Στις 25 Ιουνίου και ενώ η βία μαίνεται στο Ιράκ, παρά την εκτεταμένη εκκαθαριστική επιχείρηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βαγδάτη με τη συμμετοχή 75.000 αμερικάνων και ιρακινών στρατιωτών, ο ιρακινός πρωθυπουργός Νούρι αλ – Μαλίκι παρουσίασε στη βουλή το περιβόητο σχέδιο «εθνικής συμφιλίωσης», στόχος του οποίου υποτίθεται ότι είναι να ενισχύσει την ασφάλεια στη χώρα, αποδυναμώνοντας τις γραμμές της ιρακινής αντίστασης, και να γεφυρώσει τις αντιθέσεις μεταξύ Σιιτών και Σουνιτών.
Τέσσερα είναι τα σημεία κλειδιά τα οποία δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία ότι το σχέδιο αυτό είναι νεκρό από τη γέννησή του.
Το πρώτο έχει να κάνει με την αμνηστία που προσφέρεται σε μαχητές και μέλη της αντιπολίτευσης. Μόνο που η αμνηστία χορηγείται μόνο σε μαχητές που δεν εμπλέκονται σε «τρομοκρατικές ενέργειες», σε εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Οσοι τη ζητήσουν πρέπει να αποκηρύξουν τη βία, να υποστηρίζουν την εκλεγμένη κυβέρνηση και να υπακούνε στους νόμους. Στην πραγματικότητα δηλαδή από την αμνηστία εξαιρούνται όλες οι δυνάμεις της ιρακινής αντίστασης, αφού ο όρος «τρομοκρατικές ενέργειες» περιλαμβάνει όλες τις πράξεις αντίστασης ενάντια στις δυνάμεις κατοχής και στους ντόπιους συνεργάτες τους.
Το δεύτερο σημείο κλειδί προβλέπει την απελευθέρωση των κρατούμενων που βρίσκονται στα χέρια των αμερικάνικων και ιρακινών δυνάμεων καταστολής, με την προϋπόθεση ότι δεν κατηγορούνται για σοβαρά αδικήματα ή δεν συμμετείχαν στην ένοπλη αντίσταση. Ουσιαστικά δηλαδή πρόκειται για ανθρώπους που συλλαμβάνονται κατά δεκάδες καθημερινά, χωρίς σοβαρό λόγο, στις επιδρομές των αμερικάνικων και ιρακινών δυνάμεων. Με ποιο δικαίωμα τότε τους κρατούν τόσους μήνες φυλακισμένους και τώρα τους κάνουν και χάρη που τους απελευθερώνουν; Σημειωτέον ότι η αμνηστία γι’ αυτή την κατηγορία των κρατουμένων θα ισχύσει μόνο για μια φορά και δεν εφαρμόζεται αν κάποιος συλληφθεί ξανά.
Το τρίτο σημείο κλειδί αφορά στις πολιτοφυλακές των σιιτικών κομμάτων και στα συνδεόμενα μ’ αυτές και το υπουργείο Εσωτερικών αποσπάσματα θανάτου. Για το ζήτημα αυτό δε γίνεται καμιά σαφής αναφορά, ούτε προβλέπεται η λήψη συγκεκριμένων μέτρων, παρά μόνο ότι η κυβέρνηση θα αντιμετωπίσει το ζήτημα.
Το τέταρτο σημείο κλειδί έχει να κάνει με την παραμονή των αμερικάνικων και των συμμαχικών τους δυνάμεων κατοχής στο Ιράκ. Το σχέδιο αναφέρει ότι πρέπει να τεθεί ένα χρονικό όριο μέσα στο οποίο οι ιρακινές δυνάμεις θα αναλάβουν όλη την ευθύνη για την ασφάλεια της χώρας, αλλά δεν αναφέρεται στο εάν και πότε οι αμερικάνικες και οι βρετανικές δυνάμεις κατοχής πρέπει να αποχωρήσουν από το Ιράκ.
