«Ο νόμος θα εφαρμοστεί απολύτως και απαρέγκλιτα. Τον έχουμε ψηφίσει και θα εφαρμοστεί… Δεν μπορεί να έχουμε ένα γιοφύρι της Αρτας. Να πάψουμε να το συζητάμε. Θα τηρήσουμε τον νόμο. Μιλάμε για το καλοκαίρι του 2025 και μετά, στο τέλος του τρέχοντος ακαδημαϊκού έτους θα υπάρξει ενεργοποίηση των συγκεκριμένων διατάξεων. Είμαι σαφής… Μιλάμε για αιώνιους φοιτητές, ενώ θα έπρεπε να μιλάμε για “αιώνιους μαθητές”, δηλαδή για διαρκή επιμόρφωση»
Κυριάκος Πιερρακάκης στον ΣΚΑΙ (σε ερώτηση για τις διαγραφές των «αιώνιων φοιτητών»)
Γιατί τόση πρεμούρα από το υπουργείο Αμάθειας και Καταστολής να διαγραφούν μέσα στο καλοκαίρι του 2025 οι αποκαλούμενοι για απαξιωτικούς λόγους «αιώνιοι φοιτητές», σύμφωνα με όσα προβλέπει ο αντιδραστικός νόμος-πλαίσιο Κεραμέως (Ν. 4957/2022, άρθρο 454, παράγ.3 Μεταβατικές διατάξεις Κεφαλαίου Η’);
Σε τι επιβαρύνουν τα πανεπιστημιακά ιδρύματα οι «αιώνιοι φοιτητές», τη στιγμή που ο αριθμός τους δεν μετρά στο ύψος της χρηματοδότησης του ιδρύματος και δεν έχουν απολύτως κανένα δικαίωμα στη φοιτητική μέριμνα (σίτιση-στέγαση) και στα συγγράμματα, στις δαπάνες δηλαδή του πανεπιστήμιου; Δεν μάτωσαν κυριολεκτικά αυτά τα παιδιά και οι οικογένειές τους, υπερπηδώντας χίλια δυο εμπόδια (ταξικούς εκπαιδευτικούς φραγμούς, οικονομικές δυνατότητες) για να μπουν στο πανεπιστήμιο; Με ποιο δικαίωμα ο κάθε αυτοκρατορίσκος υπουργός, που κάνει βρομερή προπαγάνδα περί δήθεν τεμπελιάς και αδιαφορίας, θα τους αρνηθεί το δικαίωμα να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους;
Την απάντηση είχε δώσει η ίδια η Κεραμέως:
«Κυρίως να περάσουμε κι ένα μήνυμα πειθαρχίας στη ζωή των νέων».
Αυτή, λοιπόν, είναι η ουσία της πρεμούρας του Πιερρακάκη: να μετατραπούν τα πανεπιστήμια σε «νεκροταφεία» πολιτικών ανησυχιών και συνδικαλιστικών σκιρτημάτων. Η «σιωπή των αμνών» να επιβληθεί ως συμπλήρωμα του επιχειρηματικού πανεπιστήμιου, όπως συμβαίνει ακριβώς σε κάθε καπιταλιστική επιχείρηση. Οι φοιτητές πρέπει να είναι καλοκουρδισμένα στρατιωτάκια, να νοιάζονται μόνο για τα μαθήματα και να αδιαφορούν παντελώς για το πολιτικό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Κοντολογίς, πρόκειται για ένα μέτρο καθαρά κατασταλτικού χαρακτήρα.
Γι’ αυτό και προωθήθηκε απ΄όλους τους υπουργούς από την εποχή της Διαμαντοπούλου, όταν η δημιουργία του πανεπιστήμιου-επιχείρηση Α.Ε. υιοθετήθηκε ως βασική στρατηγική των αστικών κυβερνήσεων και στην Ελλάδα.
Το αντιδραστικό μέτρο έχει και μια άλλη πλευρά. Αυτήν του ξωπετάγματος έξω από το πανεπιστήμιο των νέων των προερχόμενων από χαμηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα, που ο διάβολος έσπασε το ποδάρι του και παρά τα εμπόδια που τους έβαλαν κυβερνήσεις και ΥΠΑΙΘΑ κατόρθωσαν να μπουν στα ανώτατα ιδρύματα. Τελεία και παύλα. Για τις αγρίως νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις του κεφαλαίου δικαίωμα να σπουδάσουν έχουν μόνο οι γόνοι των ευκατάστατων οικονομικά στρωμάτων και όχι η πλέμπα. Γι’ αυτό και στήνουν παράλληλα και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Είναι τουλάχιστον φτύσιμο στο πρόσωπο αυτών των χιλιάδων νέων ο ισχυρισμός κυβέρνησης και ΥΠΑΙΘΑ ότι για τις όποιες καθυστερήσεις στη λήψη των πτυχίων φταίει η «αδιαφορία» γενικά των φοιτητών, που στο κάτω-κάτω η συντριπτική τους πλειοψηφία δεν έχει την πολυτέλεια της «τεμπελιάς», καθώς η κοινωνικο-οικονομική τους προέλευση δεν επιτρέπει τέτοιο εφησυχασμό.
