Oι δημοτικές επιχειρήσεις μετράνε γύρω στα 20 χρόνια ζωής. Η δημιουργία τους διατυμπανίστηκε ως μια μοντέρνα και σύγχρονη μορφή δραστηριότητας των ΟΤΑ. Ως μια ζώνη (που όλο διευρυνόταν) υγιούς επιχειρηματικής δραστηριότητας, προς όφελος των δημοτών και κατ’ επέκταση των εργαζομένων.
Μέσα στη ζούγκλα του καπιταλισμού, θα υπήρχε μια όαση που δεν θα λειτουργούσε με τους κανόνες του, που δεν θα είχε ως υπόβαθρο τη δίψα για περισσότερο κέρδος, την αυξανόμενη εκμετάλλευση των εργαζομένων, τις κομπίνες, τις λαμογιές και τις άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες των καπιταλιστών. Θα ήταν καπιταλιστική αλλά χωρίς τους νόμους του καπιταλισμού. Θα ήταν ηθική μέσα στο πέλαγος της ανηθικότητας. Θα ήταν φιλεργατική μέσα στο στρατόπεδο του ξεζουμίσματος της εργασίας. Παραμύθι και αυταπάτη. Το γνωστό παραμύθι των προοδευτικών και αριστερών διαχειριστών του συστήματος, που τώρα πλέον είναι κοτεράτοι, χλιδάτοι, ξεχωριστοί, επιτυχημένοι. Το παραμύθι δεν το επινόησαν αυτοί. Το παραμύθι αυτό είναι η ιδεολογία της κοινοβουλευτικής, της νόμιμης αριστεράς, που θεωρεί ότι όσο θα καταλαμβάνει θέσεις μέσα στο σύστημα της εκμετάλλευσης ανθρώπου απο άνθρωπο, τόσο θα μετατρέπει τον καπιταλισμό στο αντίθετό του, φτάνοντας ως τον σοσιαλισμό που γνωρίσαμε. Τον σοσιαλισμό των γραφειοκρατών και των «καθοδηγητών».
Δεν είναι τυχαίο ότι τις δημοτικές επιχειρήσεις τις πρωτοστήσανε οι αριστεροί δήμαρχοι –που τότε ήτανε σημαντικό τμήμα στους ΟΤΑ- και οι προοδευτικοί ΠΑΣΟΚοι. Ούτε είναι τυχαίο ότι όλη αυτή η «δημοτική επιχείρηση» άνθισε τότε που οι νεοφιλελεύθερες ιδέες πρόβαλαν από μεγάλο κομμάτι των ιδεολογικοπολιτικών μηχανισμών, ως το φάρμακο δια πάσαν νόσον του ελληνικού καπιταλισμού. Τις νόσους ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι τεμπέληδες, ότι οι κατακτήσεις των εργαζομένων δημιουργούν πρόβλημα στο υγιές κεφάλαιο, ότι οι συντάξεις είναι μεγάλες, ότι οι σχέσεις εργασίας πρέπει να είναι ελαστικές για να δουλέψει καλύτερα η οικονομία.
