Μπορεί τα μπαλόνια που καταρρίπτουν τα αμερικάνικα F-22 και τα… UFO που πέφτουν στην Αλάσκα να αποτελούν κύρια είδηση σε πολλές ιστοσελίδες και διεθνή Μέσα, όμως σ’ αυτό το σημείωμα θα ασχοληθούμε με πιο σοβαρά θέματα. Αλλωστε, το γεγονός αυτό είναι απλά η αφορμή για μια κατακλυσμιαία συγγραφή άρθρων που προεξοφλούν έναν πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας ή ακόμα έναν μακρόχρονο νέο Ψυχρό Πόλεμο. Είναι μια αφορμή, γιατί ο πραγματικός λόγος της ανησυχίας της αμερικάνικης αστικής τάξης είναι η εκθρόνιση των ΗΠΑ από τη θέση της πρώτης ιμπεριαλιστικής δύναμης στον κόσμο. Οπως γράψαμε πριν από δύο εβδομάδες, το ξαναμοίρασμα των αγορών θα δημιουργήσει μια νέα ιμπεριαλιστική ισορροπία και πρωταγωνιστής της διαδικασίας είναι ήδη η Κίνα, η οποία, απαλλαγμένη σε μεγάλο βαθμό από τους περιορισμούς ελέω COVID, εξήγαγε κεφάλαια ύψους 68 δισ. δολαρίων για το 2022.
Είχαμε γράψει για τις κινέζικες επενδύσεις με σκοπό τον έλεγχο της εξόρυξης κοβαλτίου στο Κονγκό. Σύμφωνα με στοιχεία του Green Finance & Development Center (GFDC) και του
China Global Investment Tracker (υπό την αιγίδα του think tank American Enterprise Institute), οι συνολικές επενδύσεις (που χωρίζονται σε αμιγώς επενδύσεις κεφαλαίου και κατασκευές) της Κίνας στην υποσαχάρια Αφρική αγγίζουν μέχρι τα τέλη του 2022 τα 175 δισ. δολάρια. Τα 175 δισ. εντάσσονται στο Belt and Road Initiative (BRI) ή αλλιώς στην οργανωμένη εξαγωγή κεφαλαίου της ιμπεριαλιστικής Κίνας με σκοπό τον έλεγχο των αγορών ανά την υφήλιο. Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης, το ΑΕΠ της 4ης μεγαλύτερης αφρικανικής οικονομίας, της Αλγερίας, εκτιμάται στα 150 δισ. δολάρια για το 2022.
Αν και το 2022 οι κινέζικες επενδύσεις στην Αφρική ήταν μικρότερες συγκριτικά με άλλες περιοχές (και άλλες χρονιές), όπως θα δούμε παρακάτω, έχει ενδιαφέρον να συλλάβουμε το επενδυτικό δίχτυ που έχει απλώσει ο κινέζικος ιμπεριαλισμός στην ήπειρο.
Τον Φλεβάρη του 2022 ο κινέζικος πετρελαϊκός κολοσσός Sinopec (καθαρά κέρδη εννιαμήνου 7,8 δισ. δολάρια) κέρδισε έναντι 610 εκατ. δολαρίων το διαγωνισμό για την εκμετάλλευση και κατασκευή συστήματος αγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου στο κοίτασμα Tilenga στην Ουγκάντα. Το συγκεκριμένο κοίτασμα εκτιμάται ότι μπορεί να αποδώσει έως και 10 εκατ. τόνους αργού πετρελαίου τον χρόνο.
