Η εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη του νέου προέδρου της ΟΥΕΦΑ θα μπορούσε να είναι το κεντρικό θέμα της βδομάδας που πέρασε, όμως το γεγονός ότι ο νυν πρόεδρος Μισέλ Πλατινί κατάφερε να μην έχει αντίπαλο και να εκλεγεί στο 35ο συνέδριο της ΟΥΕΦΑ, διά παρατεταμένου χειροκροτήματος από τους εκπρόσωπους των 53 ευρωπαϊκών ποδοσφαιρικών ομοσπονδιών, υποβάθμισε το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον. Με αφορμή την επανεκλογή του Πλατινί, η στήλη βρίσκει την ευκαιρία να σχολιάσει τα δρώμενα στο ευρωπαϊκό επαγγελματικό ποδόσφαιρο.
Στην πρώτη θητεία του ως πρόεδρος, ο Πλατινί κατάφερε να αναδιοργανώσει την προκριματική φάση του Champions League και να αυξήσει τον αριθμό των πρωταθλητριών ομάδων στους ομίλους του. Το γεγονός αυτό του επέτρεψε να κερδίσει τους εκπρόσωπους των μικρομεσαίων χωρών της Ευρώπης και σε συνδυασμό με την ουδετερότητα που εξασφάλισε από τους μεγάλους συλλόγους τον βοήθησε να εδραιώσει την κυριαρχία του. Εκτός των παραπάνω, σημαντική βοήθεια για να εφαρμοστεί το πρόγραμμά του έδωσαν η σημαντική αύξηση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων που μοιράζονται οι ομάδες και η αναβάθμιση του κυπέλλου ΟΥΕΦΑ με τη μετονομασία του σε Γιουρόπα Λιγκ. Με τα επιπλέον φράγκα που μπήκαν στο ταμείο της ΟΥΕΦΑ και στη συνέχεια μοιράστηκαν στις ομάδες που συμμετείχαν στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, πείστηκαν οι ιδιοκτήτες των ισχυρών ομάδων να διαλύσουν το G-14 (οι δεκατέσσερις πιο ισχυρές ομάδες της Ευρώπης είχαν ξεκινήσει τη διαδικασία να δημιουργήσουν ομοσπονδία συλλόγων και δικό τους πανευρωπαϊκό πρωτάθλημα) και να ενταχθούν στο European Club Association (κοινοπραξία ποδοσφαιρικών συλλόγων εντός της ΟΥΕΦΑ).
Για πολλούς η περίοδος από το 2007 που εκλέχτηκε ο Πλατινί μέχρι σήμερα είναι η καλύτερη για το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, όμως τα πρώτα δείγματα από την εφαρμογή του νέου μοντέλου δείχνουν ότι, αν δεν γίνουν διορθωτικές κινήσεις, οι παρενέργειες θα είναι σοβαρές. Στα εθνικά πρωταθλήματα, εξαιτίας της οικονομικής δυνατότητας που αποκτούν οι ομάδες που συμμετέχουν στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και ιδιαίτερα στους ομίλους του Champions League, η αγωνιστική «ψαλίδα» σε σχέση με τις υπόλοιπες ομάδες αυξάνει συνεχώς. Το αποτέλεσμα είναι να αυξηθεί ο κίνδυνος, τα επόμενα χρόνια η μάχη για την κατάκτηση του τίτλου του πρωταθλητή (άρα και για τα φράγκα από τη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις) να είναι υπόθεση δυο-τριών ομάδων και οι υπόλοιπες να παίζουν το ρόλο κομπάρσου. Μάλιστα, για πολλούς αναλυτές, ο ανταγωνισμός αυτός αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα για τη δημιουργία εξωαγωνιστικών κέντρων, όπως η «παράγκα» στην Ελλάδα. Με δεδομένο ότι κατάκτηση του τίτλου του πρωταθλητή οδηγεί στη συμμετοχή στους ομίλους του Champions League και στα πολλά φράγκα, για τους καπιταλιστές προέδρους των ομάδων σημαίνει πολύ απλά ότι πρέπει να εξασφαλιστεί με κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο, εντός και εκτός του αγωνιστικού χώρου.