Τα γενικότερα αποτελέσματα αυτής της αντιδραστικής επίθεσης του κεφαλαίου και των κυβερνήσεών του τα γνωρίσαμε πλέον πολύ καλά όλοι οι εργαζόμενοι. Εφάμιλλα ήταν και τα αποτελέσματα για τους εργαζόμενους των δημοτικών επιχειρήσεων. Με μια δύσκολη γι’ αυτούς προσθήκη. Οι δημοτικές επιχειρήσεις 1.800 και πλέον σε όλη την Ελλάδα φουντάρανε. 35.000 εργαζόμενοι κινδυνεύουν να βρεθούν στο δρόμο. Στους 35.000 συμπεριλαμβάνονται και οι συνάδελφοι των δημοτικών επιχειρήσεων που δουλεύουν στα κοινωνικά προγράμματα τα χρηματοδοτούμενα απο την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ορος της Ευρωπαϊκής Ενωσης για να λειτουργήσουν και να χρηματοδοτηθούν είναι να γίνονται μέσω των δημοτικών επιχειρήσεων. Με συμβάσεις μίσθωσης έργου. Ο,τι πιο αντιδραστικό δηλαδή. Χρηματοδοτούνται λοιπόν κοινωνικά προγράμματα για δύο – τρία χρόνια (η Ε.Ε. βάζει τα μισά λεφτά) μετά σταματάει η χρηματοδότηση και συνεχίζει το επιχειρηματικό πνεύμα στις κοινωνικές υπηρεσίες. Οι εργαζόμενοι ή παίρνουν το δρόμο της ανεργίας ή συνεχίζουν να δουλεύουν με εξευτελιστικούς όρους. Αυτές είναι οι σύγχρονες σχέσεις εργασίας που προωθεί το κεφάλαιο μέσα απο έναν τόσο πολυδιαφημισμένο θεσμό, την Ε.Ε. Εργασιακές σχέσεις γαλέρας. Να την χαίρονται την Ε.Ε. οι σύγχρονοι αριστεροί οραματιστές.
Τι γίνεται όμως τώρα με τις δημοτικές επιχειρήσεις; Είναι τόσο μεγάλη η χρεοκοπία τους που ακόμα και οι συνδικαλιστικές δυνάμεις στην ομοσπονδία του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ και του ΣΥΝ που ήταν υποστηρικτές των δημοτικών επιχειρήσεων αναγκάστηκαν να αλλάξουν τις θέσεις τους ζητώντας να κλείσουν -οι περισσότερες τουλάχιστον- και το προσωπικό να μεταφερθεί στα Ν.Π. των δήμων.
Η κυβέρνηση της Ν.Δ. ως πιστός υπηρέτης του κεφαλαίου, της επιχειρηματικότητας και όλων των άλλων αρετών του καπιταλισμού που αποκαλύπτονται το τελευταίο διάστημα, έχει διαφορετική γνώμη. Επιχειρεί σε δύο μέτωπα. Ψηφίζει τον Σεπτέμβριο του 2005 το νόμο για τη Σύμπραξη του Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα. Δίνοντας τη δυνατότητα στο ιδιωτικό κεφάλαιο να εισβάλλει νόμιμα σε τεράστια κονδύλια για κοινωφελείς υπηρεσίες, με σκοπό πάντα το μέγιστο κέρδος, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση των όποιων υπηρεσιών και την ανταποδοτικότητά τους. Δηλαδή υπηρεσίες χειρότερες και ακριβότερες που έπρεπε να παρέχονται δωρεάν. Με τον Ν. 3463/2006 (Νέος Δημοτικός Κώδικας) κλείνει τις αμαρτωλές και ζημιογόνες Δημοτικές Επιχειρήσεις και τις ξανανοίγει καθαρές. Δίνοντας τη δυνατότητα στους δημάρχους – διαχειριστές να απολύσουν το «πλεονάζον προσωπικό» (ή το ανεπιθύμητο προσωπικό) ακόμα κι αν υπηρετούσε με σχέση εργασίας αορίστου χρόνου.
Οι εργαζόμενοι των δημοτικών επιχειρήσεων καλούνται να πληρώσουν το «μάρμαρο» της χρεοκοπίας τους. Λες και ήταν αυτοί και όχι οι δήμαρχοι – διαχειριστές τα αφεντικά τους. Λες και ήταν αυτοί που καθόριζαν την πολιτική τους. Και μάλιστα τη στιγμή που οι εργαζόμενοι των δημοτικών επιχειρήσεων παίρνουν λιγότερες αμοιβές απο τους κακοπληρωμένους συναδέλφους τους των αντίστοιχων ειδικοτήτων που δουλεύουν στα Ν.Π. των δήμων.
