Πώς γίνεται το κράτος να δίνει περισσότερες παροχές στους πολίτες του και ταυτόχρονα να μειώνει τα έξοδά του; Αυτή η «μαγική συνταγή» φέρεται να επιτεύχθηκε από την κυβέρνηση Ομπάμα με την ψήφιση του νομοσχεδίου για την «αναμόρφωση» του συστήματος Υγείας την περασμένη Κυριακή (με ψήφους 220 υπέρ και 211 κατά[1]) και την υπογραφή του νέου νόμου από τον ίδιο την Τρίτη, σε ειδική τελετή που έγινε με πολύ ενθουσιασμό στο Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με τα διάφορα «παπαγαλάκια», θα πρέπει να πιστέψουμε λοιπόν ότι ο «μάγος» Ομπάμα κατάφερε να πετύχει τα ασυμβίβαστα: Και να εξασφαλίσει την ασφάλιση όλων των Αμερικάνων αλλά και να μειώσει τα έξοδα του κράτους κατά 143 δισ. δολάρια (μέσα στην ερχόμενη δεκαετία 2010-2019)[2].
Πώς το κατάφερε αυτό; Ο Μπους σίγουρα θα… σκυλιάζει από το κακό του που τόσα χρόνια δεν είχε σκεφτεί τέτοια καταπληκτική ιδέα! Δυστυχώς όμως για τον Ομπάμα και τα παπαγαλάκια του, τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Γιατί ούτε όλοι οι Αμερικάνοι θα έχουν ασφάλιση ούτε το κράτος κάνει πράξη την «ηθική του υποχρέωση» για εξασφάλιση υγειονομικής κάλυψης, όπως ψευδεπίγραφα υποστηρίζουν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης στο κεντρικό τους άρθρο της περασμένης Κυριακής[3].
Σκληρή ανταποδοτικότητα
Το ασφαλιστικό σύστημα Υγείας στις ΗΠΑ βασίζεται αποκλειστικά στην αρχή της ανταποδοτικότητας. Ο,τι παίρνεις, δηλαδή, θα πρέπει να το έχεις πληρώσει, δίνοντας ανάλογα ασφάλιστρα στις ασφαλιστικές εταιρίες, οι οποίες –αν είσαι και πολύ… αρρωστιάρης– μπορούν να αρνη- θούν να σε ασφαλίσουν. Το μεγαλύτερο μερίδιο της ασφαλιστικής αγοράς Υγείας το έχουν οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες (68% των ασφαλισμένων), ενώ μόλις ένα 27% καλύπτεται από κυβερνητικά προγράμματα, οι μισοί από τους οποίους καλύπτονται από τα… «φιλανθρωπικά» προγράμματα Medicare και Medicaid (με παροχές τύπου… πτωχοκομείου), που αφορούν στην υγεία των ηλικιωμένων άνω των 65 και των ανάπηρων (Medicare) ή στην υγεία των φτωχών (Medic-aid)[4].
Οι ασφαλιστικές εταιρίες θησαυρίζουν εξαπατώντας πολλές φορές τους ασφαλισμένους τους, όπως περιέγραψε ο ίδιος ο Ομπάμα σε παλιότερη ομιλία του στο Κογκρέσο: «Ολο και περισσότεροι Αμερικανοί πληρώνουν τα ασφάλιστρά τους, για να ανακαλύψουν ότι η ασφαλιστική τους εταιρία σταμάτησε την κάλυψή τους όταν αρρώστησαν ή δεν πληρώνει το πλήρες κόστος της περίθαλψης. Συμβαίνει κάθε μέρα»[5]. Παραταύτα, ο ρόλος των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών δεν αμφισβητήθηκε από κανένα, ούτε από τον ίδιο τον Ομπάμα φυσικά, ο οποίος πρότεινε τη δημιουργία μιας εναλλακτικής μορφής ασφάλισης Υγείας στο δημόσιο (public option). Πρότεινε, δηλαδή, εκτός από τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες να υπάρξει και ένα δημόσιο σύστημα ασφάλισης για όσους δεν μπορούν να ασφαλιστούν στον ιδιωτικό τομέα. Αυτή ήταν η αρχική πρόταση στο σχέδιο νόμου (H.R. 3200), που κατατέθηκε τον περσινό Ιούλη, και στο νομοσχέδιο, που κατατέθηκε στις 17 Μάρτη (H.R. 4872).
