Τους 45 έχει φτάσει ο αριθμός των νεκρών από το σιδηροδρομικό δυστύχημα στο Αδαμούθ (κοντά στην Κόρδοβα) της Ισπανίας, ενώ στην Εντατική νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση εννιά τραυματίες, γεγονός που κάνει πιθανή την αύξηση του τελικού μακάβριου απολογισμού. Αλλοι 28 επιβάτες εξακολουθούν να νοσηλεύονται με σοβαρά τραύματα, αλλά εκτός κινδύνου ζωής.
Η σοσιαλδημοκρατική ισπανική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ δεν είχε περιθώρια να μιλήσει για «ανθρώπινο λάθος», όπως έκανε ο Μητσοτάκης μετά το έγκλημα των Τεμπών, προτού ακόμα υπάρξει έστω και προκαταρκτικό πόρισμα. Τα τρένα κινούνταν σε διαφορετικές γραμμές, το τμήμα της γραμμής όπου εκτροχιάστηκε μερικώς το ένα τρένο, με αποτέλεσμα να πέσει πάνω του το άλλο, ήταν ευθύ, ενώ και οι δύο συρμοί κινούνταν κάτω από το όριο των 250 χιλιομέτρων που έχει οριστεί για το συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής.
Ετσι, ο υπουργός Μεταφορών, Οσκαρ Πουέδε Σαντιάγο, το ‘ριξε στη… μεταφυσική. Αφού είπε ότι τα αίτια της σύγκρουσης παραμένουν άγνωστα, τη χαρακτήρισε «πραγματικά παράξενη», δεδομένου ότι το ατύχημα σημειώθηκε σε ευθύ τμήμα της γραμμής που είχε ανακαινιστεί τον περασμένο Μάη. Συμπλήρωσε ότι το τρένο που εκτροχιάστηκε και προκάλεσε τη σύγκρουση ήταν ηλικίας μικρότερης των τεσσάρων ετών. Η ιδιωτική εταιρία Iryo, ιδιοκτήτρια του τρένου, συμπλήρωσε ότι αυτό είχε επιθεωρηθεί τέσσερις ημέρες πριν από το δυστύχημα.
Στην πραγματική ζωή, όμως, δεν υπάρχει τίποτα «παράξενο». Τα πάντα είναι εξηγήσιμα. Ετσι, μολονότι ακόμα δεν έχουμε επίσημο πόρισμα, διαρροές κάνουν λόγο για σοβαρό πρόβλημα της γραμμής. Οι τεχνικοί που βρίσκονταν στο σημείο και ανέλυαν τις ράγες εντόπισαν φθορά στη σύνδεση μεταξύ των τμημάτων της σιδηροτροχιάς, γνωστή ως fishplate (πλάκα σύνδεσης), η οποία, όπως ανέφεραν, έδειχνε ότι η βλάβη υπήρχε εδώ και αρκετό χρόνο. Διαπίστωσαν ότι η ελαττωματική αυτή σύνδεση δημιούργησε ένα κενό μεταξύ των τμημάτων της ράγας, το οποίο διευρυνόταν καθώς τα τρένα συνέχιζαν να κινούνται στη γραμμή. Η πηγή, που ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία της λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος, δήλωσε ότι οι τεχνικοί θεωρούν τη συγκεκριμένη ελαττωματική σύνδεση καθοριστικής σημασίας για τον ακριβή προσδιορισμό της αιτίας του δυστυχήματος.
Μολονότι το Reuters ανέφερε ότι οι ερευνητές βρήκαν σπασμένο σημείο σύνδεσης στη ράγα που δημιούργησε κενό (gap) ανάμεσα στα τμήματα της γραμμής, το οποίο πιστεύεται ότι ήταν κεντρικό στοιχείο στο δυστύχημα, το CBS News ανέφερε ότι το σπασμένο σημείο μπορεί να δημιούργησε κενό στη γραμμή το οποίο μεγάλωνε καθώς περνούσαν τα τρένα και αποτελεί σημαντικό στοιχείο της έρευνας, η Guardian έγραψε ότι αυτό το σπασμένο σημείο (rail joint) είχε δείγματα φθοράς και πιθανώς συνδέεται με την εκτροχίαση και στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν όλα τα διεθνή αστικά μίντια, η Ισπανική Επιτροπή Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (CIAF), που έχει αναλάβει τη συνολική έρευνα για τα αίτια του δυστυχήματος, αρνήθηκε να απαντήσει σε όλα τα σχετικά ερωτήματα που της τέθηκαν.
