Σταϊκούρας και Βρούτσης συναγωνίζονται στα ψέματα, όσον αφορά τον αριθμό των εργατών και εργαζόμενων που δικαιούνται το προνοιακό βοήθημα των 800 ευρώ (533 ευρώ το μήνα) και όσον φορά τον αριθμό των επιχειρήσεων που έκλεισαν, είτε με απόφαση της κυβέρνησης είτε με το επιχείρημα (ή το πρόσχημα) ότι επλήγησαν από την πανδημία. Από τις 18 του Μάρτη, που άρχισαν δημαγωγικά να υπόσχονται παχυλή βοήθεια στους εργαζόμενους σε καπιταλιστικές επιχειρήσεις, κάθε φορά ανακοίνωναν διαφορετικά νούμερα.
Στις 30 του Μάρτη, ο Σταϊκούρας ισχυρίστηκε ότι «επεκτείνεται, σε πολύ περισσότερους μισθωτούς, η έκτακτη οικονομική ενίσχυση των 800 ευρώ. Συνολικά, μπορούν να την λάβουν 1,7 εκατομμύρια εργαζόμενοι, που καλύπτουν το 81% του συνόλου των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα». Επίσης, ότι «επεκτείνεται, σε πολύ περισσότερες επιχειρήσεις, η λήψη μέτρων για την προστασία τους και τη διαφύλαξη των θέσεων απασχόλησης. Συνολικά, καλύπτονται, με διαφορετικά σχήματα, περίπου 800.000 επιχειρήσεις, που συνιστούν το 76% του συνόλου των νομικών προσώπων».
Στο ίδιο τηλεοπτικό σόου ο Βρούτσης ισχυρίστηκε ότι «η ειδική πλατφόρμα για τους εργοδότες επιχειρήσεων που έκλεισαν με διοικητική εντολή θα είναι ανοικτή μέχρι 31/3. Μέχρι αυτή την στιγμή έχουν κάνει αιτήματα 295.246 επιχειρήσεις που αφορούν σε 410.705 εργαζόμενους».
Οι πραγματικοί αριθμοί
Από το 2002 έχει καθιερωθεί η υποχρέωση των καπιταλιστών-εργοδοτών να υποβάλλουν στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) για τους μισθωτούς που απασχολούν και ταυτόχρονα να καταβάλλουν τις ασφαλιστικές εισφορές (η υποβολή των ΑΠΔ και η καταβολή των εισφορών πρέπει να γίνεται το αργότερο στο τέλος του επόμενου μήνα). Οι καπιταλιστές-εργοδότες, βέβαια, εκμεταλλευόμενοι τη σκόπιμη αδιαφορία των διοικήσεων του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ (με τη συγκατάθεση όλων των κυβερνήσεων, διαχρονικά, ανεξαρτήτως «χρώματος») δεν κατέβαλλαν τις ασφαλιστικές εισφορές. Και εξακολουθούν να μην τις καταβάλλουν, με αποτέλεσμα οι ανεξόφλητες οφειλές τους να έχουν φτάσει τα 35,38 δισεκατομμύρια ευρώ!
Από το 2004, η Διεύθυνση Αναλογιστικών Μελετών και Στατιστικής του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ άρχισε να επεξεργάζεται το σύνολο των κατατιθέμενων ΑΠΔ. Πρόκειται για ένα σημαντικό έργο, το οποίο, λόγω του μειωμένου προσωπικού της Διεύθυνσης, εμφάνιζε αρχικά μια καθυστέρηση περίπου 11 μηνών στη δημοσιοποίηση των στοιχείων, η οποία έχει τώρα μειωθεί στους περίπου 7 μήνες. Από την επεξεργασία του συνόλου των ΑΠΔ, για περισσότερους από δύο εκατομμύρια ασφαλισμένους, έχουμε μια διαχρονική καλή εικόνα για τον αριθμό των εργαζόμενων που ασφαλίζονται, με πλήρη και μερική απασχόληση, καθώς και για το ασφαλιστέο μεροκάματο και μισθό, τόσο στην πλήρη όσο και στη μερική απασχόληση.
Εχουμε και άλλη φορά σημειώσει ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία και τα στοιχεία της πετάχτηκαν στον κάλαθο των αχρήστων από όλες τις κυβερνήσεις (μηδέ αυτής του Τσίπρα εξαιρουμένης), ακριβώς επειδή τα αποτελέσματα είναι ακριβή και πλήρη και δεν επιδέχονται «μπαλαμούτι» (άρα δεν μπορούν να κάνουν πολιτικό παιχνίδι μ’ αυτά). Το 2013, ο και τότε υπουργός Εργασίας των Σαμαροβενιζέλων, Βρούτσης, για αντιπερισπασμό, έφτιαξε το περιβόητο Πληροφορικό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.
