυτό σημαίνει πως απαιτείται ευρύτερη συναίνεση, πέρα από την κυβερνητική πλειοψηφία. Αν μάλιστα συνυπολογιστεί το ότι οι συσχετισμοί αλλάζουν στη δεύτερη, την αναθεωρητική Βουλή, που αποφασίζει το περιεχόμενο των προς αναθεώρηση άρθρων, συχνά δεν αρκούν δύο κόμματα για να επιτευχθεί η απαραίτητη πλειοψηφία.
Αρκεί και μόνο αυτό για να αντιληφτούμε ότι ο Μητσοτάκης δεν αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας ισχυρής συναινετικής πλειοψηφίας, αλλά εργαλειοποιεί την ίδια τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, για να τη χρησιμοποιήσει σήμερα για αλλαγή της βαριάς γι’ αυτόν ατζέντας και αύριο για τη συγκράτηση της πτώσης των εκλογικών του ποσοστών. Το επιτελείο που χαράζει την πολιτική στρατηγική καταφεύγει στην καλλιέργεια του ψευτοδιλήμματος «Μητσοτάκης ο προοδευτικός μεταρρυθμιστής VS Οπισθοδρομική αντιπολίτευση»!
Με το γνωστό ύφος του… σεμνού αυτοκρατορίσκου, είπε ο Μητσοτάκης στον Παπαχελά: «Και θα έλεγα ότι φιλοδοξία μου και μέσα από τη αναθεώρηση, αλλά όχι μόνο, είναι πια το 2030 να έχουμε κλείσει όλες τις εκκρεμότητές μας με το πελατειακό κράτος, του οποίου η ληξιαρχική πράξη γέννησης γράφτηκε πριν από δύο αιώνες. Εδώ παλεύουμε με παθογένειες οι οποίες δεν είναι τωρινές».
Ποιος μιλάει για πελατειακό κράτος; Ο κουμπάρος του Φραπέ! Ο πρωθυπουργός που έστησε την εγκληματική οργάνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ, με πυραμιδική δομή και βασικό στόχο να βάψει την Κρήτη «γαλάζια» και να πάρει την αυτοδυναμία στις εκλογές του 2023. Κάτω από τα ραντάρ της αντιπολίτευσης, με προέδρους του ΟΠΕΚΕΠΕ να καρατομούνται και έντιμους υπάλληλους να απειλούνται με μαφιόζικο τρόπο και να υφίστανται ανελέητο εργασιακό μπούλινγκ, η εγκληματική οργάνωση «τα γαμούσε όλα» (όπως λέει ο Φραπές στον Μπαμπασίδη σε μια από τις καταγραφές τηλεφωνικών επικοινωνιών). Τόσο σίγουροι για την ισχύ τους ήταν που μιλούσαν φόρα παρτίδα από τα τηλέφωνα, χωρίς να χρησιμοποιούν κωδικούς, όπως κάνουν οι μαφιόζοι.
Ο επικεφαλής αυτού του τεράστιου σκανδάλου εκμαυλισμού συνειδήσεων, χρηματοδότησης του ψηφοθηρικού μηχανισμού και θησαυρισμού των καπορέτζιμε της συμμορίας, έχει το θράσος να ισχυρίζεται ότι, μέσω μιας συνταγματικής αναθεώρησης, θα εξαλείψει το «πελατειακό κράτος» που όπως λέει- λειτουργεί από το 1930 που ιδρύθηκε το «ανεξάρτητο» ελληνικό κράτος!
Και το τηλεοπτικό διάγγελμα του Μητσοτάκη και η επιστολή του στους βουλευτές της ΝΔ είναι δυο κείμενα εντελώς αοριστόλογα (τα παραθέτουμε στο τέλος). Αφθονη παπαρολογία για να φιλοτεχνηθεί η εικόνα του… μεγάλου μεταρρυθμιστή, που όμως, αν ξύσεις λίγο την επιφάνειά της, θα δεις από τη μια τη νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση και από την άλλη την πρόκληση.
