Εχουμε γράψει πολλές φορές για τα όμορφα συναισθήματα, τις δυνατές συγκινήσεις και το αίσθημα πληρότητας από τη χαρά της συμμετοχής που προσφέρει στους αγωνιζόμενους ο ερασιτεχνικός αθλητισμός, σε αντίθεση με τις ανθρωποφαγίες και τα χτυπήματα κάτω από τη μέση, που χαρακτηρίζουν τον ακραίο επαγγελματικό αθλητισμό, που στοχεύει στην αποκόμιση του μέγιστου κέρδους με κάθε θεμιτό ή αθέμιτο μέσο, χρησιμοποιώντας τους αθλητές σαν αθλητικές μηχανές. Αυτή την αντίθεση ανάμεσα στον ερασιτεχνικό και επαγγελματικό αθλητισμό, έζησαν όσοι συμμετείχαν ή παρακολούθησαν το 1ο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα Αθλητικής Ναυαγοσωστικής, στο κολυμβητήριο του Γέρακα.
Η συγκεκριμένη διοργάνωση έγινε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Υγείας, με σκοπό την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σε θέματα που αφορούν τους κινδύνους στις δραστηριότητες που έχουν σχέση με το υδάτινο στοιχείο και τη μείωση των ατυχημάτων στη θάλασσα. Οσοι έχουν ασχοληθεί με τα διοικητικά των συλλόγων και τα δρώμενα στις αθλητικές ομοσπονδίες γνωρίζουν ότι στις πρώτες διοργανώσεις ενός νέου αθλήματος συνυπάρχουν τρεις κατηγορίες ανθρώπων. Η πρώτη κατηγορία είναι οι «σκαπανείς» του αθλήματος, οι οποίοι συνήθως είναι ρομαντικοί ερασιτέχνες, που αγαπούν το άθλημα και προσπαθούν να το προβάλουν και να το αναδείξουν, καταναλώνοντας χρόνο και χρήμα. Από την άλλη πλευρά είναι οι «ανιδιοτελείς εργάτες» του αθλήματος, οι οποίοι είναι άτομα που δραστηριοποιούνται σε κάποιο άθλημα γιατί έμμεσα ή άμεσα έχουν κέρδος από την ενασχόλησή τους με αυτό.
Ανάμεσα σε αυτές τις δυο κατηγορίες είναι αυτοί που έχουν διασυνδέσεις με την πολιτική εξουσία και την εκάστοτε κυβέρνηση και μέσω αυτών των διασυνδέσεών τους μπορούν να εξασφαλίσουν τις αναγκαίες χορηγίες για να διοργανώσουν αθλητικές συναντήσεις για την προώθηση του αθλήματος.
Στα πρώτα «βήματα» του αθλήματος αυτές οι τρεις κατηγορίες συνυπάρχουν, όσο όμως αυτό «αναπτύσσεται» η δεύτερη και η τρίτη κατηγορία συνεργάζονται πιο στενά μεταξύ τους, αφήνοντας εκτός των τειχών τους ρομαντικούς του αθλήματος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ενισχύεται η επαγγελματική εκδοχή του αθλήματος και όσα περισσότερα είναι τα φράγκα που τζογάρονται σ’ αυτό τόσο γρηγορότερα επέρχεται η πλήρης επαγγελματοποίηση.
Η αθλητική ναυαγοσωστική δε θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση. Οσοι βρέθηκαν στο κολυμβητήριο του Γέρακα και δεν είχαν ιδιαίτερη εμπειρία από τέτοιου είδους αγώνες ίσως να μην μπορούσαν να διακρίνουν τις τρεις κατηγορίες των ατόμων που περιγράψαμε. Μπορούσαν όμως να ξεχωρίσουν την ερασιτεχνική από την επαγγελματική πλευρά του αθλήματος. Από τη μια πλευρά ήταν οι «χύμα» αθλητές που ασχολούνται με το κολύμπι ή τη ναυαγοσωστική και ήθελαν να συμμετάσχουν στο συγκεκριμένο πρωτάθλημα, που συνδύαζε αυτές τις δυο δραστηριότητες, οι οποίοι τριγύριζαν κατά μήκος και πλάτος του κολυμβητηρίου. Από την άλλη πλευρά τα μέλη των ναυαγοσωστικών σχολών, ομοιόμορφα ντυμένα με τα χρώματα της Σχολής, συγκεντρωμένοι σε ένα συγκεκριμένο χώρο και αποφασισμένοι να δείξουν την «ανωτερότητα» της Σχολής τους.