Ο Πίνακας που ακολουθεί περιλαμβάνει στοιχεία της Διεύθυνσης Αναλογιστικών Μελετών και Στατιστικής, μετά την επεξεργασία των ΑΠΔ του 2019 (μέχρι και τον Αύγουστο). Αυτά είναι τα πραγματικά στοιχεία.
Παρατηρούμε, καταρχάς, μια διακύμανση του συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων που ασφαλίζουν μισθωτούς (το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως γνωστόν, από 1.1.2017 έχει ενταχθεί στον ΕΦΚΑ, ελέω αντιασφαλιστικού νόμου Κατρούγκαλου – Ν. 4387/2016). Τον Γενάρη του 2019 οι επιχειρήσεις ανέρχονταν σε 251.254 και ασφάλιζαν 2.151.396 μισθωτούς (1.514.912 με πλήρη απασχόληση και 636.484 με μερική απασχόληση), ενώ τον Αύγουστο του 2019 ανέρχονταν σε 284.602 και ασφάλιζαν 2.483305 μισθωτούς (1.821.145 με πλήρη και 662.160 με μερική απασχόληση). Η διακύμανση οφείλεται και στο γεγονός ότι αρκετές από τις επιχειρήσεις έχουν εποχικό χαρακτήρα.
Εχουμε, λοιπόν, πραγματικά δεδομένα για να ελέγξουμε τους ισχυρισμούς του Σταϊκούρα και του Βρούτση.
Ο Σταϊκούρας ισχυρίστηκε, ότι εντάσσονται στο μέτρο για το προνοιακό βοήθημα των 800 ευρώ 1.700.000 εργαζόμενοι (οι οποίοι αποτελούν το 81% του συνόλου των εργαζόμενων με εξαρτημένη εργασία στον ιδιωτικό τομέα), που δουλεύουν σε 800.000 επιχειρήσεις (οι οποίες αποτελούν το 76% του συνόλου των εταιριών). Μ’ άλλα λόγια ο Σταϊκούρας είναι η Χαλιμά που λέει παραμύθια στον ελληνικό λαό.
Σύμφωνα με το παραμύθι του Σταϊκούρα, οι επιχειρήσεις απασχολούν κατά μέσο όρο 2,12 μισθωτούς, ενώ σύμφωνα με τα αδιάσειστα στοιχεία της Διεύθυνσης Αναλογιστικών Μελετών και Στατιστικής, ο μέσος όρος απασχολούμενων μισθωτών (με πλήρη και μερική απασχόληση) είναι 8,55.
Από τη σύγκριση των πραγματικών στοιχείων με τα εικονικά και παραφουσκωμένα στοιχεία του Σταϊκούρα αποδεικνύεται ότι οι επιχειρήσεις που έχουν κλείσει με απόφαση της κυβέρνησης είναι οι πολύ μικρές, οι οποίες εμφανίζουν πολλούς από τους μισθωτούς τους να δουλεύουν με μερική απασχόληση (συνήθως 4ωρο). Οπως ξέρουμε, εκμεταλλευόμενοι την υποστελέχωση και μπαχαλοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών, πολλοί καπιταλιστές ασφαλίζουν εργάτες για 4 ώρες, ενώ αυτοί εργάζονται 8ωρο και βάλε. Αυτή η τακτική κάνει θραύση στον κλάδο της εστίασης-ψυχαγωγίας, του λιανεμπόριου και των ξενοδοχείων.
Η εκτίμησή μας ότι ο επιχειρήσεις που έκλεισαν είναι κυρίως μικρές, οι οποίες χρησιμοποιούν σε σημαντικό βαθμό τη μερική απασχόληση, ενισχύεται και από άλλα στοιχεία, τα οποία «αλιεύσαμε» από τις διατάξεις της ΚΥΑ των Σταϊκούρα, Σκυλακάκη και Βρούτση της 28ης Μάρτη (ΦΕΚ 1078Β) και θα αναφέρουμε παρακάτω.
Ο πονηρός Βρούτσης, διαθέτοντας το προνόμιο της αποκλειστικής πρόσβαση στα στοιχεία της διαβόητης ΕΡΓΑΝΗΣ, ισχυρίστηκε ότι στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ εντάχθηκαν 295.246 επιχειρήσεις που έκλεισαν με απόφαση τη κυβέρνησης, οι οποίες απασχολούν 410.705 εργαζόμενους. Στο δικό του παραμύθι ο Βρούτσης κατέβασε πιο κάτω –σε σχέση με τον Σταϊκούρα- τον μέσο όρο των απασχολούμενων ανά επιχείρηση: στο 1,39!
