Τι νόημα έχει μια σύνοδος των ηγετών των 20 δυνατότερων οικονομιών του πλανήτη, από την οποία απουσιάζει ο ηγέτης της (έως τώρα τουλάχιστον) ισχυρότερης οικονομίας και σίγουρα της πιο ισχυρής ιμπεριαλιστικής δύναμης; Παρά τα αρχικώς θρυλούμενα, ο Μπαράκ Ομπάμα δεν παρίσταται στη σύνοδο του G20 που ξεκινά σήμερα στην Ουάσιγκτον. Εστειλε απλώς ως παρατηρητές δυο στελέχη τα οποία το πιθανότερο είναι να μην περιλαμβάνονται στην κυβέρνηση που θα σχηματίσει.
Η επίσημη δικαιολογία ήταν ότι «η Αμερική έχει πρόεδρο» και ο Ομπάμα δεν ήθελε να δώσει την εντύπωση της δυαρχίας (αν και ο Μπους τον κάλεσε να λάβει μέρος). Η μη ομολογούμενη αλήθεια είναι ότι πρώτο ο Ομπάμα δεν θέλει να δεσμευτεί από οποιαδήποτε συμφωνία τυχόν υπογράψει ο Μπους και δεύτερο ότι σ’ αυτή τη διαπραγμάτευση οι ΗΠΑ είναι το αδύνατο μέρος και ο Ομπάμα θέλει να «αγοράσει χρόνο».
Προνοητικοί οι Ευρωπαίοι, που είχαν την πρωτοβουλία της σύγκλησης αυτού του φόρουμ, που έως τώρα λειτουργού-σε μόνο με τη μορφή περιοδικής φιέστας, φρόντισαν να θέσουν έναν ορίζοντα 100 ημερών για την επανασύγκληση του φόρουμ, προσδοκώντας ότι με την παρουσία του Ομπάμα η διαπραγμάτευση θα μπει σε ζητήματα ουσίας.
Μήπως, όμως, οι Ευρωπαίοι προσέρχονται σαν «ένα σώμα μια ψυχή» στη σύνοδο του G20; Μόνο σε επίπεδο προπαγάνδας. Μιας προπαγάνδας την οποία ενορχήστρωσε ο πολυπράγμων Σαρκοζί, ο οποίος εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο τη συγκυρία που έφερε τη Γαλλία να ασκεί την προεδρία της ΕΕ την περίοδο που κορυφώθηκε η παγκόσμια καπιταλιστική κρίση στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Αν δει κανείς το «κοινό ευρωπαϊκό σχέδιο» θα διαπιστώσει ότι πρόκειται για ένα γενικόλογο ευχολόγιο. Τόσο γενικόλογο που να επιτρέπει σε κάθε ευρωπαϊκή ιμπεριαλιστική δύναμη να προωθήσει τα δικά της ιδιαίτερα συμφέροντα σ’ αυτό το παγκόσμιο παζάρι. Για όσους δεν έκαναν τον κόπο να διαβάσουν το σχέδιο Σαρκοζί (αυτοί είναι οι περισσότεροι) φρόντισαν διάφοροι πολιτικοί, από τον τσέχο πρωθυπουργό Τοπολάνεκ μέχρι τον γερμανό υπουργό Οικονομικών Στάινμπρουκ να το αποδομήσουν, κάνοντας λόγο, αμέσως μετά την παρουσίαση του σχεδίου από τον Σαρκοζί, για «άτυπη συμφωνία», «γενικές αρχές» και «ουδόλως ασυνήθιστα λεπτομερές σχέδιο». Και δεν έχουν άδικο, αν σκεφτούμε ότι το σχέδιο περιλαμβάνει «αρχές» του τύπου: «Το νέο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα θα πρέπει να στηρίζεται στις αρχές της ευθύνης και διαφάνειας»! Και οι πιο ακραιφνείς νεοφιλελεύθεροι δεν θα είχαν κανένα πρόβλημα να προσυπογράψουν τέτοιες «αρχές», οι οποίες πρακτικά δεν οδηγούν σε τίποτα. Ας αφήσουμε το γεγονός ότι η ίδια η σύνθεση του G20 αποτελεί μια καρικατούρα, καθώς οι κυρίαρχες δυνάμεις μοίρασαν μεταξύ τους τις προσκλήσεις και κάλεσαν όποιον είναι πιο βολικός, με αποτέλεσμα να συμμετέχει η Τουρκία αλλά όχι η Σουηδία και η Ολλανδία (!!!), ενώ η Ισπανία πήγε την τελευταία στιγμή, χάρη στη μια από τις δυο προσκλήσεις που μπορούσε να διαθέσει ο Σαρκοζί.
Η κρίση οδηγεί εκεί που οδηγεί κάθε κρίση. Σε αλλαγές και ανακατατάξεις, σε ένταση της ανισόμετρης ανάπτυξης του καπιταλισμού, σε αλλαγές στο συσχετισμό δύναμης ανάμεσα στα διάφορα ιμπεριαλιστικά κέντρα, σε απαιτήσεις για ξαναμοίρασμα των αγορών και των σφαιρών τοποθέτησης κεφαλαίου. Οι ιμπεριαλιστές της ΕΕ απαιτούν από τις ΗΠΑ να αποσυρθούν από το ρόλο που έπαιζαν στον παγκόσμιο καπιταλισμό μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο. Ζητούν ένα «νέο Μπρέτον Γουντς», όπως γράφεται χαρακτηριστικά στον ευρωπαϊκό Τύπο, στο πλαίσιο του οποίου οι ΗΠΑ θα εκχωρήσουν σ’ αυτούς κάποιες από τις θέσεις τους. Δεν είναι, όμως, μόνοι τους με τους Αμερικάνους στην αρένα. Υπάρχουν δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα, που δε μπορούν από καμιά άποψη (οικονομικά, πολιτικά, στρατιωτικά) να συγκριθούν με αναπτυσσόμενες οικονομίες-χώρες τοποθέτησης κεφαλαίου, όπως η Ινδία και η Βραζιλία.
Το παζάρι θα είναι σίγουρα μακρύ, γιατί μακρά θα είναι η κρίση και οι συνέπειές της σε κάθε χωριστή καπιταλιστική οικονομία δεν έχουν φανεί ακόμη σε όλη τους την έκταση. Σπεύδουμε να σημειώσουμε ότι συνθήκες για ένα «νέο Μπρέτον Γουντς» σήμερα δεν υπάρχουν, γιατί οι συνθήκες είναι εντελώς διαφορετικές από το 1944-45. Σ’ αυτό, όμως, θα επανέλθουμε.