Προτείνει, λέει, τροποποίηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, που αναθέτει στη Βουλή την άσκηση διώξεων κατά υπουργών. Ποιος; Αυτός που φρόντισε να στείλει τον Τριαντόπουλο και τον Καραμανλή τον κούτσικο κατευθείαν στο δικαστικό συμβούλιο, χωρίς να λειτουργήσουν οι προβλεπόμενες προανακριτικές επιτροπές. Κι όχι μόνο να τους στείλει απευθείας στο δικαστικό συμβούλιο, αλλά να περιχαρακώσει τις κατηγορίες για το έγκλημα των Τεμπών και τη συγκάλυψή του, στο επίπεδο ενός ασήμαντου πλημμελήματος (παράβαση καθήκοντος), από το οποίο απουσιάζει κάθε δόλος και προδιαγράφεται η απαλλαγή τους, το πιθανότερο χωρίς καν παραπομπή σε δίκη.
«Πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους», είπε στο διάγγελμα. «Πώς θα αλλάξουμε το άρθρο 86 -για το οποίο εγώ έχω αγωνιστεί από το 2006 να το αλλάξουμε- με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να μην κάνει η Βουλή τον δικαστή, αλλά να επιστρέψει το έργο της άσκησης της δίωξης εκεί όπου θα έπρεπε να είναι εξαρχής, δηλαδή στη Δικαιοσύνη», είπε στον Παπαχελά. Ποιος; Αυτός που τους Βορίδη και Αυγενάκη δεν τους παρέπεμψε καν σε μια προσχηματική προανακριτική επιτροπή και από εκεί στο δικαστικό συμβούλιο, έστω χωρίς προανακριτική έρευνα, αλλά τους αθώωσε ο ίδιος, επειδή προφανώς «ξέρουν πολλά» και τον απείλησαν ότι «θα τον πάρουν μαζί τους»!
«Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση», είπε στο διάγγελμα. «Θα συνδέσουμε τη μονιμότητα με την αξιολόγηση; Κρίσιμο ζήτημα», είπε στον Παπαχελά.
«Βαθύ κράτος» είναι οι εκπαιδευτικοί, οι υγειονομικοί και οι εργάτες καθαριότητας. Αυτοί αποτελούν πάνω από το 70% των δημόσιων υπάλληλων. Δεν είναι ο αστυνομικός και δικαστικός μηχανισμός, ούτε ο στρατοκρατικός μηχανισμός, ούτε το… ευαγές ίδρυμα της ΕΥΠ/ΚΥΠ. Τολμά να προχωρήσει σε τέτοια πρόκληση ο άνθρωπος που έβαλε την ΕΥΠ/ΚΥΠ να παρακολουθεί -πέρα από τους «εχθρούς του έθνους», δηλαδή όλους εμάς τους αντικαπιταλιστές επαναστάτες, που ακόμα μας παρακολουθούν, βέβαια- τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, δημοσιογράφους του αστικού Τύπου, όλη την ηγεσία του στρατεύματος (μη τυχόν και υπογράψουν καμιά σύμβαση χωρίς να καταβάλουν τη «νόμιμη μοίρα»), και το υπουργικό συμβούλιό του, για τον ίδιο λόγο!
Αυτό που οραματίζεται ο Μητσοτάκης είναι η επιστροφή της Πλατείας Κλαυθμώνος. Που ονομάστηκε έτσι επειδή μετά από κάθε κυβερνητική αλλαγή μαζεύονταν και έκλαιγαν με μαύρο δάκρυ οι δημόσιοι υπάλληλοι, που τους είχε απολύσει η νέα κυβέρνηση για να βάλει τους δικούς της. Γι’ αυτό το λόγο θεσπίστηκε κάποια στιγμή η μονιμότητα. Αυτό που ονειρεύεται ο Μητσοτάκης είναι οι εργασιακοί χώροι στο δημόσιο να μετατραπούν σε νεκροταφεία και οι εργαζόμενοι σε στρατιωτάκια αμίλητα ακούνητα. Χωρίς γνώμη, χωρίς αντιρρήσεις στις παράνομες εντολές, χωρίς συνδικαλισμό και διεκδικητικούς αγώνες.
Ο Μητσοτάκης ζητά, φυσικά, την κατάργηση του άρθρου 16 που απαγορεύει την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων. Ιδιωτικά «πανεπιστήμια» της συμφοράς έχουν ήδη δημιουργηθεί, με αντισυνταγματικό νομικό πλαίσιο, αλλά ο Μητσοτάκης θέλει κατάργηση της συνταγματικής διάταξης, για να αφαιρέσει τη δυνατότητα από μια μελλοντική κυβερνητική πλειοψηφία να καταργήσει το αντισυνταγματικό νομικό πλαίσιο, πιεζόμενη από ένα μαχητικό κοινωνικό κίνημα.