Αλλη σημαντική επένδυση που έγινε το 2022 είναι στο Καμερούν, όπου η καμερουνέζικη κυβέρνηση παρέδωσε έναντι 680 εκατ. δολαρίων το ορυχείο σιδηρομεταλλεύματος στην κινέζικη Sinosteel. Επένδυση που βοηθάει την Κίνα να εισάγει σιδηρομετάλλευμα χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά στην Αυστραλία και τη Βραζιλία. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Tsingshan, μια από τις μεγαλύτερες εταιρίες παραγωγής νικελίου σε παγκόσμιο επίπεδο, επένδυσε 750 εκατ. δολάρια για την εξόρυξη λιθίου στη Ζιμπάμπουε, η οποία διαθέτει σημαντικά αποθέματα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Τα κινέζικα κεφάλαια κατευθύνθηκαν το 2022 κυρίως στην Ανατολική Ασία, όπου παρατηρήθηκε αύξηση 151% σε επενδύσεις κεφαλαίου και 76% σε κατασκευαστικά συμβόλαια. Ξεχωρίζουν οι επενδύσεις στην Ινδονησία για την κατασκευή υδροηλεκτρικού εργοστασίου ύψους 1,4 δισ. δολαρίων, αλλά και η επένδυση 20 δισ. γουάν (3 δισ. δολάρια) στο κρατικό ταμείο διαχείρισης πλούτου, μια κίνηση που εκλαμβάνεται ως προσπάθεια αποδολαριοποίησης καθώς αυξάνεται έτσι η δημιουργία αποθέματος σε νόμισμα εκτός του δολαρίου. Μένοντας στο συγκεκριμένο κομμάτι της υφηλίου, στη Σιγκαπούρη, σύμφωνα με στοιχεία του China Global Investment Tracker, κατευθύνθηκαν 4,2 δισ. δολάρια σε τομείς όπως μεταφορές, real estate και χημικά.
Σημαντικές κινέζικες επενδύσεις έχουν γίνει και στην Αργεντινή. Η Κίνα αποτελεί βασικό εμπορικό εταίρο της νοτιοαμερικάνικης χώρας και τον περασμένο Φεβρουάριο, που υπογράφτηκε η ένταξη της στο BRI, έγινε λόγος για συνολικές επενδύσεις 24 δισ. δολαρίων. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το 2022 επενδύθηκαν 4 δισ. δολάρια σε τομείς που περιλαμβάνουν μεταλλεύματα, φυσικό αέριο και σιδηροδρόμους.
Η μεγαλύτερη επένδυση σε μια χώρα, όμως, ήταν τα 7,6 δισ. για την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής μπαταριών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ουγγαρία. Η Contemporary Amperex Tech (Catl) είναι ο μεγαλύτερος κατασκευαστής μπαταριών για ηλεκτρικά αυτοκίνητα στον κόσμο (βασικός προμηθευτής της Tesla) και το εργοστάσιο που σχεδιάζει να φτιάξει θα είναι το μεγαλύτερο στην Ευρώπη και σε κομβικό σημείο, αφού στόχος είναι η προμήθεια μπαταριών σε ευρωπαϊκούς κατασκευαστές αυτοκίνητων όπως η BMW και η Mercedes.
Οι αμερικάνικος ιμπεριαλισμός κατηγορεί την Κίνα ότι, μέσω αυτών των επενδύσεων, στήνει παγίδες χρέους στις χώρες εταίρους. Με απλά λόγια, προκειμένου να επιτευχθούν οι επενδύσεις και οι κατασκευές στο προσδοκώμενο χρόνο, οι χώρες αυτές εξαναγκάζονται να δαπανούν σημαντικά ποσά από τους προϋπολογισμούς τους, αυξάνοντας έτσι το κρατικό χρέος. Η αύξηση του χρέους θα οδηγήσει στην «ανάγκη για μεταρρυθμίσεις», η οποία με τη σειρά της θα οδηγήσει στην παράδοση των πλουτοπαραγωγικών πηγών στον κινέζικο ιμπεριαλισμό. Δεν διεκδικεί δάφνες πρωτοτυπίας η Κίνα με αυτή την στρατηγική, η οποία έχει αναλυθεί διεξοδικά από τον Λένιν πριν από 100 χρόνια. Δείχνει, όμως, το φόβο που κυριαρχεί για την πρωτοκαθεδρία του δολαρίου σε παγκόσμιο επίπεδο.