Μη φανταστείτε ότι ο Ομπάμα πρότεινε τίποτα… κομμουνιστικές γενναιοδωρίες, δηλαδή να βάλει λεφτά το κράτος για την υγειονομική ασφάλιση των Αμερικάνων. Το νομοσχέδιο έλεγε ρητά, ότι το κράτος θα έβαζε 2 δισ. δολάρια για αρχή (προκειμένου να λειτουργήσει το σύστημα), τα οποία και θα έπαιρνε πίσω από τα ασφάλιστρα (σε ορίζοντα δεκαετίας)[6]. Το τι έγινε δεν περιγράφεται! Ακόμα και για… «σοσιαλισμό» κατηγόρησαν ορισμένοι τον Ομπάμα, ο οποίος τελικά έκανε πίσω και στο νόμο που ψήφισε την περασμένη Κυριακή δεν κάνει λόγο για καμία επιλογή δημόσιου συστήματος ασφάλισης στην Υγεία.
Τι τον εμπόδισε να κάνει πράξη ακόμα κι αυτό το ανταποδοτικό σύστημα δημόσιας ασφάλισης στην Υγεία, αφού έχει την πλειοψηφία και στη Γερουσία και στη Βουλή των Αντιπροσώπων; Αλλωστε, ακόμα κι αυτός ο τελευταίος νόμος ψηφίστηκε μόνο από τους Δημοκρατικούς, αφού το σύνολο των Ρεπουμπλικανών ψήφισε κατά! Είναι προφανές ότι το πρόβλημα του Ομπάμα δεν ήταν οι… θείτσες που κραύγαζαν ενάντια στο «σοσιαλισμό» του, αλλά οι ασφαλιστικές εταιρίες που δεν ήθελαν να μειωθεί στο ελάχιστο η πίτα της ασφαλιστικής αγοράς Υγείας. Οι εταιρίες για τις οποίες ο ίδιος ο Ομπάμα παραδεχόταν (σε μία… κρίση ειλικρίνειας) στην ομιλία του στο Κογκρέσο τον περσινό Σεπτέμβρη: «Δυστυχώς σε 34 πολιτείες, το 75% της ασφαλιστικής αγοράς ελέγχεται από πέντε ή λιγότερες εταιρίες»[5].
Μύθος η «ασφάλιση για όλους»
Πέρα όμως από το δημόσιο ασφαλιστικό σύστημα που εγκαταλείφθηκε, είναι μεγάλο ψέμα ότι με το νέο νόμο «προσφέρεται» πλήρης ασφάλιση σε όλους τους Αμερικάνους. Καταρχάς, η ασφάλιση δεν προσφέρεται, αλλά την πληρώνουν και μάλιστα αδρά. Η διαφορά σε σχέση με παλαιότερα είναι ότι πλέον είναι υποχρεωτική και όποιος εργαζόμενος δεν ασφαλιστεί (εκτός από αυτούς που είναι κάτω του ορίου φτώχειας) θα πρέπει να πληρώσει 2.5% του ακαθάριστου προ-φόρου εισοδήματος, προσαρμοσμένου σύμφωνα με την αμερικάνικη νομοθεσία (δηλαδή του εισοδήματος χωρίς να αφαιρεθούν οι φόροι και οι διάφορες φοροαπαλλαγές, όπως π.χ. οι ασφαλιστικές εισφορές, τα έξοδα ανώτατης εκπαίδευσης, φοιτητικών δανείων κτλ.).
Σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), ο νέος νόμος θα μειώσει των αριθμό των ανασφάλιστων στον τομέα της Υγείας κατά 32 εκατομμύρια Αμερικα- νούς, αφήνοντας όμως 23 εκατομμύρια ανασφάλιστους (το ένα τρίτο των οποίων εκτιμάται ότι είναι μετανάστες)[2].
