Τρίζει η καρέκλα του δικτάτορα του Σουδάν, Ομάρ Αλ Μπασίρ, που έχει κάτσει στο σβέρκο του σουδανέζικου λαού εδώ και τρεις δεκαετίες και έχει θεωρηθεί υπεύθυνος για τη γενοκτονία στο Νταρφούρ το 2003. Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις ξεκίνησαν στα τέλη του περασμένου Δεκέμβρη, λόγω του τριπλασιασμού της τιμής του ψωμιού από την κυβέρνηση. Ακολούθησε άγρια καταστολή, με επιβολή καθεστώτος έκτακτης ανάγκης για ένα χρόνο, φυλακίσεις και απαγόρευση διαδηλώσεων, την ίδια στιγμή που καθαρά υποκριτικά ο Μπασίρ αναγνώριζε τα «δίκαια αιτήματα» των διαδηλωτών! Ταυτόχρονα, αντικατέστησε τον πρωθυπουργό και ανέβαλε τη συνταγματική αναθεώρηση που θα του έδινε τη δυνατότητα να παρατείνει τη θητεία του και μετά από το 2020. Επιτέθηκε δε στους επικριτές του κατηγορώντας τους ότι θέλουν να οδηγήσουν τη χώρα στο χάος. Μέχρι τα τέλη Γενάρη (που επιβλήθηκε το καθεστώς «έκτακτης ανάγκης»), είχαν ήδη σκοτωθεί τουλάχιστον 38 άτομα, σύμφωνα με την κυβέρνηση (51, σύμφωνα με άλλες πηγές).
Εκεί που φαινόταν ότι η καταστολή έπιασε τόπο, με τις διαδηλώσεις να περιορίζονται, η φωτιά ξαναφούντωσε το περασμένο Σάββατο. Ηταν η επέτειος της εξέγερσης του 1985 που είχε ρίξει τον τότε δικτάτορα, Τζαφάρ Νιμέιρι, με αποτέλεσμα την εγκαθίδρυση μιας σύντομης αστικής δημοκρατίας στη χώρα, η οποία με τη σειρά της ανατράπηκε από το σημερινό δικτάτορα με πραξικόπημα το 1989.
Ομως, τα άδεια στομάχια νίκησαν την καταστολή. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, οι διαδηλωτές περικύκλωσαν το αρχηγείο του στρατού στην πρωτεύουσα Χαρτούμ καθώς και το σπίτι του δικτάτορα, προκαλώντας ξανά την επέμβαση της αστυνομίας, που απάντησε με βροχή δακρυγόνων και πλαστικές σφαίρες κατά του πλήθους, με αποτέλεσμα τουλάχιστον οκτώ νεκρούς. Οι διαδηλωτές, όμως, δεν το έβαλαν κάτω και οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν και τη Δευτέρα. Τμήματα του στρατού πέρασαν με τους διαδηλωτές και αναφέρθηκαν συγκρούσεις μεταξύ στρατιωτών που προστάτευαν τους διαδηλωτές και αστυνομίας.
Οι αντιπολιτευτικές ομάδες ζητούν από το στρατό να συμφωνήσει μαζί τους για μεταβατική κυβέρνηση που θα θέσει τέλος στην εξουσία του 75χρονου Μπασίρ. Η πτώση του 82χρονου Μπουτεφλίκα στην Αλγερία σίγουρα τους κάνει να πιστεύουν ότι αυτό πλέον μπορεί να είναι εφικτό. Για μία ακόμα φορά ο λαός ελπίζει σε μία καθεστωτική αλλαγή μέσω του στρατού. Από δίπλα, η βρετανική πρεσβεία εμφανίζεται κι αυτή σαν «υποστηρικτής του λαού», ευελπιστώντας σε ομαλή μετάβαση σε ένα άλλο καθεστώς που δε θα αμφισβητεί την ιμπεριαλιστική κυριαρχία στο Σουδάν.