Γι’ αυτό άλλωστε ακόμα και η γραφειοκρατικοποιημένη ομοσπονδία των ΠΟΕ – ΟΤΑ ζητά να πληρώνονται με την συλλογική σύμβαση που υπογράφεται για τους μόνιμους υπαλλήλους αορίστου χρόνου.
Η φιλοσοφία των νέων δημοτικών επιχειρήσεων δεν αλλάζει. Μπορούν πάλι να «επιχειρούν» σε κοινωφελείς αρμοδιότητες που κατά το ισχύον θεσμικό πλαίσιο ασκούν οι υπηρεσίες των δήμων.
Ο νόμος αναφέρει ότι μπορούν να επιχειρούν στην κοινωνική προστασία και αλληλεγγύη, στην παιδεία, στον πολιτισμό και τον αθλητισμό, στο περιβάλλον, στην οργάνωση της δημοτικής συγκοινωνίας, στην εκπόνηση και εφαρμογή προγραμμάτων έρευνας και τεχνολογίας για την ανάπτυξη της περιοχής τους.
Μπορούν να αναπτύξουν επιχειρηματικές δραστηριότητες ως ανώνυμες εταιρείες των ΟΤΑ σύμφωνα με τον ν. 2190 του έτους… 1920. Ναι, δεν διαβάσατε λάθος, του 1920. Μιλάμε για πολύ σύγχρονη, σεμνή και ταπεινή, μεταρρυθμιστική πολιτική της Ν.Δ. Οπως καταλάβατε, για να μιλήσουμε τη γλώσσα της Ν.Δ. θα γίνει των κουμπάρων. Για τους εργαζομένους των ΟΤΑ με οποιαδήποτε σχέση εργασίας, για τους εργαζομένους δημότες που υφίστανται τη δημοτική φορομπηξία και ανταποδοτικότητα, η μόνη λύση ήταν και είναι το οριστικό σφράγισμα όλων των δημοτικών επιχειρήσεων και μεταφορά όλων των εργαζομένων ανεξάρτητα απο την σχέση εργασίας που έχουν στα Ν.Π. των δήμων με σχέσεις μόνιμης εργασίας.
Δυστυχώς, η ανυπαρξία διεκδικητικού κινήματος απο την ΠΟΕ – ΟΤΑ όταν συζητιόταν και ψηφιζόταν ο Νέος Δημοτικός Κώδικας έδωσε τη δυνατότητα στην κυβέρνηση και τους διαχειριστές να περάσει ο νόμος με δυσμενέσταστες συνέπειες για το σύνολο των εργαζομένων στους ΟΤΑ. Με βάση τον ίδιο τον νόμο ως τις 31/12/2007 οι διαχειριστές - δήμαρχοι πρέπει να αποφασίσουν αν θα κλείσουν τις δημοτικές επιχειρήσεις που υπάρχουν, αν θα τις αναστήσουν ως Κοινωφελείς ή Ανώνυμες Εταιρείες.
Ηδη… πιάσανε δουλειά σε αρκετούς δήμους απολύοντας μαζικά εργαζομένους. Παράλληλα, η συνδικαλιστική γραφειοκρατία ούτε και τώρα έχει σκοπό να συνολικοποιήσει τον αγώνα. Αφήνει έτσι τους εργαζομένους ξεκομμένους σε κάθε δήμο ξεχωριστά λες και δεν είναι συνολικό το πρόβλημα με τις Δημοτικές Επιχειρήσεις, λες και δεν είναι συνολικότερο θέμα εργασιακών σχέσεων.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να παλευτεί και σε κάθε δήμο το ζήτημα σαν πρώτο και κύριο, σαν θέμα που αφορά όλους τους εργαζόμενους ανεξάρτητα απο την σχέση εργασίας που έχουν. Αλλά ένας αγώνας συνολικός και ταυτόχρονα ειδικός είναι σίγουρα πιο αποτελεσματικός.
