Υπάρχουν στιγμές που οι αριθμοί μιλούν πιο καθαρά από οποιαδήποτε κυβερνητική ανακοίνωση. Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία του ίδιου του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου αποτυπώνουν μια δραματική και αδικαιολόγητη μεταβολή στη μεταχείριση των Τούρκων αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα.
Στο δωδεκάμηνο του 2023, σύμφωνα με το Παράρτημα Α του Ενημερωτικού Δελτίου Διεθνούς Προστασίας, η Τουρκία συγκαταλεγόταν στις Δέκα Πρώτες Εθνικότητες ως προς τα ποσοστά αναγνώρισης διεθνούς προστασίας σε Α’ βαθμό, με ποσοστό 60,90%1!
Στο αντίστοιχο Παράρτημα του δωδεκαμήνου 2025, η ίδια εθνικότητα εμφανίζεται πλέον στις Δέκα Τελευταίες Εθνικότητες, με ποσοστό αναγνώρισης μόλις 4,70% σε Α’ βαθμό και 5,53% σε Β’ βαθμό2!
Πρόκειται για πτώση άνω των πενήντα έξι ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε δύο χρόνια, μια μεταβολή τόσο ακραία που δεν μπορεί να εξηγηθεί με τεχνικούς όρους. Συνιστά καθαρή πολιτική επιλογή και τα επίσημα στατιστικά που εκδίδει το Υπουργείο ουρλιάζουν καθαρά σκοπιμότητα και μαγειρέματα.
Από τον καθορισμό προσφυγικού καθεστώτος στη διοικητική φίμωση
Ο καθορισμός προσφυγικού καθεστώτος (Refugee Status Determination), σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951 και την Οδηγία 2011/95/ΕΕ (Qualification Directive), βασίζεται στην εξατομικευμένη εξέταση του αν ένα πρόσωπο έχει βάσιμο φόβο δίωξης λόγω πολιτικών πεποιθήσεων, εθνότητας, θρησκείας, κοινωνικής ομάδας ή άλλων προστατευόμενων λόγων. Η μαζική μετατόπιση μιας εθνικότητας από τα υψηλότερα στα χαμηλότερα ποσοστά αναγνώρισης δεν συνάδει με αυτή τη λογική. Σημαίνει ότι η διοίκηση παύει να εξετάζει πρόσωπα και εξετάζει κατηγορίες. Σημαίνει ότι το άσυλο παύει να είναι δικαίωμα και μετατρέπεται σε μηχανισμό αποτροπής.
Το ευρωενωσιακό και εθνικό πλαίσιο προβλέπει ότι καθεστώς πρόσφυγα μπορεί κατ’ εξαίρεση να ανακληθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας ή δημόσιας τάξης (άρθρο 14 της Οδηγίας 2011/95/ΕΕ, ενσωματωμένο στον ν. 4939/2022). Ωστόσο, οι ίδιες διατάξεις απαιτούν αυστηρή αιτιολόγηση, αναλογικότητα, εξατομικευμένη κρίση και σεβασμό της αρχής της μη επαναπροώθησης.
Παράλληλα, το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου απαγορεύει απολύτως την απομάκρυνση προσώπου σε χώρα όπου κινδυνεύει από βασανιστήρια ή απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση. Με απλά λόγια, ακόμη και αν το κράτος επικαλείται λόγους ασφάλειας, δεν μπορεί να καταργεί τον πυρήνα της προστασίας. Οταν όμως οι ανακλήσεις βασίζονται σε αόριστες αναφορές και «απόρρητα έγγραφα», χωρίς δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου, τότε το νομικό πλαίσιο είναι κενό περιεχομένου.
Κυπατζίδικες λογικές κόντρα στο διεθνές δίκαιο
Εδώ βρίσκεται η καρδιά της αυθαιρεσίας. Η επίκληση «απόρρητων εγγράφων» λειτουργεί ως μαύρο κουτί, ο πρόσφυγας δεν γνωρίζει τι τον κατηγορούν, δεν μπορεί να αντικρούσει στοιχεία, δεν έχει πρόσβαση σε πραγματικό ένδικο μέσο. Οι διεθνείς συμβάσεις, που μιλούν για τεκμηρίωση, εξατομίκευση και διαφάνεια, αντικαθίστανται από λογικές μυστικών υπηρεσιών, υποψιών και πολιτικών «μαγειρεμάτων».
