Οπως γράφτηκε στις Κόντρες, ο Μπόρις Τζόνσον παράτησε (προς το παρόν) το τρέξιμο με τα παρδαλά σώβρακα και είπε να το παίξει προλετάριος και να οδηγήσει κλαρκ. Θα του συνιστούσαμε να μην παρατήσει το τζόγκιν, γιατί προκειμένου να ζεσταθούν οι Βρετανοί ίσως επιδοθούν σε «κατοστάρι» αν τον πετύχουν στο δρόμο (αν και η πρωθυπουργάρα δεν τρέχει ανέμελη και όπου να ‘ναι). Κι αυτό γιατί οι τιμές της ενέργειας είναι ήδη υψηλές και θα εκτοξευθούν ακόμα περισσότερο. Ηδη, o ελεγχόμενος από το Κοινοβούλιο ρυθμιστής της αγοράς ενέργειας Ofgem δήλωσε πως το προσεχές διάστημα η ανώτατη τιμή θα ανέβει κατά 54%! Για να το δώσουμε σε απόλυτα νούμερα, όταν το μέσο ετήσιο κόστος του νοικοκυριού για ενέργεια κυμαίνεται μεταξύ των 1.277 και 1.370 λιρών, αυτό σημαίνει πως η ετήσια αύξηση θα είναι της τάξης των 700 λιρών!
Για την Αγγλία και το πώς έχει φτάσει σε αυτό το σημείο έχουμε γράψει αναλυτικά εδώ. Τι συμβαίνει όμως στην υπόλοιπη Ευρώπη; Αρχικά πρέπει να σταθούμε στη συνολικότερη ενεργειακή κατάσταση των ευρωπαϊκών χωρών. Η ενεργειακή εξάρτηση είναι ένας δείκτης που μετράει τη σχέση μεταξύ των καθαρών εισαγωγών (εισαγωγές – εξαγωγές) ενέργειας και της συνολικής μικτής διαθέσιμης ενέργειας (παραγωγή + ανακυκλώσιμα προϊόντα ενέργειας + μεταβολές αποθεμάτων + καθαρές εισαγωγές). Για παράδειγμα, ο δείκτης ενεργειακής εξάρτησης της Ελλάδας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat και μέχρι το 2020, ήταν 81,784%. Δηλαδή, από το σύνολο της ενέργειας που διαθέτει η χώρα, το 81,784% προέρχεται από τις καθαρές εισαγωγές της. Οπως εύκολα γίνεται κατανοητό, μια αύξηση στις τιμές των προμηθευτών ενέργειας (αερίου, πετρελαίου κλπ) θα οδηγήσει σε ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια, η οποία θα τσακίσει ως συνήθως τα εργαζόμενα στρώματα. Γι’ αυτό το κόστος της κιλοβατώρας στην Αθήνα (0.315 €) συγκρίνεται με την τιμή της κιλοβατώρας στις Βρυξέλλες (0,37 €) και στο Λονδίνο (0,396 €). Ο δείκτης ενεργειακής εξάρτησης για τις χώρες της Ευρωζώνης ήταν το 2020 62,081%!
Με δεδομένο, επομένως, πως όλα τα ευρωπαϊκά κράτη δεν μπορούν να καλύψουν την ενεργειακή κατανάλωσή τους με την παραγωγή τους, το ενδιαφέρον στρέφεται στις εισαγωγές. Οπως φαίνεται από τα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το 71% της αξίας των εισαγωγών αφορά το πετρέλαιο και το 23% το φυσικό αέριο. Αξιοσημείωτο είναι πως η αξία των εισαγωγών φυσικού αερίου το πρώτο εξάμηνο του 2021 ξεπερνά ήδη τις εισαγωγές ολόκληρου του 2020. Στο δεύτερο και τρίτο διάγραμμα φαίνεται η κατανομή των εισαγωγών ανά προμηθευτή, όπου η Ρωσία παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο τόσο στο πετρέλαιο όσο και στο φυσικό αέριο. Οσον αφορά το πετρέλαιο, τα ευρωπαϊκά κράτη εισήγαγαν το 25,5% του συνόλου της αξίας των εισαγωγών τους για το 2020 από τη Ρωσία και το 24,7% για το πρώτο εξάμηνο του 2021. Τα αντίστοιχα ποσοστά για το φυσικό αέριο ήταν 43,9% και 46,8%!
