ΗΠΑ-Κίνα

Στα χαρακώματα για την Huawei, αλλά η αντίθεση είναι βαθύτερη

Δεν είναι μόνο ο παροξυσμός του νέου κοροναϊού που μαίνεται ακάθεκτος. Είναι και ο διαρκής πόλεμος της αμερικάνικης κυβέρνησης με την κινέζικη εταιρία τηλεπικοινωνιών Huawei, η οποία έχει μπει στη μαύρη λίστα του αμερικάνικου υπουργείου Εμπορίου από τον περσινό Μάη για λόγους «εθνικής ασφάλειας». Στις 12 Φλεβάρη, μάλιστα, ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της κυβέρνησης Τραμπ, Ρόμπερτ Ο’Μπράιεν, υποστήριξε στη «Wall Street Journal» ότι οι ΗΠΑ ανακάλυψαν «πίσω πόρτα» στον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό της Huawei, με την οποία η κινέζικη εταιρία αποκτά τη δυνατότητα να κατασκοπεύει τις τηλεπικοινωνίες των δυτικών χωρών!
 
Η Huawei, φυσικά, το διέψευσε και προκάλεσε τις ΗΠΑ να δώσουν τα στοιχεία στη δημοσιότητα, πράγμα που για την ώρα δεν έχει γίνει. Και η «πίσω πόρτα» έχει γίνει… ανέκδοτο σε ευρωπαϊκά ειδησεογραφικά Μέσα, όπως το Spiegel που τιτλοφόρησε άρθρο του με τον εύγλωττο τίτλο «Μια πίσω πόρτα που μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να δουν». Ενώ ο CEO της γαλλικής Orange δήλωσε ότι θα ήταν ενδιαφέρον να δουν τις αποδείξεις, αλλά μάλλον οι «αποδείξεις» θα θυμίζουν αυτές για τα όπλα μαζικής καταστροφής που δήθεν είχε το Ιράκ (οι ΗΠΑ, ως γνωστόν, μετά από χρόνια παραδέχτηκαν ότι οι «αποδείξεις» εκείνες ήταν κάλπικες).
 
Φυσικά, ο πόλεμος δεν αφορά τους κινέζους… Tζέιμς Mποντ, αλλά την οικονομική επέκταση της Huawei, που σήμερα αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη εταιρία παραγωγής smartphones στον κόσμο. Σύμφωνα με τους «Τάιμς της Ασίας», σε άρθρο με τίτλο «Για-τί οι ΗΠΑ χάνουν τον πόλεμο με την Huawei» (βλ. https://asiatimes.com/2020/02/why-the-us-is-losing-its-war-against-huawei/), η Huawei έχει δώσει πολύ περισσότερα από φτηνό τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της Βρετανίας. Εχει γίνει μέρος του κατασκευαστικού τμήματος των βρετανικών τηλεπικοινωνιών, ξεκινώντας από το 2011, όταν προσέλαβε τον ανώτατο αξιωματούχο του τμήματος ασφαλείας πληροφοριών της βρετανικής κυβέρνησης, John Suffolk, ως επικεφαλής του τμήματός της για τις συναλλαγές της με τη Βρετανία! Η ίδια η Huawei σε έκθεσή της (βλ. https://www.huawei.com/uk/press-events/news/uk/2019/huawei-investment-commitments-in-uk-leads-to-billions-in-benefits-to-the-economy) υποστηρίζει ότι έχει επενδύσει 112 εκατομμύρια λίρες σε έρευνα και ανάπτυξη, προσλαμβάνοντας πάνω από 300 ερευνητές στη Βρετανία, και έχει συνεργαστεί με 35 βρετανικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα. Σύμφωνα με το άρθρο των «Τάιμς της Ασίας», η Huawei έχει προσλάβει 50.000 ξένους ερευνητές σε δεκάδες ερευνητικά κέντρα ανά τον κόσμο.
 