Αιτία είναι η βιοποριστική ανάγκη, που αναγκάζει πολλούς να εργάζονται ταυτόχρονα, η εγκατάλειψη, το πολύ χαμηλό επίπεδο και το εύρος της φοιτητικής μέριμνας (σίτιση στέγαση) που δεν καλύπτει το σύνολο των φοιτητών που έχουν ανάγκη, η επιβολή αυστηρών κριτηρίων στις μετεγγραφές (και ακαδημαϊκά κριτήρια «αριστείας») που δεν επιτρέπει στους φοιτητές να σπουδάσουν στον τόπο κατοικίας τους. Η τεράστια ανεργία, η δυσβάσταχτη ανημπόρια των λαϊκών νοικοκυριών, η αδυναμία απορρόφησης από την αγορά εργασίας, η κατάρρευση της ελπίδας για επαγγελματική αποκατάσταση, μιας και ανατρέπονται συνεχώς οι εφήμερες ανάγκες της καπιταλιστικής αγοράς εργασίας (όλα συνέπειες του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής), είναι οι αιτίες που οδηγούν φοιτητές να εγκαταλείπουν ουσιαστικά τις σπουδές στη σχολή ή το τμήμα που αρχικά επέλεξαν με τόσα όνειρα.
Εξ ου και τα πανεπιστήμια, οι σχολές και τα τμήματα που παρουσιάζουν μεγάλο αριθμό εγκατάλειψης των σπουδών είναι τμήματα με ανύπαρκτα ή θολά επαγγελματικά δικαιώματα, με ανύπαρκτη ή αβέβαιη επαγγελματική απορρόφηση, με αμφίβολη και κλονισμένη κοινωνική προβολή και καταξίωση. Και σε αυτά φοιτούν κυρίως νέοι από φτωχά και μεσαία λαϊκά στρώματα. Είδατε εσείς να εγκαταλείπουν μαζικά την Ιατρική, τα Πολυτεχνεία, τις καταξιωμένες λεγόμενες παραγωγικές σχολές οι φοιτητές που σπουδάζουν εκεί;
Τι προβλέπει το άρθρο 454, παράγ.3 του ν. 4957/2022:
3. Η ανώτατη χρονική διάρκεια σπουδών όπως ορίζεται στο άρθρο 75 καταλαμβάνει τους φοιτητές που εισάγονται στα Α.Ε.Ι. από το ακαδημαϊκό έτος 2022-2023 και εξής. Για τους φοιτητές που είναι εγγεγραμμένοι σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Α.Ε.Ι. κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος και δεν είχαν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών τους κατά τη δημοσίευση του ν. 4777/2021 (Α’ 25), εφαρμόζεται ο υπολογισμός της ανώτατης διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 του άρθρου 75 από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022 και έπειτα. Οι φοιτητές που ήταν εγγεγραμμένοι σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Α.Ε.Ι., κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4777/2021 και είχαν υπερβεί την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης του προγράμματος σπουδών, διαθέτουν για την ολοκλήρωση των σπουδών τους χρόνο ίσο προς την ελάχιστη χρονική διάρκεια φοίτησης, από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2021-2022 και εξής, χωρίς δικαίωμα προσαύξησης του χρόνου φοίτησης κατά την παρ. 1 του άρθρου 75.
Τι προβλέπει το Άρθρο 76:
Ανώτατη διάρκεια φοίτησης και μερική φοίτηση
«1. Η ανώτατη διάρκεια φοίτησης σε ένα πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου με ελάχιστη διάρκεια οκτώ (8) ακαδημαϊκών εξαμήνων για την απονομή του τίτλου σπουδών, είναι ο χρόνος αυτός, προσαυξημένος κατά τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Σε πρόγραμμα σπουδών του οποίου ο ελάχιστος χρόνος υπερβαίνει τα οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης είναι ο ελάχιστος χρόνος σπουδών, προσαυξημένος κατά έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Μετά από τη συμπλήρωση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης, με την επιφύλαξη των επόμενων παραγράφων, το Διοικητικό Συμβούλιο του Τμήματος εκδίδει πράξη διαγραφής.
2. Με τον εσωτερικό κανονισμό του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) καθορίζονται οι διαδικαστικές λεπτομέρειες και τα δικαιολογητικά για την κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης.