Η κυριαρχία αυτή επισφραγίστηκε με τις ευλογίες του ΔΝΤ, λίγους μήνες μετά από την άρση των αμερικάνικων κυρώσεων στη χώρα. Το νόμισμα υποτιμήθηκε πάνω από δυο φορές σε σχέση με το δολάριο και ο πληθωρισμός κινείται σε επίπεδα του 25%. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση κατήργησε διάφορες επιδοτήσεις προϊόντων, με αποτέλεσμα την εκτίναξη των τιμών.
Δεν είναι η πρώτη φορά που το Σουδάν γίνεται θέατρο σφοδρών συγκρούσεων λόγω της εκτίναξης των τιμών. Το 2012-13 είχαν σκοτωθεί 183 άτομα (σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία) στις σφοδρές συγκρούσεις που ξέσπασαν εξαιτίας της δραματικής αύξησης των τιμών βασικών ειδών πλατιάς κατανάλωσης και των καυσίμων, μετά από την κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων. Η εξέγερση του 2012-13 ανέστειλε την πλήρη κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων, οι οποίες τον περσινό Νοέμβρη αυξήθηκαν κατά 40%, προκειμένου να αποφευχθεί η εκτίναξη των τιμών του ψωμιού. Πράγμα όμως που τελικά δεν αποφεύχθηκε, εξαιτίας άλλων παραγόντων (όπως θα δούμε παρακάτω), οδηγώντας στις διαδηλώσεις του περασμένου Δεκέμβρη.
Το Σουδάν αποτελεί μία χώρα πραγματικό χρυσορυχείο για τα δυτικά μονοπώλια που σπεύδουν να λεηλατήσουν τον φυσικό πλούτο της. Είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός χρυσού στην Αφρική και η ένατη στον κόσμο. Η απόσχιση του Νότιου Σουδάν (στο οποίο βρίσκεται το 70% του πετρελαίου της χώρας) το 2011, οδήγησε στην επέκταση της παραγωγής χρυσού που αυξήθηκε κατά 1.200% μέσα σε μία δεκαετία, φτάνοντας τους 105 τόνους το 2017 και ισοδυναμώντας με το 57% των εξαγωγών της χώρας. Η έκρηξη της παραγωγής χρυσού δεν οδήγησε σε οικονομική ευμάρεια, ούτε σε βελτίωση των άθλιων συνθηκών ζωής στη χώρα, στην οποία το προσδόκιμο ζωής είναι μόλις 66 χρόνια. Ταυτόχρονα, δημιουργήθηκε το εξής «παράλογο». Η κεντρική τράπεζα της χώρας, αδυνατώντας να καλύψει τα συναλλαγματικά της αποθέματα που μειώνονταν, αγόρασε χρυσό από τη ντόπια αγορά. Επειδή όμως δεν έφτανε το ρευστό που είχε στα χέρια της, αναγκάστηκε να τυπώσει νόμισμα, με αποτέλεσμα την εκτίναξη του πληθωρισμού στο 63% και τον τριπλασιασμό των τιμών βασικών ειδών κατανάλωσης (για περισσότερα βλ. «Χρυσός στο Σουδάν: Ευλογία ή κατάρα;», άρθρο του ολλανδικού πρακτορείου Fanack, 13/12/18, https://fanack.com/sudan/economy/gold-in-sudan/).
Οσο λείπει μια πραγματικά λαϊκή εξουσία που θα απελευθερώσει το λαό από την καπιταλιστική εκμετάλλευση και την ιμπεριαλιστική κυριαρχία, ο σουδανέζικος λαός θα περνά το μαρτύριο του Σισύφου, με αιματηρές εξεγέρσεις και καθεστωτικές ανακατατάξεις. Αυτή δυστυχώς είναι η πικρή αλήθεια που θα πρέπει να μην την ξεχνάμε, όταν βλέπουμε τα καραβάνια των προσφύγων από χώρες σαν το Σουδάν να ζητούν μία καλύτερη ζωή στην «πολιτισμένη Δύση».