Στην πλευρά των ερασιτεχνών μπορούσες να διακρίνεις τους πιτσιρικάδες που δεν ανήκαν σε ομάδες να περιεργάζονται με θαυμασμό το ανθρώπινο ομοίωμα που θα έπρεπε να σώσουν από πνιγμό, να ρωτάνε με περιέργεια για τις τεχνικές της ναυαγοσωστικής, και από την άλλη πλευρά τους «επαγγελματίες» πιτσιρικάδες που ήταν μέλη των ναυαγοσωστικών σχολών να ακούν με προσοχή τους προπονητές τους να τους εξηγούν τις τεχνικές που θα χρησιμοποιήσουν για να κερδίσουν στον αγώνα. Εβλεπες με ιδιαίτερη συμπάθεια τους μεμονωμένους παλαίμαχους ναυαγοσώστες να φορούν τα μπλουζάκια ή τις φόρμες άγνωστων ομάδων με ημερομηνία ίδρυσης τις δεκαετίες του ’20 και του ’30 και να διηγούνται την πορεία τους στο άθλημα στους γονείς και τους φίλους των αθλητών, οι οποίοι ήταν σε πλήρη αντίθεση με τους «ανιδιοτελείς εργάτες» των ναυαγοσωστικών σχολών, που βρίσκονταν συνεχώς σε συζητήσεις με τους διοργανωτές των αγώνων, τους επίσημους και τους χορηγούς.
Οταν ξεκίνησε η αγωνιστική δράση, οι δυο «κόσμοι» έγιναν ακόμα πιο διακριτοί. Στη μια πλευρά διέκρινες το άγχος για τη νίκη στα σφιγμένα και σοβαρά πρόσωπα των επαγγελματιών, που δεν μπορούσαν να βολευτούν με κάτι λιγότερο από την πρώτη θέση. Προπονητές να τα «χώνουν» σε αθλητές που δεν τήρησαν τις οδηγίες τους, παράγοντες να τσακώνονται και να κάνουν ενστάσεις για τη σειρά κατάταξης ακόμα και για αθλητές της δικής τους ομάδας. Στην απέναντι όχθη, τα γελαστά πρόσωπα των ερασιτεχνών αθλητών που χαίρονταν για τη συμμετοχή τους και πανηγύριζαν σαν παιδιά τις λιγοστές νίκες που κατέκτησαν οι εκτός των σχολών αθλητές, με αποκορύφωμα τους έντονους πανηγυρισμούς (η στήλη δεν κρύβει ότι πανηγύρισε και αυτή μαζί τους) για τη νίκη του Στέλιου από τα Χανιά, που ταξίδεψε με το καράβι για να συμμετάσχει στους αγώνες. Του Στέλιου που, αντί για ζέσταμα, χαιρέτισε διά χειραψίας όλη την παρέα των ερασιτεχνών, πριν φορέσει τα δανεικά βατραχοπέδιλα και βουτήξει στην πισίνα, για να κερδίσει τους κατά πολύ νεότερούς του επαγγελματίες προπονητές των ναυαγοσωστικών σχολών.
Οσο για το μέλλον της αθλητικής ναυαγοσωστικής αν και η στήλη δεν γνωρίζει πολλά πράγματα για το συγκεκριμένο άθλημα, η εκτίμησή της είναι ότι σε περίοδο οικονομικής κρίσης πολύ δύσκολα θα μπορέσει να μεγαλουργήσει στο ελληνικό αθλητικό στερέωμα.
Κος Πάπιας
papias@eksegersi.gr