Ολοι οι εργαζόμενοι με συλλογικές διαδικασίες πρέπει να δώσουμε τη μάχη. Μας αφορά όλους. Μας αφορά γιατί, οι εργαζόμενοι των δημοτικών επιχειρήσεων είναι συνάδελφοί μας και δεν υπάρχει μεγαλύτερο χρέος σε έναν εργαζόμενο από τη συναδελφική αλληλεγγύη. Μας αφορά όμως και γιατί μέσα απο την πείρα μας πρέπει να δούμε και να διδαχθούμε ότι όταν έχουμε πολυδιάσπαση των εργαζόμενων από πολλαπλών τύπων συμβάσεις όλοι ζημιωνόμαστε γιατί οι δήμαρχοι – διαχειριστές σαν καλοί οπαδοί του συστήματος προσπαθούν να συμπιέσουν τα δικαιώματά προς το ελάχιστο, προς τις χειρότερες εργασιακές σχέσεις και αμοιβές.
Αντίθετα, όταν οι διαφορές μεταξύ των εργαζομένων είναι ελάχιστες, οι δυνατότητες παρέμβασης για βελτίωση της θέσης όλων είναι πολύ μεγάλες. Στο Δήμο Καλλιθέας έχουμε δύο δημοτικές επιχειρήσεις την ΔΕΠΚΑ και τη ΔΕΠΥ. Είναι και οι δύο ζημιογόνες. Το προσωπικό βέβαια αμείβεται με συμβάσεις κάτω απο τους μισθούς που παίρνουν οι μόνιμοι υπάλληλοι του δήμου. Οι πρόεδροι όμως αμείβονται πλουσιοπάροχα. Πέρα από αυτό οι συγκεκριμένες δημοτικές επιχειρήσεις επικαλύπτουν δραστηριότητες ΝΠΔΔ π.χ. του πολιτισμού και του αθλητισμού. Επικαλύπτουν κοινωφελείς δραστηριότητες με ανταποδοτικό «πνεύμα» και διαμορφώνουν ένα επιπλέον μηχανισμό διοίκησης (Δ.Σ.) το οποίο αμείβεται ζεστά. Τα υπόλοιπα λειτουργούν όμορφα, ωραία και επιχειρηματικά με τα γνωστά αποτελέσματα που έχουν οι 1.800 και πάνω δημοτικές επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα.
Η κατάσταση αυτή οδήγησε το Δ.Σ. του συλλόγου να ζητήσει από τη διοίκηση το κλείσιμο των Δημοτικών Επιχειρήσεων και την τακτοποίηση των 85 συναδέλφων που απασχολούνται σ’ αυτές. Πρέπει να σημειώσουμε ότι και οι 85 καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.
Αρα, το ζήτημα είναι η οργάνωση του αγώνα για να γίνει πράξη το δικαίωμα των συναδέλφων στη σταθερή δουλειά. Η διοίκηση του δήμου δεν έχει ακόμα επίσημα δημοσιοποιήσει τις προθέσεις της. Ανεπίσημα όμως συζητείται ότι πρόθεσή της είναι να ξαναδημιουργήσει Δημοτικές Επιχειρήσεις. Δεν περιμέναμε τίποτα καλύτερο. Δεν είχαμε καμία αυταπάτη. Να η πρόκληση για όλους μας λοιπόν. Να το δίκαιο, να ο στόχος. Ο υπ’ αριθμόν 1 στόχος. Η τακτοποίηση όλων των συναδέλφων. Το κλείσιμο των Δημοτικών Επιχειρήσεων. Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα.
• Το άρθρο αυτό το πήραμε από την εφημερίδα «Ανάσα», περιοδική έκδοση των «Εκτός των Τειχών», συλλογικότητας εργαζόμενων στο Δήμο Καλλιθέας, που πρόσφατα εξέδωσε το παρθενικό της τεύχος (καλοτάξιδη, σύντροφοι).