Τα όσα συμβαίνουν στο ελληνικό πρωτάθλημα, με τη μάχη μέχρις εσχάτων ανάμεσα σε Ολυμπιακό και Παναθηναϊκό για την εξασφάλιση της κυριαρχίας στο παρασκήνιο, που οδηγεί στην κορυφή του βαθμολογικού πίνακα, συμβαίνουν λίγο-πολύ στα περισσότερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και απεικονίζουν ανάγλυφα τις παρενέργειες του μοντέλου Πλατινί.
Το φαινόμενο να πάρει η μάχη του παρασκήνιου εκρηκτικές διαστάσεις και να χαλάσει το προφίλ και την αίγλη του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, γεγονός που θα έβαζε σε κίνδυνο τα τεράστια κέρδη από τα τηλεοπτικά δικαιώματα και τις «επενδύσεις» των καπιταλιστών, εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οδήγησε τον Πλατινί και την παρέα του, ενόψει της δεύ-τερης θητείας τους, στην απόφαση να πάρουν διορθωτικά μέτρα. Η εφαρμογή του financial fair play, μέσω του οποίου η ΟΥΕΦΑ φιλοδοξεί να βάλει τάξη στα οικονομικά των ομάδων και να μειώσει σημαντικά τα λειτουργικά τους έξοδα, και η κεντρική διαχείριση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων από την ΟΥΕΦΑ, ώστε να ενισχυθούν οι εκπρόσωποι από τις μικρομεσαίες ποδοσφαιρικά χώρες, είναι οι σημαντικές κινήσεις, με τις οποίες ο Πλατινί θα προσπαθήσει να «σώσει» το ευρωπαϊκό επαγγελματικό ποδόσφαιρο.
Το φαινόμενο να πάρει η μάχη του παρασκήνιου εκρηκτικές διαστάσεις και να χαλάσει το προφίλ και την αίγλη του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, γεγονός που θα έβαζε σε κίνδυνο τα τεράστια κέρδη από τα τηλεοπτικά δικαιώματα και τις «επενδύσεις» των καπιταλιστών, εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, οδήγησε τον Πλατινί και την παρέα του, ενόψει της δεύ-τερης θητείας τους, στην απόφαση να πάρουν διορθωτικά μέτρα. Η εφαρμογή του financial fair play, μέσω του οποίου η ΟΥΕΦΑ φιλοδοξεί να βάλει τάξη στα οικονομικά των ομάδων και να μειώσει σημαντικά τα λειτουργικά τους έξοδα, και η κεντρική διαχείριση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων από την ΟΥΕΦΑ, ώστε να ενισχυθούν οι εκπρόσωποι από τις μικρομεσαίες ποδοσφαιρικά χώρες, είναι οι σημαντικές κινήσεις, με τις οποίες ο Πλατινί θα προσπαθήσει να «σώσει» το ευρωπαϊκό επαγγελματικό ποδόσφαιρο.
Από το βήμα του 35ου συνεδρίου της ΟΥΕΦΑ, ο ισχυρός άντρας του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου δήλωσε: «Δέχτηκα ισχυρές πιέσεις για να διοργανώνεται το Champions League με τις φημισμένες ομάδες και μόνο, αλλά αντιστάθηκα επιτυχώς. Θα τηρηθεί το οικονομικό fair play για όλες τις ομάδες και θέλω να θυμίσω πως οι ευρωπαϊκές ποδοσφαιρικές ομάδες έχουν απώλειες 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ μόνο για το 2009. Παίζεται ένα τεράστιο ποσό στο ποδόσφαιρο, αλλά το σημαντικότερο είναι το ηθικό πρόβλημα που προκύπτει από το πώς χειρίζονται αυτά τα χρήματα. Το οικονομικό fair play είναι καθοριστικό για να μπορούμε να ακολουθήσουμε καθαρές πρακτικές στο άθλημά μας». Κλείνοντας, ανέφερε ότι ο ίδιος ξεκίνησε επαφές με υπουργούς Αθλητισμού της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με στόχο την καλύτερη αντιμετώπιση του χουλιγκανισμού και των στημένων αγώνων, που αποτελούν μια ολοένα και αυξανόμενη απειλή για το ποδόσφαιρο.