Ομως, αυτή η αποκάλυψη έρχεται να «κουμπώσει» με τις προειδοποιήσεις των μηχανοδηγών εδώ και καιρό ότι στη γραμμή υπάρχει πρόβλημα και δημιουργούνται κίνδυνοι. Το μεγαλύτερο συνδικάτο μηχανοδηγών της Ισπανίας, το SEMAF, κήρυξε πανεθνική απεργία, με βασικό αίτημα την απόδοση ποινικών ευθυνών σε όσους είναι υπεύθυνοι για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.
Ο υπουργός Μεταφορών, όμως, έχει άλλες προτεραιότητες. Μετά την ανακοίνωση της απεργίας δήλωσε ότι κατανοεί το κλίμα που έχει δημιουργηθεί και την ανησυχία των μηχανοδηγών, όμως η απεργία δεν είναι η καλύτερη απάντηση. Η Ισπανία, είπε, δεν θα πρέπει να έχει αμφιβολίες για το σιδηροδρομικό της δίκτυο ή τα δημόσια μέσα μεταφοράς, που συνιστούν ένα ισχυρό σύστημα, το οποίο όμως δεν μπορεί να είναι τέλειο ή αλάνθαστο. Μοναδικό μέλημα της κυβέρνησης Σάντσεθ είναι να μην κλονιστεί η εμπιστοσύνη στο ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο, το μεγαλύτερο της Ευρώπης και δεύτερο μεγαλύτερο διεθνώς (μετά απ’ αυτό της Κίνας).
Αυτός ο κλονισμός της εμπιστοσύνης μεγάλωσε, καθώς ακολούθησαν άλλα τρία δυστυχήματα. Στο δεύτερο κατά σειρά (μετά απ’ αυτό της Αδαμούθ), σκοτώθηκε 27χρονος μηχανοδηγός και τραυματίστηκαν 37 επιβάτες, όταν σε απόσταση 40 χιλιομέτρων από τη Βαρκελώνη, κατέρρευσε ένα τοιχίο αντιστήριξης πάνω στις ράγες και εκτροχίασε τοπικό τρένο.
Αν οι μηχανοδηγοί είχαν άδικο, γιατί η ADIF (o ρατικός φορέας διαχείρισης του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου) αποφάσισε προσωρινές μειώσεις στο όριο ταχύτητας σε τμήματα των γραμμών Μαδρίτη – Βαρκελώνη και Μαδρίτη – Βαλένθια; Ηταν τα τμήματα για τα οποία φώναζαν τόσο καιρό οι μηχανοδηγοί και στα οποία έγιναν τα δύο θανατηφόρα δυστυχήματα. Τώρα, ανακοινώθηκε από την ADIF, ότι εντοπίστηκαν τέσσερα σημεία που χρειάζονται επισκευή! Πώς εντοπίστηκαν; Ανέστειλαν για μια μέρα την κυκλοφορία αρκετών τρένων στην περιφερειακή γραμμή, έκαναν έλεγχο και βρήκαν προβλήματα! Εκαναν «κατόπιν κηδείας» αυτό που έπρεπε να κάνουν συστηματικά για να προλάβουν την «κηδεία».
Οταν διαμαρτύρονταν και προειδοποιούσαν οι μηχανοδηγοί, τα έγγραφα που έστελναν πήγαιναν στο καλάθι των σκουπιδιών. Μετά τα θανατηφόρα δυστυχήματα, εντοπίστηκαν προβλήματα! Και μόνο αυτό αρκεί για να κατατάξει και τα δύο δυστυχήματα, το πολύνεκρο στην Αδαμούθ και εκείνο με τον νεκρό μηχανοδηγό στη Βαρκελώνη, στην κατηγορία των κρατικών εγκλημάτων.
Η ομοιότητα με την Ελλάδα, όπου οι μηχανοδηγοί προειδοποιούσαν για τεράστιο κίνδυνο δυστυχήματος, προτού συμβεί το «μοιραίο» στα Τέμπη, αλλά οι προειδοποιήσεις τους πετιούνταν στα σκουπίδια από τους Καραμανλή-Μητσοτάκη, είναι τεράστια. Ομως οι ομοιότητες ανάμεσα στην Ελλάδα με το πιο κακομοίρικο σιδηροδρομικό δίκτυο στην Ευρώπη και την Ισπανία με το μεγαλύτερο σιδηροδρομικό δίκτυο στην Ευρώπη (που περιλαμβάνει και υπερταχέα τρένα) δεν σταματούν στις προειδοποιήσεις των μηχανοδηγών, που πετάχτηκαν στα σκουπίδια. Ομοιότητες δείχνει και η διαδικασία ιδιωτικοποίησης.
