Στις 19 και 20 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στη Λισαβόνα η σύνοδος των ηγετών των 28 χωρών-μελών του ΝΑΤΟ, με κεντρικό θέμα την εξέλιξη του πολέμου στο Αφγανιστάν, όπου εγκρίθηκε το αμερικάνικο σχέδιο σταδιακής μεταβίβασης της ευθύνης για την ασφάλεια της χώρας στις κυβερνητικές δυνάμεις μέχρι το τέλος του 2014. Με την προϋπόθεση φυσικά ότι θα δημιουργηθούν μέχρι τότε οι κατάλληλες συνθήκες. Γι’ αυτό και στόχος του Πενταγώνου είναι η βελτίωση της εκπαίδευσης και η αύξηση της δύναμης του αφγανικού στρατού και της αστυνομίας από τις 260.000 στις 306.000 μέχρι τον επόμενο Οκτώβρη.
Ομως επειδή το Αφγανιστάν δεν είναι Ιράκ και το πιθανότερο είναι τα σχέδια του Πενταγώνου για άλλη μια φορά να μείνουν στα χαρτιά, αμερικάνοι και νατοϊκοί αξιωματού-χοι φρόντισαν να διευκρινίσουν και να προειδοποιήσουν ότι το 2014 δεν είναι οριστικό και αμετάβλητο χρονικό όριο και ότι, ακόμη και στην περίπτωση που όλα εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο, χιλιάδες ξένα στρατεύματα θα παραμείνουν επ’ αόριστο στο Αφγανιστάν με «συμβουλευτικό, εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό ρόλο».
«Μετά τη Λισαβόνα, θα εφαρμόζουμε μια στρατηγική μετάβασης με στόχο το τέλος του 2014 το Αφγανιστάν να αναλάβει την ευθύνη ασφάλειας. Εχουμε μια στρατηγική μετάβασης. Δεν έχουμε μια στρατηγική εξόδου», δήλωσε ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για το Αφγανιστάν Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ. Ακόμη πιο σαφής ήταν ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Αντερς Φογκ Ρασμούσεν σε συνέντευξη τύπου μετά το πέρας της συνόδου και την υπογραφή μιας μακρόχρονης συμφωνίας Ασφάλειας με τον αφγανό πρόεδρο δηλώνοντας: «Θα παραμείνουμε μετά τη μετάβαση με υποστηρικτικό ρόλο. Δεν προβλέπω τα στρατεύματα της ISAF να έχουν μάχιμο ρόλο μετά το 2014, υπό τον όρο φυσικά ότι οι συνθήκες ασφάλειας θα μας επιτρέψουν να μετακινηθούμε σε πιο υποστηρικτικό ρόλο. Εχουμε συμφωνήσει για μια μακρόχρονη συνεργασία ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και στο Αφγανιστάν, που θα συνεχιστεί πέρα από τη μάχιμη αποστολή μας. Αν οι Ταλιμπάν ή οποιοσδήποτε άλλος σκοπεύει να περιμένει να φύγουμε, πρέπει να το ξεχάσουν». Ο ίδιος στις παραμονές της νατοϊκής συνόδου είχε δηλώσει: «Θεωρώ ύψιστης σημασίας να συνεχίσουμε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, γιατί είναι γεγονός ότι η αύξηση της στρατιωτικής πίεσης στους Ταλιμπάν και στην ηγεσία τους έχει τονώσει τις συνομιλίες συμφιλίωσης. Συνεπώς, δεν υπάρχει καμιά άλλη επιλογή παρά να συνεχίσουμε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις».