Ετσι εξηγείται και η άρνηση του Μπόρις Τζόνσον να σταματήσει τη συνεργασία με τη Huawei για το δίκτυο 5G. Αυτό προκάλεσε τη δημόσια αντίδραση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, αλλά κι ένα μίνι… «εγκεφαλικό» στον Τραμπ, ο οποίος, σύμφωνα με τους «Financial Times» (https://www.ft.com/content/a70f9506-48f1-11ea-aee2-9ddbdc86190d), τα «έψαλε» στο «φίλο» του τον Μπόρις για την απόφασή του να επιτρέψει στη Huawei να κατασκευάσει τμήμα του βρετανικού δικτύου τηλεπικοινωνιών 5G. Σε «αντίποινα», ο Τζόνσον ακύρωσε το προγραμματισμένο ραντεβού της προηγούμενης Παρασκευής στο Λευκό Οίκο.
 
Δεν είναι όμως μόνο η Βρετανία που βάζει εμπόδια στην πολιτική Τραμπ απέναντι στην Κίνα. Είναι και αμερικάνικες πολυεθνικές που κατασκευάζουν ημιαγωγούς, όπως οι Qualcomm και Nvidia. Αυτές οι πολυεθνικές αποκτούν τα περισσότερα κέρδη τους από μπίζνες στην Ασία. Αν απαγορευτούν οι πωλήσεις στην Κίνα, θα χάσουν μεγάλο μέρος της πελατείας τους.
 
Η Huawei έχει μπει δυναμικά στον τομέα κατασκευής επεξεργαστών για δίκτυα υπολογιστών, όπως ο επεξεργαστής Ascend 910 που κατασκευάστηκε στα τέλη του 2018. Η Huawei υποστηρίζει ότι ο επεξεργαστής αυτός είναι πολύ ταχύτερος από άλλους, μπαίνοντας σφήνα στην Nvidia που κατασκευάζει κι αυτή τέτοιους επεξεργαστές. Η δε κατασκευή από την Huawei ηλεκτρονικών εξαρτημάτων (chipsets) για smartphones, όπως το Kirin, μπαίνει σφήνα στην Qualcomm.
 
Αν η Huawei ρίξει κατά 30% τις τιμές της στον παραπάνω εξοπλισμό (σε περίπτωση έντασης του ανταγωνισμού με τις ΗΠΑ), οι Nvidia και Qualcomm θα βρεθούν αντιμέτωπες με πολύ δύσκολες καταστάσεις κι ίσως το πλήγμα σ’ αυτές να είναι ανεπανόρθωτο, όπως εκτιμούν ορισμένοι αναλυτές σύμφωνα με τους «Τάιμς της Ασίας».
 
Προκειμένου να ζορίσει τη Huawei, το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ πρότεινε τον περασμένο Νοέμβρη να εφαρμοστεί διεύρυνση του ποσοστού των αμερικάνικων εξαρτημάτων στα ξένα προϊόντα, ώστε οι αμερικάνικες Αρχές να έχουν λόγο στη διάθεση των προϊόντων αυτών στην παγκόσμια αγορά. Μέχρι σήμερα, αν στα προϊόντα που παράγονται από χώρες εκτός ΗΠΑ εμπεριέχονται τμήματα (π.χ. ανταλλακτικά, μέρη εξαρτημάτων κτλ) που παρήχθησαν στις ΗΠΑ σε ποσοστό πάνω από το 25% της αξίας τους, τότε οι ΗΠΑ αποκτούν το δικαίωμα να μπλοκάρουν τη διάθεσή τους στην παγκόσμια αγορά, αρνούμενες να δώσουν άδεια για την εξαγωγή τους. Το υπουργείο Εμπορίου θέλησε να μειώσει το ποσοστό αυτό στο 10% μόνο για τη Huawei, αλλά συνάντησε αντιστάσεις από το αμερικάνικο Πεντάγωνο που ανησύχησε για τις αρνητικές επιπτώσεις που θα έχει αυτό σε αμερικάνικες εταιρίες που πουλάνε εξοπλισμό στη Huawei. Σύμφωνα με τους «Τάιμς της Ασίας», οι αντιστάσεις του Πενταγώνου ήρθησαν κι ίσως το μέτρο να εφαρμοστεί. Αυτό, όμως, θα οδηγήσει ορισμένες αμερικάνικες εταιρίες να φύγουν εκτός ΗΠΑ για να ξεφύγουν από τους περιορισμούς. Αυτό θα συμβεί γιατί αν παράγουν εκτός ΗΠΑ τον εξοπλισμό που πουλάνε στη Huawei, τότε δε θα έχουν πρόβλημα να τον πουλήσουν, ούτε οι αμερικάνικες αρχές θα έχουν δικαίωμα να μπλοκάρουν τη διάθεση των προϊόντων που εμπεριέχουν αυτόν τον εξοπλισμό στην παγκόσμια αγορά (αφού η παραγωγή αυτού του εξοπλισμού δεν έγινε στις ΗΠΑ).
 