3. Δικαίωμα υποβολής αίτησης για μερική φοίτηση έχουν:
α) οι φοιτητές που αποδεδειγμένα εργάζονται τουλάχιστον είκοσι (20) ώρες την εβδομάδα,
β) οι φοιτητές με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες,
γ) οι φοιτητές που είναι παράλληλα αθλητές και κατά τη διάρκεια των σπουδών τους ανήκουν σε αθλητικά σωματεία εγγεγραμμένα στο ηλεκτρονικό μητρώο αθλητικών σωματείων του άρθρου 142 του ν. 4714/2020 (Α’ 148), που τηρείται στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού (Γ.Γ.Α.) υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
γα) για όσα έτη καταλαμβάνουν διάκριση 1ης έως και 8ης θέσης σε πανελλήνια πρωταθλήματα ατομικών αθλημάτων με συμμετοχή τουλάχιστον δώδεκα (12) αθλητών και οκτώ (8) σωματείων ή αγωνίζονται σε ομάδες των δύο (2) ανώτερων κατηγοριών σε ομαδικά αθλήματα ή συμμετέχουν ως μέλη εθνικών ομάδων σε πανευρωπαϊκά πρωταθλήματα, παγκόσμια πρωταθλήματα ή άλλες διεθνείς διοργανώσεις υπό την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, ή
γβ) συμμετέχουν έστω άπαξ, κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στο πρόγραμμα σπουδών για το οποίο αιτούνται την υπαγωγή τους σε καθεστώς μερικής φοίτησης, σε ολυμπιακούς, παραολυμπιακούς αγώνες και ολυμπιακούς αγώνες κωφών. Οι φοιτητές της παρούσας υποπερίπτωσης δύνανται να εγγράφονται ως φοιτητές μερικής φοίτησης, μετά από αίτησή τους που εγκρίνεται από την Κοσμητεία της Σχολής.
Για τους φοιτητές που φοιτούν υπό καθεστώς μερικής φοίτησης, κάθε εξάμηνο προσμετράται ως μισό ακαδημαϊκό εξάμηνο. Οι φοιτητές αυτοί δεν δύνανται να δηλώνουν προς παρακολούθηση και να εξετάζονται σε αριθμό μεγαλύτερο από το ήμισυ των μαθημάτων του εξαμήνου που προβλέπει το πρόγραμμα σπουδών. Εφαρμόζεται και στην περίπτωση αυτή η ανώτατη διάρκεια φοίτησης της παρ. 1. Με τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του Α.Ε.Ι. δύναται να ορίζονται περαιτέρω προϋποθέσεις και λεπτομέρειες για την εφαρμογή των προηγούμενων εδαφίων.
4. Οι φοιτητές που δεν έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοίτησης της παρ. 1, δύνανται, μετά από αίτησή τους προς τη Γραμματεία του Τμήματος, να διακόψουν τη φοίτησή τους για χρονική περίοδο που δεν υπερβαίνει τα δύο (2) έτη. Το δικαίωμα διακοπής της φοίτησης δύναται να ασκηθεί άπαξ ή τμηματικά για χρονικό διάστημα κατ’ ελάχιστον ενός (1) ακαδημαϊκού εξαμήνου, αλλά η διάρκεια της διακοπής δεν δύναται να υπερβαίνει αθροιστικά τα δύο (2) έτη αν χορηγείται τμηματικά. Η φοιτητική ιδιότητα αναστέλλεται κατά τον χρόνο διακοπής της φοίτησης και δεν επιτρέπεται η συμμετοχή σε καμία εκπαιδευτική διαδικασία. Με τον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας του Α.Ε.Ι. καθορίζονται η διαδικασία διαπίστωσης της διακοπής της φοίτησης και τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν την αίτηση.
5. Ο Πρόεδρος του Τμήματος είναι αρμόδιος για την εφαρμογή του παρόντος και ο Κοσμήτορας της Σχολής, στην οποία υπάγεται το Τμήμα, είναι αρμόδιος για την εποπτεία της ορθής εφαρμογής του παρόντος. Η μη εφαρμογή συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα και λαμβάνεται υπόψη για την έκδοση της απόφασης κατανομής της τακτικής δημόσιας επιχορήγησης της περ. ε) της παρ. 2 του άρθρου 16 του ν. 4653/2020 (Α’ 12) στο Α.Ε.Ι.».
Σημειώνουμε την πρόβλεψη της τελευταίας παραγράφου, που πετάει στα σκουπίδια το περίφημο «αυτοδιοίκητο» των ΑΕΙ. Προκειμένου να πετύχει την εφαρμογή αυτής της αντιδραστικής διάταξης, το υπουργείο Παιδείας εκβιάζει τα πανεπιστήμια (Πρόεδρο Τμήματος και Κοσμήτορα Σχολής) με επιβολή πειθαρχικών ποινών και στερεί τα ιδρύματα από μέρος ακόμη και αυτής της πενιχρής χρηματοδότησης!
Γιούλα Γκεσούλη