Για την κατάργηση της προστασίας των δασών (άρθρο 24 του Συντάγματος) δεν είπε τίποτα το συγκεκριμένο, όμως θα το ξεφουρνίσει στην πορεία, καθώς αυτός είναι διαχρονικός στόχος της οικογένειας Μητσοτάκη (από την εποχή του πατέρα του που ισχυριζόταν ότι η Ελλάδα έχει… πάρα πολλά δάση και δεν τα χρειάζεται!).
Μίλησε, όμως, για συνταγματική κατοχύρωση του μόνιμου δημοσιονομικού κορσέ. «Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού», είπε στο διάγγελμα. «Θα βάλουμε στο Σύνταγμα μία διάταξη και μία τέτοια διατύπωση που να διασφαλίζει τη δημοσιονομική σταθερότητα, ώστε να μην επιστρέψουμε ποτέ πια στην εποχή των ελλειμμάτων που οδήγησαν στη χρεοκοπία της χώρας;», αναρωτήθηκε ρητορικά στον Παπαχελά.
Εδώ υπάρχουν δύο ζητήματα. Ενα οικονομικής πολιτικής: το Σύνταγμα να επιβάλει τον δημοσιονομικό κορσέ της σκληρής λιτότητας. Και ένα πολιτειακό ζήτημα που αφορά τη λειτουργία της κομματικής αντιπαράθεσης. Ο Μητσοτάκης θέλει το Σύνταγμα να ελέγχει «την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού»! Δηλαδή, ένα κρατικό όργανο (που πάντοτε θα ελέγχεται από την εκάστοτε κυβέρνηση), θα αναλάβει να κρίνει τα προγράμματα των κομμάτων! Ενα κρατικό όργανο θα λειτουργεί ως «λόρδος δικτάτορας», που θα «προστατεύει» το λαό από το «λαϊκισμό», διότι ο λαός είναι αδαής, αμόρφωτος και ευκολόπιστος και δεν είναι σε θέση να κρίνει μόνος του τα προγράμματα και τις υποσχέσεις των κομμάτων.
Αυτή είναι μια δόση φασισμού στη λειτουργία της αστικής δημοκρατίας. Αυτή η «κοστολόγηση» που επαναλαμβάνουν συνέχεια ο Μητσοτάκης και οι υπουργοί του κάθε φορά που ένα κόμμα της αντιπολίτευσης κάνει εξαγγελίες, θα είναι πλέον συνταγματικά υποχρεωτικά και, φυσικά, θα ανατεθεί σε κάποιο κρατικό όργανο που θα βαφτιστεί «ανεξάρτητη Αρχή»!
Η «μια εξαετής θητεία του προέδρου της Δημοκρατίας», αντί της πενταετούς θητείας με μία ανανέωση, που ισχύει, είναι μια γελοιότητα. Ούτε στα προεδρικά συστήματα υπάρχει, ούτε στα πρωθυπουργοκεντρικά συστήματα (π.χ. Γερμανία). Για ποια «προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας» τολμά και μιλάει ο Μητσοτάκης; Αυτός δε χρησιμοποίησε τη Σακελλαροπούλου σαν «γλάστρα», σε βαθμό που οι πάντες να προεξοφλούν ότι θα την προτείνει και για δεύτερη θητεία, και την τελευταία στιγμή την πέταξε σαν στυμμένη λεμονόκουπα, απαξιώνοντας να επικαλεστεί έναν ουσιαστικό λόγο; Το έκανε για να βάλει τον ακροδεξιό Τασούλα, για λόγους εσωκομματικών ισορροπιών και ανοίγματος στο ακραία δεξιό εκλογικό ακροατήριο. Επειδή, όμως, ο Τασούλας δεν του βγήκε όπως τον ήθελε, βγάζει το γινάτι του με την πρόταση που, αν γίνει δεκτή, θα κόψει μια δεύτερη θητεία από τον παλιό αβερωφικό και φίλο του Σαμαρά.
Οσο για τη «μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης», εκτός του ότι είναι μια φράση εντελώς αόριστη (και σήμερα εκφέρουν γνώμη οι ανώτατοι δικαστές, οπότε τι θ’ αλλάξει, αφού δε γίνεται λόγος για εκλογή της ηγεσίας από τους ίδιους τους δικαστές;), ισχύει και γι’ αυτήν το «για δες ποιος μιλάει». Αυτός που διορίζει στον Αρειο Πάγο όχι απλά δεξιούς, αλλά ανθρώπους πιστούς στον ίδιο, που λειτουργούν απροκάλυπτα σαν εργαλεία της κυβερνητικής πολιτικής, χωρίς να τηρούν ούτε κάποιες προσχηματικές αποστάσεις.