Τα στοιχεία για τις συγκεκριμένες κατανομές σταματούν το πρώτο εξάμηνο του 2021. Φαίνεται όμως ξεκάθαρα η εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Από την άλλη, στοιχεία για το πώς κινήθηκε η τιμή του φυσικού αερίου έχουμε μέχρι σχεδόν σήμερα. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται πώς κινήθηκε η τιμή (σε δολάρια) του φυσικού αερίου για περίπου ένα χρόνο. Η αύξηση άγγιξε το 900%!!
Η τιμή του φυσικού αερίου εκτοξεύθηκε κυρίως γιατί εμφανίστηκε η Κίνα ως εισαγωγέας, «στερώντας» το από την ευρωπαϊκή ήπειρο. Οπως αναφέραμε και στην περίπτωση της Βρετανίας, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έκλειναν μακροπρόθεσμα συμβόλαια αγοράς με τον κύριο προμηθευτή τους, τη Ρωσία, και ως αποτέλεσμα αναγκάστηκαν να αγοράζουν σε τρέχουσες τιμές που καθορίζονταν από την προσφορά και τη ζήτηση (ο Πούτιν δεν τους έκανε τη χάρη ν’ ακολουθήσει πολιτική «τρελλάθηκε τ’ αφεντικό και τα έβαλε όλα τζάμπα», σεβάστηκε μόνο τα υπογεγραμμένα μακροπρόθεσμα συμβόλαια). Και επειδή -ελέω Κίνας- η ζήτηση εκτοξεύτηκε, οι δεδομένοι προμηθευτές προτίμησαν απλά τον καλύτερο πελάτη. Μεταξύ αυτών πρώτοι και καλύτεροι οι Αμερικανοί.
Η αποστομωτική απάντηση του Πούτιν στους «πελάτες» που έχουν γδαρθεί ήταν: ας είχατε κλείσει συμβόλαια. Ταυτόχρονα, η Ρωσία σχεδιάζει νέο αγωγό μεταφοράς αερίου προς την Κίνα, που θα αυξήσει την προμήθεια αερίου από 8 Bcm (δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) σε 10 Bcm το χρόνο. Κίνηση που φοβίζει τόσο τους ευρωπαίους ιμπεριαλιστές, γιατί η εξάρτηση των ρωσικών εξαγωγών αερίου από την Ευρώπη θα μειωθεί, όσο και τους προμηθευτές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), καθώς η Κίνα θα μειώσει αναμενόμενα τις εισαγωγές της σε αυτό.
Η ενέργεια είναι ο κινητήριος μοχλός που θέτει τα ιμπεριαλιστικά γρανάζια σε λειτουργία με φρενήρη ρυθμό. Η Ουκρανία είναι το κομμάτι του παζλ που ψάχνει η Ρωσία για να γίνει το απόλυτο μονοπώλιο και ταυτόχρονα το στερεό πάτημα που επιθυμούν οι Αμερικάνοι στην Ευρώπη. Οι Αμερικάνοι, με την πρώτη ευκαιρία, προσπαθούν να μπλοκάρουν τον αγωγό Nord Stream 2 που παρακάμπτει την Ουκρανία. Δεν είδαμε, όμως, να κάνουν κάτι για να στηρίξουν τους ευρωπαίους «συμμάχους και εταίρους», που υποφέρουν από την αύξηση των τιμών εδώ και ενάμιση χρόνο. Τα αμερικάνικα τάνκερ μεταφοράς LNG είχαν ρότα προς Ανατολάς (Κίνα) και όχι προς Δυσμάς (Ευρώπη). Μόνο το τελευταίο δίμηνο, για προφανείς πολιτικούς λόγους, η διοίκηση Μπάιντεν κατάφερε να στείλει μερικά τάνκερ με LNG στην Ευρώπη. Οι ποσότητες που μετέφεραν, όμως, ήταν σταγόνα στον ωκεανό των ευρωπαϊκών αναγκών σε ενέργεια.