Το άσυλο μετατρέπεται από θεσμική εγγύηση ζωής σε διοικητική χάρη που ανακαλείται με μια σφραγίδα. Πώς είπατε; Κράτος δικαίου; Εδώ ούτε με κιάλια δεν διακρίνεται. Αυτό που ξεδιπλώνεται είναι οργανωμένη τρομοκράτηση, για να σταλεί καθαρό μήνυμα: όποιος έχει πολιτική ταυτότητα, όποιος αγωνίζεται, όποιος δεν σκύβει το κεφάλι θα στοχοποιείται, θα εκβιάζεται και θα επιχειρείται να εξαφανιστεί διοικητικά. Με υπογραφή κράτους.
Οταν η πολιτική δράση βαφτίζεται απειλή
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Χαβά Σουιτσμέζ, τουρκάλας πολιτικής πρόσφυγα που ζει στην Ελλάδα από το 1998 και είναι αναγνωρισμένη από το 2001. Μετά από 27 χρόνια παρουσίας, της γνωστοποιήθηκε ότι αποτελεί «κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια» και ότι ξεκινά διαδικασία ανάκλησης του ασύλου της.
Η μόνη «ενοχή» που προκύπτει είναι η πολιτική της δράση, η συμμετοχή της σε κινητοποιήσεις και η αλληλεγγύη της στον λαό της Τουρκίας. Δηλαδή, οι λόγοι για τους οποίους είχε λάβει άσυλο. Πρόκειται για ωμή ποινικοποίηση πολιτικών πεποιθήσεων.
Από το δικαίωμα στη μόνιμη ανασφάλεια
Οι τούρκοι πολιτικοί πρόσφυγες στην Ελλάδα ωθούνται σε καθεστώς διαρκούς φόβου. Ακόμη και όσοι έχουν αναγνωριστεί, ακόμη και όσοι ζουν δεκαετίες στη χώρα, αντιμετωπίζουν την πιθανότητα ανάκλησης του καθεστώτος τους. Το άσυλο παύει να είναι σταθερό καθεστώς προστασίας και μετατρέπεται σε προσωρινή άδεια υπό όρους πολιτικής σιωπής.
Στο διά ταύτα, η κατάρρευση των ποσοστών αναγνώρισης και οι στοχοποιήσεις πολιτικών προσφύγων συνθέτουν μια ενιαία στρατηγική, αυταρχικοποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής, πειθάρχηση των «ανεπιθύμητων» σωμάτων, μετατροπή του ασύλου σε εργαλείο διαχείρισης. Είναι μια βαθιά πολιτική επιλογή, απέναντι στην οποία απαιτείται καθαρή κοινωνική και πολιτική σύγκρουση.
Απέναντι στη συστηματική αποδόμηση του δικαιώματος στο άσυλο δεν χωρά ουδετερότητα. Απαιτείται άμεση παύση των ανακλήσεων και των μη ανανεώσεων καθεστώτων διεθνούς προστασίας, πλήρης διαφάνεια στις διαδικασίες και σεβασμός στις διεθνείς συμβάσεις που δεσμεύουν τη χώρα. Οι συλλογικότητες, οι νομικοί, οι φορείς ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κάθε άνθρωπος που αρνείται να συνηθίσει την αδικία οφείλουν να σταθούν στο πλευρό των τούρκων πολιτικών προσφύγων.
Το άσυλο δεν είναι παραχώρηση. Είναι κατακτημένο δικαίωμα. Και τα δικαιώματα δεν τίθενται υπό διαπραγμάτευση.
Ανακοίνωση της Ε’ ΕΛΜΕ Θεσσαλονίκης
Οχι στην ανάκληση πολιτικού ασύλου
Το άσυλο είναι κατακτημένο δικαίωμα – Δεν μπορεί να αφαιρεθεί!