Ανακατανομή χρημάτων
Οι υπέρμαχοι του νέου νόμου υποστηρίζουν ότι ο αυτός μπορεί να μην είναι τέλειος, αλλά κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Σαν παράδειγμα παρουσιάζουν την αύξηση των ασφαλισμένων στα προγράμματα Medicare και Medicaid, η οποία, σύμφωνα με το CBO, προβλέπεται ότι θα είναι 16 εκατομμύρια. Λένε ότι η κυβέρνηση θα εξοικονομήσει χρήματα και θα αυξήσει τα ασφάλιστρα στους πιο πλούσιους Αμερικάνους, για να επεκτείνει τα προγράμματα αυτά. Στο πρώτο, το Medicare, ασφαλίζονται σήμερα γύρω στα 45 εκατομμύρια άνθρωποι και το κόστος του έχει εκτιναχθεί στο 20% των κρατικών εξόδων για ιατρική περίθαλψη το 2008[7]). Γι’ αυτό και ο νέος νόμος θα κοστίσει 1 τρισ. δολάρια (σε ορίζοντα δεκαετίας).
Αυτή είναι η μισή αλήθεια. Η υπόλοιπη μισή είναι ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του CBO οι περικοπές στα προγράμματα Medicare και Medicaid θα είναι της τάξης των 455 δισ. δολαρίων (μέσα στην ερχόμενη δεκαετία)[2], ενώ άλλες εκτιμήσεις αναφέρουν ακόμα μεγαλύτερα νούμερα, της τάξης των 541 δισ. δολαρίων[8]. Μόνο για τις πληρωμές των γιατρών του συστήματος Medicare, οι μειώσεις σύμφωνα με τον πρόσφατο νόμο θα είναι της τάξης του 21% μόνο μέσα στο 2010![2].
Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς τι παροχές θα δίνουν αυτά τα ξεδοντιασμένα προγράμματα, στα οποία θα ενταχθούν εκατομμύρια Αμερικάνοι τα επόμενα χρόνια. Στην πραγματικότητα, θα γίνει μια ανακατανομή των χρημάτων για να «χωρέσουν» περισσότεροι στα προγράμματα αυτά. Ποιος όμως ενδιαφέρεται για την ποιότητα των παροχών; Τα πάντα κινούνται γύρω από το «κόστος», όπως τόσο κυνικά επισημαίνουν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης: «Η νομοθεσία θα επιβάλει έναν πρόσθετο φόρο το 2018 (σ.σ. το αρχικό νομοσχέδιο προέβλεπε την επιβολή του φόρου από το 2011) σχεδιασμένο για να οδηγήσει τους εργοδότες και τους εργαζόμενούς τους μακριά από ασφαλιστικές πολιτικές υψηλού κόστους, που τυπικά προμηθεύουν γενναιόδωρα προνόμια με μικρό κόστος από την τσέπη των εργατών. Οι οικονομολόγοι Υγείας θεωρούν τον πρόσθετο φόρο σαν ένα ισχυρό μέτρο ελέγχου του κόστους, επειδή εάν οι εργάτες θα πρέπει να πληρώσουν περισσότερο μέρος του κόστους μόνοι τους, αυτοί και οι γιατροί τους θα είναι έτοιμοι να σκεφτούν πιο προσεκτικά για το αν μία εξέταση ή τεστ είναι πραγματικά αναγκαία. Οσο περνάνε τα χρόνια τόσο αυξάνονται οι συνέπειες των πρόσθετων φόρων»[3].
Πεδίο δόξης λαμπρόν
Γιατί άραγε αυτή η «καούρα» της κυβέρνησης Ομπάμα για την υποχρεωτική υγειονομική ασφάλιση; Την απάντηση έδωσε ο ίδιος ο Ομπάμα από το περασμένο καλοκαίρι, σε εκπομπή του καναλιού ABS, με θέμα «Ερωτήσεις στον Πρόεδρο: Συνταγή για την Αμερική». Εκεί ο Ομπάμα είχε δηλώσει ότι «ένα από τα κίνητρα για τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρίες να μπλεχτούν σ’ αυτή την διαδικασία είναι ενδεχομένως ότι θα έχουν μία ολόκληρη ομάδα νέων πελατών, πελατών που πληρώνουν»[9].