Θα πάρουν όλοι οι εργαζόμενοι το 800άρι, ανεξάρτητα από την ατομική σύμβαση που έχουν υπογράψει; Δηλαδή και οι ωρομίσθιοι (με λίγες ώρες την εβδομάδα) και οι τετραωρίτες;
Από πότε έγιναν οι νεοδημοκράτες-νεοφιλελέδες τόσο γαλαντόμοι για να δώσουν σε όλους το 800άρι; Τα πραγματικά στοιχεία, όπως το τι θα πάρουν οι ωρομίσθιοι καθηγητές του ΟΑΕΔ και οι ωρομίσθιοι καθηγητές των καλλιτεχνικών σχολών (θεάτρου, χορού) του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δε συνηγορούν σε κάτι τέτοιο. Ιδού η απόδειξη, στην παράγραφο 1 του εικοστού πρώτου άρθρου της ΠΝΠ της 30ής Μάρτη (ΦΕΚ 75Α’):
«Αντιμισθία ωρομίσθιων εκπαιδευτικών ΟΑΕΔ, επίδομα πρακτικής άσκησης ΕΠΑΣ και ΙΕΚ ΟΑΕΔ και επίδομα σε καταρτιζόμενα ΑμεΑ
1. Η ωριαία αντιμισθία καταβάλλεται στους ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς των εκπαιδευτικών δομών του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) (ΕΠΑΣ Μαθητείας, ΙΕΚ, ΕΚΕΚ ΑμεΑ Θεσσαλονίκης και Σχολή ΑμεΑ Αθηνών), η εκπαιδευτική λειτουργία των οποίων έχει προσωρινά απαγορευθεί λόγω των έκτακτων μέτρων αντιμετώπισης του κορωνοϊού COVID-19, για τον αριθμό των ωρών που ορίζει η σύμβαση, και για το χρονικό διάστημα απαγόρευσης λειτουργίας».
Πρέπει εδώ να σημειώσουμε και το γεγονός ότι η ασφαλιστική κάλυψη των εργαζόμενων που θα πάρουν το 800άρι δε θα γίνει επί του ασφαλιστέου μισθού ή ημερομίσθιου, αλλά επί του «ονομαστικού μισθού», δηλαδή επί των 533 ευρώ το μήνα. Ετσι, ανοίγει ο δρόμος για την ικανοποίηση ενός ακόμα αιτήματος των καπιταλιστών: να ασφαλίζουν τους εργάτες στα άθλια επίπεδα των μεροκάματων ή μισθών που τους αναγκάζουν να αποδεχτούν υπογράφοντας ατομικές συμβάσεις (συνήθως στα 650 ευρώ του κατώτατου μισθού) και όχι στο ασφαλιστέο ημερομίσθιο ή μισθό, βάσει της ειδικότητάς τους, όπως ισχύει μέχρι τώρα (από τον Πίνακα μπορείτε να διαπιστώσετε ότι οι μέσοι όροι των ασφαλιστέων μισθών και ημερομίσθιων, για πλήρη και μερική απασχόληση, είναι σχεδόν στο διπλάσιο του κατώτατου μισθού και ημερομίσθιου).
Σφοδρή επίθεση στην απασχόληση
Με το ένατο άρθρο της ΠΝΠ της 20ής Μάρτη και με διάταξη της ΚΥΑ γίνεται σφοδρή επίθεση στην απασχόληση. Με πρόσχημα ότι την περίοδο της πανδημίας οι επιχειρήσεις πρέπει να λειτουργούν με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας, δίνεται η δυνατότητα στις μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις (ένατο άρθρο της ΠΝΠ της 20ής Μάρτη) να χρησιμοποιούν για 6 μήνες το προσωπικό σε εκ περιτροπής εργασία για δύο εβδομάδες το μήνα. Οι εργάτες θα παίρνουν τον μισό μισθό, που για όσους μισθώνονται με το βασικό μισθό των 650 ευρώ σημαίνει 325 ευρώ το μήνα! Ιδού το συγκεκριμένο άρθρο της ΠΝΠ:
«Λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας
1. Στο πλαίσιο των έκτακτων και προσωρινών μέτρων στην αγορά εργασίας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, και πάντως για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους έξι (6) μήνες από την έναρξη ισχύος της παρούσας, o εργοδότης δύναται, με απόφασή του, να ορίζει προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας της επιχείρησης ως εξής:
α) Κάθε εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται κατ’ ελάχιστο δύο (2) εβδομάδες με περίοδο αναφοράς τον μήνα, συνεχόμενα ή διακεκομμένα,
β) Ο ανωτέρω τρόπος οργάνωσης της εργασίας γίνεται ανά εβδομάδα και εντάσσεται σε αυτόν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης,
γ) Εργοδότης που θα εφαρμόσει αυτόν τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας υποχρεούται να διατηρήσει τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που απασχολούνταν κατά την έναρξη εφαρμογής του.
