Αν η κατάρρευση της Lehman Brothers το Σεπτέμβρη του 2008 ή η πτώχευση της General Motors εννιά μήνες μετά μπορούν να παρομοιαστούν με καρδιακά εμφράγματα του αρρωστημένου παγκόσμιου καπιταλιστικού οργανισμού, η εξάμηνη αναστολή πληρωμών από την κρατική εταιρία Dubai World δεν θυμίζει ούτε γρίπη των χοίρων στην πιο ασθενή της εκδοχή. Παρολαυτά, όμως, προκάλεσε τέτοιο θόρυβο που ταρακούνησε συθέμελα όλο το οικοδόμημα της «αισιοδοξίας» που τους τελευταίους μήνες χτιζόταν στα διεθνή χρηματιστήρια.
Η απόφαση των ηγετών ενός από τα επτά κρατίδια των Ενωμένων Αραβικών Εμιράτων, του πλέον πολυδιαφημισμένου παγκόσμια για τα εντυπωσιακά κατασκευαστικά του έργα (μέχρι και χιονοδρομικό κέντρο έχουν φτιάξει), του Ντουμπάι, να σταματήσουν να καλύπτουν τα χρέη της Dubai World, θύμισε σε όλους τις «μαύρες μέρες», όταν η αμερικάνικη κυβέρνηση έπαψε να καλύπτει τα χρέη μεγάλων κρατικών εταιριών εγκαταλείποντας το δόγμα «too big to fall» (πολύ μεγάλη για να καταρεύσει). Ποια είναι όμως η Dubai World;
Οι οικονομικοί αναλυτές αλλά και η ίδια περιγράφει τον εαυτό της σαν μια «holding company». Μια εταιρία, δηλαδή, που κατέχει μετοχές σε άλλες εταιρίες και μάλιστα τέτοιο αριθμό μετοχών ώστε να μπορεί να τις ελέγχει. Η Dubai World (DW) κατέχει μετοχές διαφόρων θυγατρικών εταιριών στους τομείς των κατασκευών, της ενέργειας, των μεταφορών και της ναυτιλίας. Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι δουλεύουν σε όλες αυτές τις εταιρίες (γύρω στις 70.000 μετά τις απολύσεις του 15% του προσωπικού τους παγκόσμια, τον περασμένο Οκτώβρη). Εντυπωσιακά έργα, όπως το σύμπλεγμα 300 νησιών με το σχήμα των πέντε ηπείρων ή τα νησιά φοίνικας (σύμπλεγμα νησιών σε μορφή φοίνικα), που κατασκευάστηκαν στο Ντουμπάι από τις θυγατρικές της DW, δεν αποτελούν μόνο μνημεία επίδειξης ακατάσχετου πλουτισμού, αλλά και χαρακτηριστικά παραδείγματα κατασκευών με τα λεφτά των άλλων. Γιατί –όπως αναφέρει πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, με τίτλο «Συστημική Ρευστότητα και Διαχείριση στα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΕΑΕ): Δεδομένα και Προοπτικές» (Δεκ. 2009)– «η ραγδαία οικονομική ανάπτυξη στα ΕΑΕ χρηματοδοτήθηκε μερικώς από μια αύξηση του δανεισμού από το εξωτερικό. Στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (Bank of International Settlements – BIS) και τα ισοζύγια πληρωμών των ΕΑΕ υποδηλώνουν ότι το εξωτερικό χρέος ήταν 133 δισ. δολάρια ή 74% του ΑΕΠ στο τέλος του 2007. Αν και ταξινόμηση των στοιχείων για το δανεισμό από το εξωτερικό και το εξωτερικό χρέος δεν υπάρχει μεταξύ των εμιράτων, ανέκδοτα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι εταιρίες του Ντουμπάι ήταν οι κύριοι δανειζόμενοι από τις διεθνείς κεφαλαιουχικές αγορές».
Δηλαδή, ο δανεισμός από το εξωτερικό ισοδυναμούσε με τα τρία τέταρτα του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (χοντρικά του παραγόμενου πλούτου μέσα σε ένα χρόνο) των Ενωμένων Αραβικών Εμιράτων! Τα χρέη της Dubai World ανέρχονται σε 59 δισ. δολάρια, ένα μεγάλο μέρος των οποίων προέρχεται από τα χρήματα που δανείστηκε η θυγατρική της κατασκευαστική εταιρία Nakheel, προκειμένου να κατασκευάσει όλα αυτά τα έργα. Αυτά τα ποσά μπορεί να είναι μικρά σε σχέση με τα ποσά των χρεών που μαστίζουν τις διεθνείς αγορές, μπορεί να ισοδυναμούν με το 5% των χρεών στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ ή το 10% των χρημάτων του κρατικού επενδυτικού ιδρύματος του γειτονικού εμιράτου Αμπού Ντάμπι (του μόνου εμιράτου που διαθέτει κάποια κοιτάσματα πετρελαίου) ή το 3% των συναλλαγματικών αποθεμάτων της Κίνας και ίσως να καλυφθούν από τις τράπεζες των εμιράτων, προκειμένου να διατηρηθεί η πιστωτική φερεγγυότητα των εμιράτων και να συνεχίσουν το «θεάρεστο» έργο τους (από λαθρέμποροι βρετανικού χρυσού και ελβετικών ρολογιών, τη δεκαετία του ’70, σε κέντρα του παρασιτικού κεφαλαίου σήμερα), όμως όλα αυτά τα γεγονότα, που αποτελούν απλά επεισόδια του μεγάλου έργου με τίτλο «παγκόσμια καπιταλιστική κρίση», μας θυμίζουν ότι το «έργο» έχει ακόμη πολύ δρόμο μέχρι το τέλος του.