Στόχος του Ομπάμα δεν είναι η ασφάλιση των Αμερικάνων αλλά το άνοιγμα ενός νέου πεδίου για να κάνουν μπίζνες οι ασφαλιστικές εταιρίες. Για την… ιστορία, σημειώστε ότι σε μία περίοδο πρωτοφανούς οικονομικής κρίσης, οι πέντε μεγαλύτερες αμερικάνικες ασφαλιστικές εταιρίες στον κλάδο της Υγείας (UnitedHealth Group Inc., WellPoint Inc., Aetna Inc., Humana Inc. και Cigna Corp.) τσέπωσαν κέρδη 12.2 δισ. δολαρίων μέσα στο 2009, σημειώνοντας αύξηση (κρατηθείτε) 56% από τον προηγούμενο χρόνο[10]. Την ίδια στιγμή, 2.7 εκατομμύρια Αμερικάνοι έχαναν την ιατροφαρμακευτική τους περίθαλψη…
Κώστας Βάρλας
Παραπομπές
1. Στους 211 που ψήφισαν κατά του νομοσχεδίου περιλαμβάνεται το σύνολο των Ρεπουμπλικάνων (178) και 33 βουλευτές του «Δημοκρατικού Κόμματος».
2. Στην κοινή επιστολή του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (Congressional Budget Office – CBO) και της Κοινής επιτροπής για την φορολογία (Joint Committee on Taxation – JCT) στην πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, στις 20/3/2010, αναφέρεται ότι η επικύρωση του νόμου για την Υγεία (H.R. 3590), που είχε ψηφιστεί στην Γερουσία στις 24/12/09 με τις τελευταίες τροποποιήσεις που κατατέθηκαν στις 17 Μάρτη, θα επιφέρουν μείωση των ομοσπονδιακών ελλειμμάτων κατά 143 δισ. δολάρια στην περίοδο 2010-2019. Από το ποσό αυτό, τα 124 δισ. δολάρια προέρχονται από τις διατάξεις για την υγειονομική περίθαλψη και 19 δισ. από τις διατάξεις για την Παιδεία (που περιελήφθησαν στο τελευταίο νομοσχέδιο που από την περασμένη Τρίτη έγινε νόμος του αμερικάνικου κράτους).
3. Στο κεντρικό άρθρο (editorial) των Τάιμς της Νέας Υόρκης με τίτλο «Επιτέλους μεταρρύθμιση στην υγειονομική ασφάλιση» (21/3/2010), η εφημερίδα κυριολεκτικά πανηγυρίζει για την «ιστορική» αυτή νίκη, ελπίζοντας ότι θα πετύχει τους υψηλούς της στόχους.
4. «Income, Poverty, and Health Insurance Coverage in the United States: 2007» – Γραφείο Στατιστικής ΗΠΑ, Αύγουστος 2008.
5. Ομιλία Ομπάμα στο Κογκρέσο 9/9/2009 (Δελτίο Τύπου του Λευκού Οίκου: REMARKS BY THE PRESIDENT TO A JOINT SESSION OF CONGRESS ON HEALTH CARE).
6. Νομοσχέδια H.R. 3200 και H.R. 4872, Section 222 (τα δύο νομοσχέδια είναι ταυτόσημα σε αυτό το σημείο).
7. «Πώς η μεταρρύθμιση στο σύστημα υγείας θα επηρρεάσει τους δικαιού-χους του Medicare». Εκθεση του Commonwealth Fund, Μάρτης 2010.
8. «Εκτιμήσεις για τα οικονομικά αποτελέσματα του νόμου “Για την προστασία του αρρώστου και την οικονομικά ανεκτή περίθαλψη”, που πέρασε από τη Γερουσία στις 24 Δεκέμβρη 2009». Centers for Medicare & Medicaid Services, 8/1/2010.
9. Αποσπάσματα από τις απαντήσεις του Ομπάμα στην εκπομπή του ABS, δημοσιεύτηκαν στον αμερικάνικο ηλεκτρονικό Τύπο (CNSNews, 26/06/09).
10. «Οι ασφαλιστές Υγείας σπάνε τα ρεκόρ κερδών, ενώ 2.7 εκατομμύρια Αμερικάνοι χάνουν την κάλυψή τους». Εκθεση της οργάνωσης Health Care For America Now, Φλεβάρης 2010.