Οπως καταλαβαίνετε, το κουβάρι είναι αρκετά μπλεγμένο, κάνοντας δυσκολότερη την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία αντιμετωπίζει αντιδράσεις και λόγω της πρότασής της να απαγορευτεί η πώληση μηχανών πολιτικών αεροσκαφών στην Κίνα. Τέτοιες μηχανές πουλάνε από κοινού η General Electric (GE) και η γαλλική Safran από το 2014. Η πρόταση πρόκειται να συζητηθεί σε ενδοκυβερνητική σύσκεψη που θα γίνει στο Λευκό Οίκο στις 28 Φλεβάρη. Η GE και άλλες αμερικάνικες εταιρίες αντιδρούν «τρελά» στην πρόταση αυτή, που δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με πρόσχημα την προστασία της αμερικάνικης «εθνικής ασφαλείας». Αν εφαρμοστεί, όχι μόνο θα αποτελέσει πλήγμα για τις δύο εταιρίες (GE και Safran) αλλά ίσως και για την Boeing, γιατί η Κίνα μπορεί να στραφεί στην ευρωπαϊκή Airbus για τις μελλοντικές της παραγγελίες αεροσκαφών.
 
Η μέχρι τώρα πολιτική της αμερικάνικης κυβέρνησης κατά της Huawei δεν έχει φέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς ο κινέζικος μονοπωλιακός γίγαντας έχει κατορθώσει να παράξει επίγειους σταθμούς δικτύων 5G και smartphones χωρίς αμερικάνικα εξαρτήματα, ενώ τον περασμένο Δεκέμβρη εμφάνιζε 18% αύξηση στα κέρδη του 2019 και 20% αύξηση στις παραγγελίες smartphones. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι στιγμής οι ΗΠΑ έχουν χάσει την μπάλα. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι θα τα παρατήσουν. Ο ενδοϊμπεριαλιστικός ανταγωνισμός θα γίνει πιο σκληρός, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, όχι μόνο σε οικονομικό αλλά και σε στρατιωτικό επίπεδο στο μέλλον, όχι αναγκαστικά μέσω ανοιχτής αντιπαράθεσης με την Κίνα, αλλά με το άνοιγμα νέων μετώπων που σήμερα δεν έχουμε καν φανταστεί ότι θα ανοίξουν.
 
Ιμπεριαλισμός δε σημαίνει μόνο τεράστια οικονομική ισχύ και τεράστια πρόοδο της τεχνολογίας. Σημαίνει και ανελέητο ανταγωνισμό, πολέμους και ληστρική εκμετάλλευση λαών και εξαρτημένων κρατών, γιατί το κριτήριο της όποιας ανάπτυξης δεν είναι η ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών, αλλά το μέγιστο κέρδος με κάθε τίμημα. Αν οι ΗΠΑ στριμωχτούν στο λυσσαλέο ανταγωνισμό τους με την Κίνα, αυτό θα τις κάνει ακόμα πιο επιθετικές. Σε καμία περίπτωση, όμως, η μεταξύ τους μοιρασιά δεν μπορεί να γίνει αναίμακτα, παρά το πολιτισμένο προσωπείο με το οποίο εμφανίζονται μπροστά στις κάμερες οι εκπρόσωποί τους. Το πώς θα κλιμακωθεί η μεταξύ τους σύγκρουση ούτε οι ίδιες το γνωρίζουν, όμως θα κλιμακωθεί, γιατί οι παγκόσμιες αγορές είναι περιορισμένες και η κατανάλωση μένει πίσω από την παραγωγή, όχι γιατί έχουν παραχθεί πολλά προϊόντα αλλά γιατί οι πλατιές λαϊκές μάζες δεν έχουν τα χρήματα για να τα αγοράσουν. Αυτή είναι μία σημαντική αντίφαση του παγκόσμιου καπιταλισμού, που δεν μπορεί να λυθεί παρά μόνο με την ανατροπή του.