2. Στο τέλος κάθε μήνα o εργοδότης υποχρεούται να δηλώνει την εφαρμογή του ανωτέρω τρόπου εργασίας σε ειδικό έντυπο στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.
3. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος».
Αν η πανδημία του κοροναϊού συνεχιστεί και μετά τις 20 Σεπτέμβρη, που λήγει η ισχύς της διάταξης για την εκ περιτροπής εργασίας του προσωπικού στο όνομα της ασφαλούς λειτουργίας, θεωρούμε δεδομένο ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα παρατείνει την ισχύ της.
Οι καπιταλιστές δεν περίμεναν την έκδοση της υπουργικής απόφασης από τον Βρούτση, αλλά εφάρμοσαν αυτή τη διάταξη ως εξής: ένα μέρος των εργατών και εργαζόμενων το σταματούσαν από τη δουλειά, αναστέλλοντας τη σύμβαση, χωρίς να τους δίνουν ούτε ένα ευρώ, και τους υπόλοιπους τους έβαζαν σε εκ περιτροπής εργασία. Πιθανόν ο Βρούτσης να τους είχε ενημερώσει παρασκηνιακά για το τι θα προβλέπει η ΚΥΑ.
Οι διατάξεις που εισάγονται και αφορούν τις επιχειρήσεις που κάνουν χρήση του ένατου άρθρου της ΠΝΠ είναι οι εξής:
«3. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες που αναστέλλουν τις συμβάσεις εργασίας μέρους των εργαζομένων τους, κατ’ εφαρμογή της παραγράφου 1 του παρόντος, δύνανται για τους υπόλοιπους εργαζόμενους να κάνουν χρήση των διατάξεων των άρθρων ένατου και δέκατου της από 20/3/2020 ΠΝΠ (Α’ 68), δηλαδή ορισμό προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας ή και μεταφορά προσωπικού σε επιχειρήσεις εντός του ιδίου ομίλου.
…
5. Οι επιχειρήσεις-εργοδότες που κάνουν χρήση της ανωτέρω ρύθμισης, υποχρεούνται, μετά τη λήξη του χρόνου της αναστολής των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους, να διατηρήσουν, για χρονικό διάστημα ίσο με εκείνο της αναστολής (δηλαδή για 45 ημέρες), τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας που σημαίνει τους ίδιους εργαζόμενους και με τους ίδιους όρους εργασίας κατά την 21/3/2020, οπότε και μπορεί να κάνει χρήση του εν λόγω μέτρου. Στην έννοια του ιδίου αριθμού θέσεων εργασίας δεν συμπεριλαμβάνονται οι αποχωρούντες οικειοθελώς από την εργασία τους, οι αποχωρούντες λόγω συνταξιοδότησης, καθώς και οι εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου των οποίων η σύμβαση εργασίας λήγει μετά τη λήξη της αναστολής».
Σταϊκούρας, Σκυλακάκης και Βρούτσης εξέδωσαν μια απόφαση (τη «χρωστούσε» ο Βρούτσης, σύμφωνα με το ένατο άρθρο της ΠΝΠ) όπως ακριβώς την επιζητούσαν οι καπιταλιστές, προκειμένου να εξακολουθήσουν να βγάζουν ανώτατα κέρδη ακόμα και στην περίοδο που η εργατική τάξη και όλοι οι εργαζόμενοι ζουν τις πολύ βαριές συνέπειες της καπιταλιστικής κρίσης.
Οπως φαίνεται, οι καπιταλιστές ζητούσαν να λειτουργήσουν τις επιχειρήσεις τους με πολύ λιγότερος εργάτες, τους οποίους θα έβαζαν να δουλεύουν εκ περιτροπής δύο εβδομάδες το μήνα και να παίρνουν το μισό μισθό. Και ταυτόχρονα να αναστείλουν τις συμβάσεις των υπόλοιπων εργατών, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να είναι περισσότεροι απ’ αυτούς που δουλεύουν, και να τους δώσει το προνοιακό βοήθημα το κράτος. Μονά-ζυγά δικά τους (των καπιταλιστών) δηλαδή.