Ομολογία αποτυχίας
Με άλλα λόγια, η απόφαση της νατοϊκής συνόδου σημαίνει κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και επ’ αόριστο κατοχή της χώρας από ξένα στρατεύματα. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ομολογία αποτυχίας. Ολα είναι υπό αίρεση. Και η αποτελεσματικότητα των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων εναντίον των Ταλιμπάν και η δυνατότητα να συγκροτηθούν ισχυρές και αξιόμαχες κυβερνητικές στρατιωτικές δυνάμεις και φυσικά το χρονικό όριο του 2014. Αυτό προκύπτει όχι μόνο από τα «εάν» και τα «εφόσον», που υπάρχουν στις δηλώσεις διάφορων αμερικάνων και νατοϊκών αξιωματούχων, αλλά και από πολλά ρεπορτάζ του διεθνούς τύπου σχετικά με την εξέλιξη του πολέμου στο Αφγανιστάν. Ενδεικτικά, ιδού πως περιγράφει, μεταξύ άλλων, τη νατοïκή σύνοδο ο παλαίμαχος δημοσιογράφος του βρετανικού «Independent» Πάτρικ Κόκμπερν σε σχετικό άρθρο του (20/11/10): «Αν τα πράγματα στο Ιράκ ήταν άσχημα, στο Αφγανιστάν πηγαίνουν ακόμη χειρότερα. Δεν ειπώθηκε ούτε έγινε τίποτα στη σύνοδο της Λισαβόνας, η οποία σε μεγάλο βαθμό είναι μια άσκηση αυτο-εξαπάτησης, που να κάνει τα πράγματα να πάνε καλύτερα, αλλά μάλλον τα κάνει να πάνε ακόμη χειρότερα».
Δεν είναι μόνο ότι ο πόλεμος πηγαίνει άσχημα, αλλά ότι η ανάγκη του ΝΑΤΟ να δείξει πρόοδο έχει προκαλέσει μια σειρά αντιπαραγωγικών βιαστικών μέτρων που πιθανόν θα αυξήσουν τη βία. Ανάμεσα στις επικίνδυνες αυτές πρωτοβουλίες είναι η συγκρότηση τοπικών πολιτοφυλακών για να πολεμήσουν τους Ταλιμπάν όπου οι κυβερνητικές δυνάμεις είναι αδύνατες. Συχνά αυτοί είναι μισθοφόροι ντόπιων πολέμαρχων που λυμαίνονται τους απλούς Αφγανούς…
Ο αμερικάνος διοικητής στο Αφγανιστάν, στρατηγός Ντέιβιντ Πετρέους, θα παρουσιάσει σήμερα στους νατοϊκούς ηγέτες το σχέδιο παράδοσης της ασφάλειας σε μερικές περιοχές στην αφγανική κυβέρνηση μέσα στο 2011. Αυτό ακούγεται σαν ευσεβής πόθος από τη μεριά του στρατηγού Πετρέους και η επιλογή απ’ αυτόν καθορισμένων ημερομηνιών γίνεται κυρίως για να αποφύγει τις κατηγορίες ότι το ΝΑΤΟ δεν έχει ιδέα για το πότε και πώς θα αποχωρήσει.
Οι Ταλιμπάν σήμερα ελέγχουν ή έχουν σημαντική επιρροή στο μισό Αφγανιστάν. Ενώ οι αμερικάνικες ενισχύσεις έχουν ξεχυθεί στις επαρχίες Χέλμαντ και Κανταχάρ, οι Ταλιμπάν επεκτείνουν τους θύλακές τους στο βορρά…»
«Σοκ και δέος» η στρατηγική Πετρέους
Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβόνα ουσιαστικά επικύρωσε τη στρατηγική του αμερικάνου διοικητή των αμερικανονατοϊκών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, στρατηγού Ντέιβιντ Πετρέους, ο οποίος αντικατέστησε το στρατηγό Στάνλεϊ ΜακΚρίσταλ τον περασμένο Ιούλιο. Στρατηγική που χαρακτηρίζεται από πρωτοφανή βαρβαρότητα στις μεγάλες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις που πραγματοποιούν τα αμερικάνικα στρατεύματα στο νότιο Αφγανιστάν.