Θα καταφέρει ο Μητσοτάκης να αλλάξει την ατζέντα και να εγκλωβίσει τους πάντες στη συνταγματολογία; Εκτιμούμε πως όχι. Γιατί να του κάνουν το χατίρι; Κι όταν έρθει η ώρα των ψηφοφοριών, η αντιπολίτευση δε θα ψηφίσει, εμποδίζοντας τη συγκέντρωση 180 ψήφων στις προς αναθεώρηση διατάξεις. Θα τις ψηφίσει μόνη της η ΝΔ (μαζί με καναδυό κασιδιαραίους «ανεξάρτητους»), οπότε στην επόμενη Βουλή θα απαιτούνται 180 ψήφοι για να καθοριστεί το περιεχόμενο κάθε αναθεωρητέας διάταξης.
Ο Βενιζέλος είχε καλέσει το ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ να μην ψηφίσει τώρα, ακόμα και αν συμφωνεί ότι κάποιες διατάξεις πρέπει να αναθεωρηθούν, για να μην δώσει λευκή επιταγή στην επόμενη κυβερνητική πλειοψηφία να ορίσει κατά το δοκούν το περιεχόμενο των αναθεωρητέων διατάξεων (θα της αρκούν 151 ψήφοι). Ο ίδιος υποδέχτηκε το διάγγελμα Μητσοτάκη με ένα βιτριολικό σχόλιο: «Πρώτον, ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του, αυτή είναι η αρχή που πρέπει να διαπερνά όλες μας τις αντιδράσεις σε σχέση με την αναθεώρηση του Συντάγματος. Το πρόβλημα της χώρας δεν είναι συνταγματικό, είναι η βαθιά κρίση αξιοπιστίας των θεσμών και η διάρρηξη του κοινωνικού συμβολαίου της Μεταπολίτευσης, χωρίς αυτό να έχει αποκατασταθεί μετά την οικονομική κρίση και τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα».
Ο Βενιζέλος συνέχισε με μια τοποθέτηση που σε ελεύθερη απόδοση λέει: «Με τον Μητσοτάκη; Αποκλείεται». Είπε: «Η αναθεώρηση του Συντάγματος καθίσταται συνεπώς ζήτημα τεχνικό και κοινωνικά αδιάφορο, αν δεν υπάρξει ένα πειστικό και ευρείας αποδοχής νέο αφήγημα εθνικής συνοχής και κοινωνικής συμπερίληψης.
Δεύτερον, το Σύνταγμα απαιτεί προκειμένου να αναθεωρηθεί να διαμορφώνεται ειλικρινής και ουσιαστική αναθεωρητική συναίνεση και να συγκροτείται αυξημένη αναθεωρητική πλειοψηφία τριών πέμπτων του όλου αριθμού των βουλευτών (180/300), θεμελιωμένη στην εμπιστοσύνη μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.
Η παρούσα Βουλή που δεν μπορεί να επιλέξει τα μέλη των ανεξάρτητων αρχών με την ειδική πλειοψηφία που απαιτεί το Σύνταγμα δύσκολα μπορεί να επιτύχει τις αναγκαίες αναθεωρητικές συναινέσεις, ενώ διεξάγεται η αποκαλυπτική δίκη των υποκλοπών στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών και ενώ λειτουργεί, όπως λειτουργεί, η εξεταστική επιτροπή για τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Το δε βασικό ερώτημα για την επόμενη Βουλή είναι αν μπορεί να αναδείξει κυβέρνηση πριν επιληφθεί της αναθεώρησης. Πρέπει η χώρα να καταστεί έστω τυπικά διακυβερνήσιμη πριν το Σύνταγμα καταστεί αναθεωρήσιμο.
Τρίτον, προκειμένου να συζητήσουμε σοβαρά για την αναθεώρηση του Συντάγματος τώρα, πλέον πρέπει να έχουμε πλήρη αίσθηση των ορίων που θέτει η πολλαπλότητα των έννομων τάξεων (εθνική, διεθνής, ενωσιακή) και η ύπαρξη μηχανισμών διεθνούς δικαστικού ελέγχου ακόμη και του ίδιου του εθνικού Συντάγματος και των αλλαγών που επιφέρει η αναθεώρησή του.