Το 2005, ο ενιαίος κρατικός οργανισμός Ισπανικό Εθνικό Σιδηροδρομικό Δίκτυο (RENFE) διασπάστηκε σε δυο κομμάτια: την Administrador de Infraestructuras Ferroviarias (ADIF), που ανέλαβε τις υποδομές (σαν τον ΟΣΕ), και την Renfe-Operadora, που ανέλαβε το σιδηροδρομικό έργο (σαν την ΤΡΑΙΝΟΣΕ).
Είχε προηγηθεί η είσοδος ιδιωτικών καπιταλιστικών ομίλων στην εκμετάλλευση του σιδηροδρομικού έργου. Η κρατική RENFE βρέθηκε στη χειρότερη θέση εξαιτίας του ανταγωνισμού των ιδιωτικών καπιταλιστικών ομίλων. Ο πιο ισχυρός απ’ αυτούς τους ομίλους είναι η IRYO, στην οποία ανήκει το τρένο που εκτροχιάστηκε στο Αδαμούθ και τα βαγόνια του συγκρούστηκαν με το τρένο της RENFE που ερχόταν από την άλλη γραμμή.
Βασικός μέτοχος στην IRYO, με 51% είναι (μαντέψτε) η Trenitalia, δηλαδή η Ferrovie dello Stato Italiane, που έχει πάρει και την ΤΡΑΙΝΟΣΕ (νυν Hellenic Trains). Συμμετέχουν ακόμα η ισπανική περιφερειακή αεροπορική εταιρεία Air Nostrum (25%) και το ισπανικό επενδυτικό ταμείο υποδομών Globalvia (24%).
Το τρένο που εκτροχιάστηκε ανήκει στη σειρά Frecciarossa 1000. Το Frecciarossa 1000 (γνωστό και ως ETR 1000) είναι τρένο υψηλής ταχύτητας που στην Ιταλίθα εκμεταλλεύεται η Trenitalia και στην Ισπανία η θυγατρική της Iryo. Η εταιρία ισχυρίζεται ότι το τρένο της είναι υπερσύγχρονο, κρύβοντας ένα ουσιαστικό γεγονός.
Στις 6 Φλεβάρη του 2020, η μονάδα με αριθμό 21 της σειράς Frecciarossa 1000 ενεπλάκη σε εκτροχιασμό υψηλής ταχύτητας στη Λιβράγκα (Λόντι), στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μιλάνο–Μπολόνια, καθώς εκτελούσε το πρώτο δρομολόγιο της ημέρας. Το δυστύχημα προκάλεσε το θάνατο των δύο μηχανοδηγών και τον τραυματισμό 31 ατόμων. Δύο χρόνια αργότερα, ενώ υπήρχε ανοιχτή υπόθεση έρευνας για τον εκτροχιασμό της μονάδας με αριθμό 21 στην Ιταλία, η Iryo ξεκίνησε να λειτουργεί με 12 τρένα ημερησίως, έχοντας παραγγείλει ένα στόλο είκοσι συρμών S 109, παρόμοιων με τις ιταλικές μονάδες Frecciarossa 1000.
Σιγά που ένας εκτροχιασμός στην Ιταλία, τα αίτια του οποίου ακόμα δεν είχαν προσδιοριστεί και βρίσκονταν υπό έρευνα, θα σταματούσε το πανίσχυρο ιταλικό μονοπώλιο από τη μπίζνα που είχε στήσει στην Ισπανία, με χρήση ίδιων συρμών. Ούτε οι κρατικές αρχές της μέσης καπιταλιστικής ανάπτυξης Ισπανίας θα φρενάριζαν την κυκλοφορία τέτοιων συρμών υψηλής ταχύτητας, προκειμένου να γίνει σε βάθος έλεγχος της ασφάλειάς τους.