Από τότε που ανέλαβε ο Πετρέους, ο αριθμός των αεροπορικών επιθέσεων υποτίθεται εναντίον θέσεων των Ταλιμπάν έχει σχεδόν διπλασιαστεί, όμως στην πραγματικότητα πρόκειται για τυφλούς βομβαρδισμούς με πολλά θύματα στον άμαχο πληθυσμό. Τον Οκτώβριο, για παράδειγμα, ξεπέρασαν τις 1.000 έναντι 660 τον Οκτώβριο του 2009. Στις περιοχές γύρω από την Κανταχάρ, τα αμερικάνικα στρατεύ-ματα έχουν ανατινάξει εκατοντάδες σπίτια με τη δικαιολογία ότι μπορεί να είναι παγιδευμένα. Καταστρέφουν καλλιέργειες, αγροτόσπιτα και ισοπεδώνουν σπίτια για να ανοίξουν νέους δρόμους να περάσουν, γιατί αυτοί που υπάρχουν είναι παγιδευμένοι με νάρκες και αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς. Καταστρέφουν δενδροστοιχίες και δενδροφυτείες για να μη χρησιμοποιούνται για κάλυψη των ανταρτών. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τις εστίες τους για να γλιτώσουν και εκατοντάδες έχουν συλληφθεί και βρίσκονται στη φυλακή της Κανταχάρ. Σύμφωνα με τον Ερυθρό Σταυρό, ο αριθμός των τραυματιών που καταφεύγουν στα νοσοκομεία της Κανταχάρ έχει διπλασιαστεί σε σχέση με την περασμένη χρονιά. Μόνο σε ένα νοσοκομείο νοσηλεύτηκαν περισσότεροι από 1.000 τραυματίες μέσα σε ένα μήνα.
Και σαν να μην έφταναν αυτά, η δύναμη πυρός των αμερικάνικων στρατευμάτων που επιχειρούν στο νότιο Αφγανιστάν ενισχύεται, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Ουάσιγκτον Ποστ» (19/11/2010, με την αποστολή για πρώτη φορά στα 9 χρόνια του πολέμου 16 βαριά θωρακισμένων αρμάτων μάχης. Γεγονός που, όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, «σηματοδοτεί παραπέρα κλιμάκωση στην επιθετική τακτική που εφαρμόζουν οι αμερικάνικες δυνάμεις αυτό το φθινόπωρο εναντίον των Ταλιμπάν». Πρόκειται για τα M1 Abrams τανκς, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στις χερσαίες δυνάμεις να στοχεύουν τους αντάρτες από μεγαλύτερη απόσταση και περισσότερη ακρίβεια από οποιοδήποτε άλλο αμερικάνικο στρατιωτικό όχημα, καθώς και να καταστρέφουν ένα σπίτι από απόσταση μεγαλύτερη από ένα μίλι. Ομως κάνουν και κάτι άλλο, όπως επεσήμανε ένας αμερικάνος αξιωματικός στον αρθρογράφο της «Ουάσιγκτον Ποστ». «Προκαλούν σοκ, δέος και δύναμη πυρός. Κι αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί το σοκ και το δέος λειτουργούν πάντα».
Στόχος της στρατηγικής Πετρέους είναι να τσακίσει τους Ταλιμπάν στις επαρχίες Χέλμαντ και Κανταχάρ, τα ισχυρότερα προπύργιά τους και να τους αναγκάσει να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους όρους του Λευκού Οίκου.
Η απάντηση των Ταλιμπάν
Τέσσερις μέρες πριν από τη νατοϊκή σύνοδο στη Λισαβόνα, ο πνευματικός ηγέτης των Ταλιμπάν Μουλάς Ομάρ, σε βαρυσήμαντο μήνυμά του με την ευκαιρία της μεγάλης μουσουλμανικής γιορτής Eid – al – Adha (Γιορτή της Θυσίας), μεταξύ άλλων, διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες που κυκλοφορούν οι Αμερικάνοι ότι γίνονται διαπραγματεύσεις ειρήνευσης ανάμεσα στην αφγανική κυβέρνηση και εκπροσώπους της ηγεσίας των Ταλιμπάν. Επανέλαβε ότι η λύση βρίσκεται στην αποχώρηση όλων των ξένων στρατευμάτων από τη χώρα. Επισήμανε ότι ο εχθρός από τη μια προσπαθεί να επεκτείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και από την άλλη να ρίξει στάχτη στα μάτια του λαού διαδίδοντας φήμες για διαπραγματεύσεις και υποχωρητικότητα στη στάση των Ταλιμπάν, τις οποίες χαρακτήρισε εντελώς αβάσιμη προπαγάνδα. Και κάλεσε τον αφγανικό λαό και την παγκόσμια κοινή γνώμη να μην εμπιστεύεται ειδήσεις ή φήμες που κυκλοφορούν για τη στάση της ηγεσίας τωνΤαλιμπάν παρά μόνο τις ανακοινώσεις της τελευταίας ή των καθορισμένων εκπροσώπων της.