Τους τελευταίους μήνες ξεκίνησε μια επίθεση κατά των πολιτικών προσφύγων από την Τουρκία. Δεκάδες πρόσφυγες ενημερώθηκαν ξαφνικά ότι το καθεστώς ασύλου (διεθνής προστασία) ανακαλείται. Ο αριθμός των προσφύγων που θίγονται διαρκώς αυξάνεται. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν περάσει από όλες τις διαδικασίες και στο τέλος αναγνωρίστηκαν από το ελληνικό κράτος ως πολιτικοί πρόσφυγες. Και τώρα η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να καταστρατηγήσει το κατακτημένο δικαίωμα της διεθνούς προστασίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλοι οι πρόσφυγες έλαβαν την ίδια ειδοποίηση ότι αποτελούν «απειλή για την εθνική ασφάλεια» χωρίς καμία αιτιολογία. Οι ισχυρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης είναι πως βασίζονται τάχα σε «απόρρητα έγγραφα». Παρ’ όλες τις νομικές ενέργειες που έχουν γίνει από τη μεριά των πολιτικών προσφύγων, κανείς δεν έχει λάβει εξηγήσεις για τους πραγματικούς λόγους ανάκλησης του ασύλου. Είναι φανερό ότι οι ενέργειες αυτές εξυπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες. Στην Τουρκία ο Ερντογάν και η κυβέρνησή του γεμίζουν τις φυλακές με αγωνιστές και εδώ στην Ελλάδα στοχοποιούνται οι Τούρκοι πολιτικοί πρόσφυγες.
Η Χαββά Σουιτσμέζ είναι μία από τους δεκάδες πολιτικούς πρόσφυγες που βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάκληση του ασύλου. Ζει στην Ελλάδα από το 1998. Είναι αναγνωρισμένη πολιτική πρόσφυγας από το 2001. Μετά από 27 χρόνια, ξαφνικά της γνωστοποιήθηκε ότι αποτελεί «κίνδυνο» για την εθνική ασφάλεια της Ελλάδας. Στις 13/11/2025 ενημερώθηκε ότι ξεκίνησε διαδικασία ανάκλησης από τη διεύθυνση αλλοδαπών Αττικής. Σε αυτά τα 27 χρόνια έχει πάρει μέρος σε κινητοποιήσεις, διαδηλώσεις, πορείες κτλ. Έχει αναπτύξει πολιτική δράση και επαφή σχεδόν με όλες τις πολιτικές οργανώσεις, κόμματα, συλλόγους και συνδικάτα. Έχει συμβάλει στη διοργάνωση εκδηλώσεων συμπαράστασης στον λαό της Τουρκίας. Μετά από τόσα χρόνια η αιτιολογία πως αποτελεί «απειλή για την εθνική ασφάλεια» είναι ξεκάθαρα επίθεση στις πολιτικές της ιδέες και αξίες. Παραβιάζει κατάφωρα τις διατάξεις της σύμβασης Γενεύης του 1951 και τις ευρωπαϊκές συμβάσεις για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Έπειτα από την ανάκληση αυτή ξεκίνησε η νομική διαδικασία και η Χαββά Σουιτσμέζ υποχρεώνεται να περάσει ξανά από την επιτροπή ασύλου.
Το ΔΣ της Ε ΕΛΜΕ-Θ καταγγέλλει την απαράδεκτη στάση της κυβέρνησης να ανακαλέσει το καθεστώς του ασύλου για όλους τους πολιτικούς πρόσφυγες που βρίσκονται εδώ και χρόνια στη χώρα μας. Απαιτεί να σταματήσουν τώρα όλες οι ενέργειες που παραβιάζουν το θεμελιώδες κατακτημένο δικαίωμα του ασύλου. Κάτω τα χέρια από τους πολιτικούς πρόσφυγες.
Για το Δ.Σ. της Ε΄ Ε.Λ.Μ.Ε.
Ο Πρόεδρος Η Γραμματέας
Χρήστος Ζαγανίδης Σοφία Στεφανίδου
————–
1. Πηγή 2023: Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, Παράρτημα Α – Δεκέμβριος 2023, Ενημερωτικό Δελτίο Διεθνούς Προστασίας
https://migration.gov.gr/wp-content/uploads/2024/01/ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-Α_Δεκέμβριος-2023_ΥΜΑ-GR-Ενημερωτικό-ΔΙΕΘΝΗ-ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ_ΝΕΟ.pdf
2. Πηγή 2025: Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, Παράρτημα Α – Δεκέμβριος 2025, Ενημερωτικό Δελτίο Διεθνούς Προστασίας
https://migration.gov.gr/wp-content/uploads/2026/01/ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-Α_Δεκέμβριος-2025_ΥΜΑ-GR-Ενημερωτικό-ΔΙΕΘΝΗ-ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ_ΝΕΟ-1.pdf
