Παγκόσμια οικονομία

Διαρκές λαχάνιασμα με προβλέψεις προς τα κάτω

Κάντε τον κόπο να ανοίξετε την ιστοσελίδα του ΔΝΤ στον τομέα «World Economic Outlook Reports» (https://www.imf.org/en/publications/weo). Εκεί θα διαβάσετε τις προβλέψεις του Tαμείου για την παγκόσμια οικονομία, οι οποίες δεν είναι και τόσο αισιόδοξες. Τον Γενάρη του 2018, το ΔΝΤ προέβλεπε ότι η παγκόσμια οικονομία θα αυξηθεί με ρυθμούς της τάξης του 3.9% το 2018 και τo 2019. Ηταν μία αισιόδοξη πρόβλεψη, πάνω από τις προηγούμενες, η οποία όμως δεν έγινε ποτέ πραγματικότητα.
 
Στις 2 Απρίλη του 2019, το ΔΝΤ μας πληροφορεί ότι ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομίας ήταν 3.6% το 2018, ενώ το 2019 θα πέσει στο 3.3%, με προοπτική να ανέβει στο 3.6% το 2020. Στην τελευταία του έκθεση, τον περασμένο Ιούλη, το ΔΝΤ μείωσε κι άλλο τις προβλέψεις του. Στο 3.2% για το 2019 και στο 3.5% για το 2020. Ετσι, η «ανάπτυξη» (τα εισαγωγικά τα βάζουμε γιατί πρόκειται για μία στρεβλή ανάπτυξη που δεν αποτυπώνει βελτίωση της κατάστασης του παγκόσμιου πληθυσμού αλλά μόνο μιας μειοψηφίας του) αντί του 3.9% πήγε στο 3.2%. Ο ρυθμός αύξησης είναι δηλαδή τουλάχιστον 18% κάτω από την αρχική πρόβλεψη! Λέμε «τουλάχιστον», γιατί το 2019 δεν έχει κλείσει ακόμα.
 
Αν πάμε δέκα χρόνια πίσω, πριν από την μεγάλη κρίση που ήταν η μεγαλύτερη από την κρίση του 1930, θα διαπιστώσουμε ότι σύμφωνα με το ΔΝΤ, η παγκόσμια οικονομία αναπτυσσόταν με ρυθμούς της τάξης του 5% κατά μέσο όρο την πενταετία πριν από το καλοκαίρι του 2007, όταν άρχισαν οι πρώτοι «σπασμοί». Η πρόβλεψη του ΔΝΤ στην έκθεσή του της 29ης Γενάρη του 2008 ήταν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας θα μειωθεί από 4,9%, που ήταν το 2007, σε 4.1% το 2008. Πρόκειται για ρυθμούς πολύ μεγαλύτερους από αυτούς που αναφέρει το Ταμείο για την παρούσα περίοδο.
 
Δέκα μήνες αργότερα (Οκτώβρης 2008), το ΔΝΤ αναγκαζόταν να αναθεωρήσει ακόμα πιο κάτω τις προβλέψεις για τον παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης, στο 3.9% για το 2008 και στο 3% για το 2009. Το παγκόσμιο ΑΕΠ, όμως, το 2008 αυξήθηκε γύρω στο 3% (δηλαδή περίπου όσο και οι προβλέψεις του ΔΝΤ για το 2019), για να καταποντιστεί στο -0.8% το 2009! Οι προβλέψεις του ΔΝΤ του Οκτώβρη του 2008 για το επόμενο έτος ήταν εντελώς έξω από την πραγματικότητα, μίλια μακριά!
 
Αυτά τα αναφέρουμε για να δείξουμε ότι το κάθε ΔΝΤ δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα ξεσπάσει η επόμενη καπιταλιστική κρίση. Οπως προκύπτει ανάγλυφα από τα στοιχεία των εκθέσεων του ΔΝΤ, η «ανάκαμψη» παραμένει ασθμαίνουσα και οι προς τα κάτω προβλέψεις δε δείχνουν καλούς οιωνούς. Ο παγκόσμιος καπιταλισμός φαινομενικά μόνο αναπτύσσεται. Οι περιοδικές κρίσεις, που είναι στο ίδιο του το DNA, θα συνεχίσουν να καταστρέφουν παραγωγικές δυνάμεις (και πρώτα απ’ όλα τον εργαζόμενο άνθρωπο) και οι «ανακάμψεις» μόνο ασθμαίνουσες μπορεί να είναι. Κι αυτό γιατί ο καπιταλισμός παγκόσμια κουβαλάει μια βασική αντίθεση. Αυτή της ολοένα και μεγαλύτερης «κοινωνικοποίησης» της παραγωγής (με την έννοια της συγκέντρωσης όλο και περισσότερων ανθρώπων σε μεγάλες εταιρίες) και της καπιταλιστικής ιδιοποίησης του προϊόντος της παραγωγής, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση πλούτου σε λίγα χέρια.
 
Δεν έχει σημασία αν κάποια μικροαστικά στρώματα στις ανεπτυγμένες χώρες κατορθώνουν ακόμα να επιβιώνουν. Το σημαντικό είναι ότι η αύξηση της παραγωγής σκαλώνει στην περιορισμένη καταναλωτική δυνατότητα των πλατιών λαϊκών μαζών που βλέπουν τα εισοδήματά τους είτε να μένουν στάσιμα είτε να κατρακυλούν (ανάλογα με την φάση που περνά ο καπιταλισμός κάθε φορά). Μαζί με τα εισοδήματα, περικόπτονται και τα εργατικά δικαιώματα. Εξοδος απ’ αυτόν το φαύλο κύκλο δεν μπορεί να υπάρξει ούτε με το «διάλογο», ούτε με τις εκλογές. Είτε θα υπάρξει επαναστατική λύση, είτε ο καπιταλισμός θα συνεχίσει να σφίγγει τον κλοιό στην εργαζόμενη κοινωνία μέχρι να την εξανδραποδίσει εντελώς.
 
Η κατάρρευση του παλινορθωμένου καπιταλισμού στις ανατολικές χώρες δε σημαίνει ότι το κομμουνιστικό όραμα πέθανε ή ότι η Ιστορία τελείωσε. Οι αντικειμενικές συνθήκες είναι υπερώριμες για την κομμουνιστική προοπτική. Αυτό για το οποίο χρειάζεται δουλειά είναι η συνειδητοποίηση αυτής της αλήθειας από την εργατική τάξη, για να αρχίσει επιτέλους η πραγματική Ιστορία της ανθρωπότητας.