Είναι προφανές ότι στο «δυτικό» στρατόπεδο δεν εναρμονίζονται τα συμφέροντα, καθώς η Γερμανία (που είναι το ευρωπαϊκό αφεντικό) έχει επενδύσει χοντρά στον αγωγό Nord Stream 2 και ακόμα δεν έχει αρχίσει να λαμβάνει απ’ αυτόν. Γι’ αυτό τις τελευταίες μέρες εξακτινίστηκαν οι ευρωπαίοι ηγέτες ανά την υφήλιο: ο Μακρόν στον Πούτιν και ο Σολτς στον Μπάιντεν. Ο πρώτος βλέπει «σημάδια σύγκλισης» με τη Ρωσία (λες και μπορεί να κάνει αλλιώς), ενώ ο συνομιλητής του δηλώνει πως η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ αποτελεί για τη Ρωσία casus belli. Στο άλλο μέτωπο, ο sleepy Joe διαβεβαιώνει ότι αν εισβάλει η Ρωσία στην Ουκρανία ο Nord Stream 2 έχει τελειώσει. Ταυτόχρονα όμως ο Σολτς, που δεν ανέφερε ούτε μια φορά το όνομα του αγωγού στις δηλώσεις του, ξεκαθαρίζει πως οι δίαυλοι επικοινωνίας με τη Ρωσία πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί.
Αναρωτιέται κανείς πώς θα κλείσει ο Μπάιντεν έναν αγωγό (Nord Stream 2), όπως δηλώνει προσπαθώντας να πάρει ένα συνωμοτικό ύφος στο ασάλευτο –ελέω μπότοξ- πρόσωπό του, όταν «νοικοκυραίοι» σ’ αυτόν τον αγωγό είναι οι Ρώσοι και οι Γερμανοί. Για να έχουμε μια εικόνα, από την Ουκρανία περνάει περίπου το ένα τρίτο του ρωσικού φυσικού αερίου που κατευθύνεται στη Δυτική Ευρώπη. Αυτό αφορά πρωτίστως την Ιταλία και την Αυστρία. Η πραγματικότητα αυτή εξηγεί και το γεγονός της προ ημερών συμμετοχής εκπροσώπων κορυφαίων ιταλικών μονοπωλίων (ορισμένα και με κρατική συμμετοχή στο μετοχικό τους κεφάλαιο) σε τηλεδιάσκεψη με τον Πούτιν, παρά την υποτιθέμενη σύσταση του Ντράγκι να ακυρώσουν την τηλεδιάσκεψη. Λέμε υποτιθέμενη σύσταση του Ντράγκι, γιατί πολλές φορές παίζεται αυτό το παιχνίδι, με την κυβέρνηση να εμφανίζεται νομοταγής στις «συμμαχικές της υποχρεώσεις», κλείνοντας το μάτι στα μονοπώλια «να κάνουν τη δουλειά τους».
Οι υπόλοιποι αγωγοί είναι ο Nord Stream 1, ένας που περνά από Λευκορωσία-Πολωνία και δύο που περνούν από την Τουρκία. Αυτοί μπορούν και δεν μπορούν να καλύψουν οριακά τη ζήτηση σε περίπτωση κρίσης, όχι όμως για μεγάλο χρονικό διάστημα. Φαίνεται καθαρά, λοιπόν, η σπουδαιότητα του Nord Stream 2, όχι μόνο για τη Γερμανία.
ΥΓ. Εχουμε και την Ούρσουλα που δηλώνει πως η Ρωσία θα έχει τρομακτικές συνέπειες από μια εισβολή στην Ουκρανία, καθώς θα χάσει την πρόσβαση σε βασικά αγαθά, επειδή είναι μια μονοδιάστατη οικονομία (βασισμένη στον ορυκτό πλούτο). Οταν την ρωτούν, όμως, για την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία, δηλώνει με… πυγμή πως θα υπάρξει αντικατάσταση του ρωσικού αερίου με LNG! Η «πυγμή» της Ούρσουλα(ς) θυμίζει το «φωνάζει ο κλέφτης, να φοβηθεί ο νοικοκύρης». Οι εισαγωγές LNG αποτελούσαν μόλις το 6,1% των συνολικών ευρωπαϊκών εισαγωγών το πρώτο εξάμηνο του 2021! Για να μη μιλήσουμε για τις εξαγωγές που κάνουν τα ευρωπαϊκά μονοπώλια στη Ρωσία (τους έχει βρει εναλλακτικές αγορές η Ούρσουλα;) και για την έκθεση των ευρωπαϊκών τραπεζικών ομίλων στη ρωσική οικονομία.