Ο πρόεδρος της Renfe, Άλβαρο Φερνάντεθ Ερέδια, σε δηλώσεις του, απέκλεισε το ενδεχόμενο η σύγκρουση να προκλήθηκε από υπερβολική ταχύτητα. Οπως δήλωσε στο ραδιοτηλεοπτικό σταθμό Cadena Ser, το περιστατικό σημειώθηκε σε τμήμα της γραμμής όπου το όριο ταχύτητας ήταν 250 χλμ./ώρα, ενώ τα τρένα κινούνταν με ταχύτητες 205 χλμ./ώρα και 110 χλμ./ώρα. πιπλέον, ανέφερε ότι η γραμμή είχε επισκευαστεί τον Μάη του 2025 και «θα έπρεπε να βρίσκεται σε άριστη κατάσταση», ενώ ήταν επίσης εξοπλισμένη με σύστημα ασφάλειας και σηματοδότησης LZB, το οποίο «ουσιαστικά αποτρέπει τα ανθρώπινα λάθη».
Επομένως, ο εκκτροχιασμός των βαγονιών του τρένου της ιταλικής IRYA προήλθε είτε από πρόβλημα στη γραμμή, είτε από πρόβλημα στο συρμό, είτε από συνδυασμό και των δύο. Το παραδέχτηκε και ο πρόεδρος της Renfe: «Πρέπει να υπήρξε κάποια βλάβη στο τροχαίο υλικό ή στην υποδομή».
Οι άνθρωποι της Ferrovie dello Stato Italiane έσπευσαν αμέσως να οχυρωθούν πίσω από το ισπανικό κράτος, αποκλείοντας εκ των προτέρων οποιαδήποτε βλάβη στο τροχαίο υλικό: το τρένο μας ελέγχθηκε τέσσερις μέρες πριν από το δυστύχημα και βρέθηκε εντάξει! Ξέρουμε πολύ καλά πώς γίνονται αυτοί οι έλεγχοι. Το είδαμε και στην Ελλάδα, απ’ αυτά που αποκαλύφθηκαν μετά το έγκλημα στα Τέμπη.
Το ισπανικό κράτος έσπευσε να οχυρωθεί πίσω από την γενική επισκευή της γραμμής, που είχε γίνει μόλις τον Μάη του 2025. Ποιος έκανε την επισκευή; Ιδιώτες εργολάβοι. Ποιος παρέλαβε το έργο, μετά την επισκευή; Η κρατική ADIF. Λέτε στην Ισπανία να γίνονται διαφορετικά οι «δουλειές» απ’ ό,τι στην Ελλάδα;
Το συμπέρασμα είναι ένα: η ιδιωτικοποίηση δολοφονεί. Οταν κριτήριο για τη λειτουργία επιχειρήσεων όπως οι σιδηροδρομικές μεταφορές είναι η κερδοφορία των καπιταλιστικών επιχειρήσεων, η ασφάλεια πάει περίπατο. Κάνουν μόνο τα στοιχειώδη και τα υπόλοιπα τα αναθέτουν στη… ρωσική ρουλέτα.
ΥΓ. Το δυστύχημα-έγκλημα της Κυριακής στο Αδαμούθ ήταν το φονικότερο στην Ισπανία μετά από εκείνο του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα το 2013. Τότε, ένα τρένο της Renfe εκτροχιάστηκε στην περιοχή Ανγκρουά, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τον σταθμό, σε καμπύλη της γραμμής, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 80 άνθρωποι. Σύμφωνα με την έρευνα της εποχής, το τρένο κινούνταν με υπερβολικά μεγάλη ταχύτητα — 179 χλμ./ώρα σε τμήμα όπου το όριο ήταν 80 χλμ./ώρα.
Τώρα, δεν μπορούν να τα φορτώσουν στους μηχανοδηγούς. Πρέπει να βρουν άλλους λόγους για να κουκουλώσουν το έγκλημα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο υπουργός Μεταφορών μίλησε για «παράξενη σύγκρουση», λες και παρενέβησαν… εξωγήινοι ή… καλικάντζαροι!
Το μόνο βέβαιο είναι ότι θα το κουκουλώσουν. Με σχεδόν 4.000 χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής, το δίκτυο σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας, το μεγαλύτερο στην Ευρώπη και δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο μετά την Κίνα, είναι μια τεράστια καπιταλιστική επιχείρηση. Και πρέπει να συνεχίσει να αποδίδει το μέγιστο κέρδος σε μονοπώλια όπως η Ferrovie dello Stato Italiane.