Σύμφωνα με το αμερικάνικο περιοδικό «Newsweek» (26/6/06), στα τέσσερα αυτά σημεία κλειδιά έγιναν αλλαγές στο αρχικό σχέδιο προτού κατατεθεί στη βουλή, κάτω από την πίεση των Αμερικάνων αλλά και σιιτών κυβερνητικών αξιωματούχων. Στο αρχικό σχέδιο, για παράδειγμα, γινόταν διάκριση μεταξύ των δυνάμεων της «εθνικής αντίστασης» και τους «τρομοκράτες», σύμφωνα με το «Newsweek». Συνεπώς από την αμνηστία εξαιρούνταν μόνο αυτοί που κατηγορούνται ότι σκότωσαν ιρακινούς πολίτες. Επίσης προέβλεπε ότι θα ακυρωθούν, υπό όρους, οι απολύσεις πολλών πρώην μελών του κόμματος Μπάαθ, που έγιναν στα πλαίσια του προγράμματος απομπααθοποίησης. Και για τα δύο αυτά σημεία, που ουσιαστικά νομιμοποιούσαν την αντικατοχική αντίσταση, υπήρξαν έντονες αντιδράσεις, όχι μόνο από τους Αμερικάνους αλλά και από ηγέτες σιιτικών κομμάτων. Είναι χαρακτηριστική και ταυτόχρονα αποκαλυπτική του ρόλου που παίζουν κάποιοι απ’ αυτούς, η δήλωση στο «Newsweek» του Αμπντούλ Αζίζ αλ Χακίμ, ηγέτη του μεγαλύτερου σιιτικού κόμματος, του «Ανώτατου Συμβουλίου για την Ισλαμική Επανάσταση»: «Μέχρι στιγμής δεν έχω δει καμιά έντιμη αντίσταση. Δεν έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει κάποια έντιμη αντίσταση. Ολοι έχουμε δει τρομοκρατικές ομάδες που σκοτώνουν όλους τους Ιρακινούς. Πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε τέτοιες ομάδες;».
Στις 27 Ιουνίου ο εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης ανακοίνωσε την απελευθέρωση 450 κρατουμένων από το κολαστήριο του Αμπού Γκράιμπ, ως χειρονομία καλής θέλησης. Μόνο που η χειρονομία αυτή θα μείνει χωρίς αποδέκτη, γιατί το περιβόητο «σχέδιο εθνικής συμφιλίωσης» ουσιαστικά απευθύνεται μόνο στις σουνιτικές δυνάμεις που συνεργάζονται ήδη με την κυβέρνηση και τους αμερικάνους κατακτητές ή κάποιες μικρές ομάδες που από καιρό έχουν παρασκηνιακές επαφές με την κυβέρνηση. Οι εκπρόσωποι 11 οργανώσεων της ιρακινής αντίστασης, οι μεγαλύτερες και ισχυρότερες, μεταξύ των οποίων ο Ισλαμικός Στρατός στο Ιράκ και ο Στρατός του Ανσάρ αλ – Σούνα, με ανακοίνωσή τους, στην οποία αναφέρονται οι «Sunday Times» (25/ 6/06), απέρριψαν το σχέδιο τρεις μέρες πριν αυτό κατατεθεί στη βουλή, γιατί δεν αναγνωρίζουν τη νομιμότητα της κυβέρνησης όσο υπάρχουν στη χώρα δυνάμεις κατοχής και δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν την αντίσταση όσο το Ιράκ παραμένει υπό κατοχή. Πόσο μάλλον τώρα που η μορφή με την οποία το σχέδιο κατατέθηκε στη βουλή καθιστά κενό γράμμα την έννοια της αμνηστίας. Οσο για τις 7 αντιστασιακές σουνιτικές ομάδες, οι οποίες, όπως ανακοίνωσε ο αμερικάνος πρεσβευτής στο Ιράκ, θα πάρουν μέρος στο «διάλογο εθνικής συμφιλίωσης», είναι, σύμφωνα με τους «Sunday Times», μικρές ομάδες με ασήμαντο ρόλο στην αντίσταση.
Πού θα οδηγήσει τελικά αυτός ο πολιτικός ελιγμός των Αμερικάνων και των ιρακινών λακέδων τους ; Πουθενά. Ομως για ένα διάστημα θα αξιοποιηθεί προπαγανδιστικά τόσο από το Λευκό Οίκο για να δείξει ότι η κατάσταση ομαλοποιείται ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον ερχόμενο Νοέμβρη, όσο και από την ιρακινή κυβέρνηση για να δείξει ότι έχει υπόσταση και μπορεί να προχωρήσει σε μέτρα που θα βελτιώσουν την κατάσταση στη χώρα.