Με την παράγραφο 3 του άρθρου 1 του Κεφαλαίου Α2, που παραθέσαμε παραπάνω, η κυβέρνηση της ΝΔ, λάτρης και προστάτης της «ιδιωτικής πρωτοβουλίας», ικανοποίησε το προκλητικό αίτημα των καπιταλιστών.
Ζητούσαν ακόμα οι καπιταλιστές να έχουν τη δυνατότητα, 45 ημέρες μετά από τη λήξη της πανδημίας, να μπορούν να απολύουν εργάτες και εργαζόμενους. Η κυβέρνηση της ΝΔ ικανοποήσε με το παραπάνω και αυτό το αίτημά τους. Λέμε με το παραπάνω, γιατί με τη διάταξη που εισήγαγε στην παράγραφο 5, δεν συνυπολογίζει τις λεγόμενες οικειοθελείς αποχωρήσεις στο προσωπικό της επιχείρησης που εργαζόταν στις 21 Μάρτη.
Πρόκειται για ιδιαίτερα προκλητική αντεργατική διάταξη. Ειδικά ο λαλίστατος Βρούτσης γνωρίζει καλά ότι οι καπιταλιστές χρησιμοποιούν μαζικά τις λεγόμενες οικειοθελείς αποχωρήσεις για να κρύψουν τις απολύσεις, στηριζόμενοι σε δικές τους αποφάσεις, τόσο του 2013, στην πρώτη του υπουργική θητεία, όσο και τώρα. Αποφάσεις με τις οποίες νομιμοποιείται ο ισχυρισμός των καπιταλιστών περί οικειοθελούς αποχώρησης εργαζόμενου και μόνο με την υπογραφή του εργοδότη.
Στην απόφαση του Βρούτση για «τον επανακαθορισμό των όρων και προϋποθέσεων ηλεκτρονικής υποβολής εντύπων αρμοδιότητας του ΣΕΠΕ», που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 449Β/25.2.2013, στο τέλος του Εντύπου 5, που αναφέρεται σε «Οικειοθελή Αποχώρηση Μισθωτού», διαβάζουμε: «Υπογραφή Αποχωρήσαντος – Σε περίπτωση που ο/η αποχωρήσας/σα δεν υπογράφει η παρούσα θα υποβάλλεται μόνο με την υπογραφή του εργοδότη».
Σε πρόσφατη παρόμοια απόφαση (ΦΕΚ 3520Β/19.9.2019), στο τέλος του Εντύπου 5, διαβάζουμε: «Σε περίπτωση που ο/η αποχωρήσας/σα δεν υπογράφει την παρούσα υποβάλλεται στον ΟΑΕΔ με την επισύναψη της εξώδικης δήλωσης του εργοδότη προς τον εργαζόμενο και της έκθεσης του δικαστικού επιμελητή με την οποία τον ενημερώνει ότι έχει χωρήσει οικειοθελής αποχώρησή του».
Ο Βρούτσης προσφέρει πλήρη νομιμοποίηση των μαζικών παράνομων απολύσεων εργατών και εργαζόμεων, που βαφτίζονται οικειοθελείς αποχωρήσεις. Η απόφαση του 2019, μάλιστα, είναι ακόμα πιο προκλητική, με ελάχιστη δαπάνη για τον καπιταλιστή εργοδότη.
Οι παροχές στους καπιταλιστές επιχειρηματίες είναι «φοβερές». Και βέβαια, όσες αναφέραμε σ’ αυτή την ανάλυση δεν είναι οι μοναδικές. Στους εργάτες και εργαζόμενους η κυβέρνηση επιφυλάσσει καταστάσεις περισσότερο επώδυνες και απ’ αυτές που βιώνει με τον μνημονιακό μεσαίωνα.
Οι εργαζόμενοι δεν πρέπει να τσιμπήσουν το δόλωμα των μερικών εκατοντάδων ευρώ, γιατί αυτό οδηγεί στο αγκίστρωμα σ’ ένα καθεστώς εεργασιακής βαρβαρότητας. Πρέπει να αγωνιστούν για να πάρουν ολόκληρο το μισθό, να έχουν πλήρη ασφάλιση, με δαπάνη των καπιταλιστών και του κράτους τους, και για να μη γίνουν απολύσεις.