Οσοι δεν γνωρίζουν τα δρώμενα στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, από τις δηλώσεις και τον τρόπο που πολιτεύεται ο Πλατινί θα μπορούσαν να οδηγηθούν στο συμπέρασμα ότι πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα και προσπαθεί να βάλει κανόνες σ’ ένα χώρο που οι ίντριγκες και το παρασκήνιο είναι δομικά συστατικά του. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική και ο πρόεδρος της ΟΥΕΦΑ απέχει πολύ από τον παλιό ποδοσφαιριστή-οραματιστή που θέλει να ενισχύσει το αθλητικό ιδεώδες στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, κόντρα στις κατευθύνσεις της αγοράς. Οι «καινοτομίες» που εισήγαγε δεν είχαν σαν σκοπό να ανατρέψουν τις ισορροπίες και να έρθουν σε αντίθεση με τις «αρχές» και τις «αξίες» του επαγγελματικού ποδοσφαίρου, αλλά ήταν σε απόλυτη συμφωνία με τις ισχυρές ομάδες της Ευρώπης, οι οποίες συνεχίζουν να απολαμβάνουν τα προνόμια που είχαν και πριν την προεδρία του, διασφαλίζουν πλήρως τα συμφέροντά τους και είχαν σαν στόχο να υπάρξει κάποιας μορφής έλεγχος, προκειμένου να συνεχίσει να υπάρχει το ευρωπαϊκό ποδοσφαιρικό οικοδόμημα.
Η εισβολή αρχικά των ρώσων πολυεκατομμυριούχων και στη συνέχεια των αμερικανών και των αράβων «επενδυτών» ανάγκασε τους παραδοσιακούς ευρωπαίους καπιταλιστές-προέδρους των συλλόγων, που υστερούσαν σε ρευστότητα και δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν τους νέους ανταγωνιστές τους, να συντονιστούν και να επιβάλουν συγκεκριμένους κανόνες στο ποδοσφαιρικό «γίγνεσθαι», για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τους «εισβολείς» και να διατηρήσουν το στάτους κβο στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Ο Πλατινί έπιασε το νόημα, κατάφερε να αξιοποιήσει τις ιδιαιτερότητες της εποχής και πλέον μπορεί να διεκδικήσει τον τίτλο του πιο επιτυχημένου προέδρου της ΟΥΕΦΑ. Οσον αφορά το ευρωπαϊκό επαγγελματικό ποδόσφαιρο, ήταν, είναι και θα είναι προσαρμοσμένο στην κατεύθυνση να «παράγει» κέρδη για τους καπιταλιστές που «επενδύουν», αδιαφορώντας –ή αν θέλετε αφήνοντας σε δεύτερη μοίρα– την προσφορά θεάματος προ τους πελάτες-οπαδούς.
Κος Πάπιας
papias@eksegersi.gr
ΥΓ1: Ξεκίνησε πιλοτικά από την περασμένη Τρίτη 22/3 στη Θεσσαλονίκη και σε δυο ακόμη νομούς της Βόρειας Ελλάδας και αναμένεται μέχρι τα μέσα Απρίλη να έχει επεκταθεί σε ολόκληρη τη χώρα το στοίχημα σε κυνοδρομίες από την Αγγλία. Μετά τις γαλλικές και αγγλικές ιπποδρομίες, σε λίγο καιρό θα μπορούμε και στην Αθήνα να ποντάρουμε και σε σκυλιά, γεγονός που δείχνει με ξεκάθαρο τρόπο ότι ο ΓΑΠ (στα ελληνικά πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου) μας έχει κάνει Ευρώπη και πλέον θα μπορούμε την Κυριακή το πρωί να παίρνουμε τον καπουτσίνο μας και να στηνόμαστε μπροστά στην οθόνη του πρακτορείου, ποντάροντας στα σκυλιά, όπως ακριβώς και οι ευρωπαίοι εταίροι μας. Ας σοβαρευτούμε, όμως, γιατί η κατάσταση τείνει να οδηγήσει σε κοινωνικό πρόβλημα, όπως ήταν παλιότερα τα «φρουτάκια», που είχαν κλείσει δεκάδες σπίτια. Οι περικοπές των εισοδημάτων και η ακρίβεια έχουν δυσκολέψει την καθημερινότητα των εργαζόμενων και της νεολαίας και δυστυχώς, όσο δεν υπάρχει οργανωμένη αντίδραση από την εργατική τάξη, μια σημαντική μερίδα της θα ψάχνει την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο στα τυχερά παιχνίδια, τις ιπποδρομίες και τις κυνοδρομίες, επιβεβαιώνοντας τη λαϊκή ρήση: «όπου υπάρχει φτώχεια, υπάρχει και τζόγος.