Σχετικά με τις εσωτερικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν, ο Μουλάς Ομάρ αναφέρει, μεταξύ άλλων, στο μήνυμά του:
«Η στιγμή της ήττας των εισβολέων έχει πλησιάσει χάρη στις νίκες και τις θυσίες των Μουτζαχεντίν. Ο εχθρός έχει ηττηθεί στο πεδίο της μάχης. Τώρα στηρίζεται στις υπερβολές των μίντια και παρουσιάζεται ότι κάνει προόδους, αλλά η πραγματικότητα είναι αυτή που εσείς και εμείς βλέπουμε. Ο εχθρός υποχωρεί και πολιορκείται σε όλα τα μέρη της χώρας μέρα με τη μέρα. Οι απώλειές του αυξάνονται. Εξαιτίας της πίεσης που δέχεται έχει καταφύγει στην κυκλοφορία παραπλανητικών πληροφοριών για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις…..
Τα μελλοντικά μας στρατιωτικά προγράμματα θα προχωρήσουν αργά αλλά σίγουρα με βάση το κλίμα και τις γεωγραφικές συνθήκες της χώρας όπως συμβαίνει και με τα τωρινά. Ο στόχος είναι να εμπλέξουμε τον εχθρό σε ένα εξοντωτικό πόλεμο φθοράς και να τον εξαντλήσουμε όπως την πρώην σοβιετική Ενωση. Αφού του καταφέρουμε ένα συντριπτικό και αποφασιστικό χτύπημα, θα οδηγηθεί σε διάσπαση και δεν θα μπορεί να αντέξει άλλο. Για να το πετύχουμε έχουμε επεξεργαστεί κοντοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα σχέδια. Είμαστε αισιόδοξοι για τα αποτελέσματα των σχεδίων αυτών. Η στρατηγική μας είναι να αυξήσουμε τις επιχειρήσεις μας βήμα με βήμα και να τις επεκτείνουμε σ΄ όλη τη χώρα για να αναγκάσουμε τον εχθρό να βγει από τα κρησφύγετά του και να τον συντρίψουμε με τακτικές επιδρομές. Αυτή η τακτική ήταν αποτελεσματική στη Μάρτζα, την Κανταχάρ και σε κάποιες άλλες περιοχές…»
Δυστυχώς για τους Αμερικάνους και τους συμμάχους τους, πολλά δημοσιεύματα του αμερικάνικου και γενικά του δυτικού τύπου συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό με την περιγραφή και τις εκτιμήσεις του Μουλά Ομάρ για την εξέλιξη του πολέμου.
Ανακοίνωση της ηγεσίας των Ταλιμπάν δόθηκε στη δημοσιότητα και μετά το πέρας της νατοϊκής συνόδου, στην οποία, μεταξύ άλλων, χαρακτηρίζει «καλά νέα για τους Αφγανούς και όλους τους φιλελεύθερους λαούς του κόσμου και ως σημάδι αποτυχίας για την αμερικάνικη κυβέρνηση» την απροθυμία των νατοϊκών εταίρων να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία και βοήθεια στο Αφγανιστάν. Και επισημαίνει ότι στα εννιά χρόνια του πολέμου «οι εισβολείς δεν κατάφεραν να εγκαθιδρύσουν κάποιο σύστημα διακυβέρνησης στην Κα- μπούλ και δεν θα το καταφέρουν ποτέ στο μέλλον» και ότι «οι Ταλιμπάν δεν θα μείνουν σιωπηλοί ούτε για μια νύχτα μέχρι να επιτευχθεί η πλήρης απελευθέρωση της χώρας και σχηματισμός ανεξάρτητης κυβέρνησης».
