Από την άνοιξη του 2015 έχουμε ξεκινήσει και συνεχίζουμε την έρευνά μας για το γάλα και τα παραγόμενα γαλακτοκομικά προϊόντα και έχουμε δημοσιεύσει αρκετά άρθρα για την άθλια και ανεξέλεγκτη κατάσταση που επικρατεί στον συγκεκριμένο παραγωγικό τομέα. Αποκαλύψαμε ότι τουλάχιστον από το 2009 χρησιμοποιείται μαζικά συμπυκνωμένο (εβαπορέ) γάλα στην παρασκευή νωπού παστεριωμένου γάλακτος και όλων των γαλακτοκομικών προϊόντων. Αποκαλύψαμε (δεν ήμασταν οι μόνοι) ότι γίνεται μαζική εισαγωγή από την ΕΕ όλων των τύπων νωπού γάλακτος (αγελαδινού, πρόβειου, γίδινου) και συμπυκνωμένου γάλακτος.
Μέχρι τον Αύγουστο του 2016 δεν επιτρεπόταν η χρήση εβαπορέ γάλακτος, ενώ στη συνέχεια επιτράπηκε, με ΚΥΑ που εκδόθηκε από τους Τσιπροκαμμένους. Ομως, μετά τη δημοσίευση του νόμου για τα ευαλλοίωτα προϊόντα (4492/18-10-2017) οι Τσιπροκαμμένοι όφειλαν να απαγορεύσουν στις γαλακτοβιομηχανίες να χρησιμοποιούν στις συσκευασίες όλων των τύπων γιαουρτιού τη φράση «ελληνικό γιαούρτι» ή την ελληνική σημαία, γιατί όταν το γάλα δεν αρμέγεται στην Ελλάδα, δεν μπορεί το γιαούρτι να θεωρείται ελληνικό. Σύμφωνα με αυτόν τον νόμο, μόνο στην περίπτωση που το γάλα αρμέγεται στην Ελλάδα, και το γιαούρτι παρασκευάζεται και συσκευάζεται στην Ελλάδα, μπορεί αυτό να αναγράφει ως προέλευση την Ελλάδα.
Οι γαλακτοβιομηχανίες, όμως, συνεχίζουν να αναγράφουν στις συσκευασίες των γιαουρτιών ως χώρα προέλευσης την Ελλάδα ή να τυπώνουν την ελληνική σημαία. Αυτό το επισημάναμε σε υψηλόβαθμους υπηρεσιακούς παράγοντες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ρωτώντας τους γιατί δεν το απαγορεύουν και γιατί δεν προχωρούν στην επιβολή βαριών προστίμων. Γνώριζαν το ζήτημα, αλλά δε δεσμεύτηκαν ότι θα προχωρήσουν στην προστασία της νομιμότητας με τη λήψη ουσιαστικών μέτρων εναντίον των γαλακτοβιομηχανιών.
Στο ξεκίνημα της έρευνάς μας είχαμε ζητήσει από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και από τον πρόεδρο του ΔΣ του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στοιχεία για το εισαγόμενο εβαπορέ γάλα από τις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες, χωριστά για την καθεμία. Αρνήθηκαν να μας τα δώσουν. Στη συνέχεια, ζητήσαμε συνολικά στοιχεία για το εισαγόμενο νωπό και εβαπορέ γάλα, τα οποία αναγκάστηκαν να μας τα δώσουν. Στον Πίνακα, που τον δημοσιεύουμε για δεύτερη φορά, αποτυπώνονται αυτά τα στοιχεία. Πρέπει να διευκρινίσουμε, ότι οι αριθμοί για τις εισαγωγές, που μας έδωσε -μετά από αίτησή μας- ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, είναι μικρότεροι από τους αριθμούς των ποσοτήτων που εισήχθησαν στην Ελλάδα, γιατί ο Οργανισμός δεν κάνει ουσιαστικούς ελέγχους, ενώ και στο ενδοκοινοτικό εμπόριο δε γίνεται κανένας έλεγχος.
Οι ποσότητες του συμπυκνωμένου αγελαδινού γάλακτος είναι σχετικά μεγάλες και είναι πιθανό να είναι κοντά στην πραγματικότητα. Δεν ισχύει, όμως, το ίδιο για το εισαγόμενο νωπό πρόβειο και γίδινο γάλα.
Σύμφωνα με τον Πίνακα, το 2014, το 2015 και το 2016 εισήχθησαν αντίστοιχα μόνο 8,44, 2,57 και 9,33 χιλιάδες τόνοι νωπού πρόβειου γάλακτος. Οι ποσότητες αυτές είναι πολύ μικρές σε σχέση με τις παραχθείσες στην Ελλάδα ποσότητες τις ίδιες χρονιές (547,8, 549,25 και 606,6 χιλιάδες τόνοι, αντίστοιχα). Δε θα μπορούσαν, λοιπόν, να προκαλέσουν σημαντική μείωση των τιμών του νωπού πρόβειου γάλακτος.
Στο γίδινο νωπό γάλα, οι παραχθείσες ποσότητες την ίδια τριετία ήταν αντίστοιχα 129,6, 129,89 και 142,79 χιλιάδες τόνοι, ενώ οι εισαχθείσες ποσότητες (σύμφωνα με τον Πίνακα) ήταν αντίστοιχα 0, 0,19 και 3,37 χιλιάδες τόνοι. Πάρα πολύ μικρότερες από τις παραχθείσες, που επίσης δε θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγάλη πτώση στις τιμές του νωπού γίδινου γάλακτος.
Οι τιμές, όμως, έπεσαν. Και μπαίνει το ερώτημα: πού οφείλεται η πτώση τους; Εκτιμούμε ότι οφείλεται στο γεγονός ότι εταιρίες εμφανίζουν μικρότερες ποσότητες εισαγόμενου γίδινου και πρόβειου γάλακτος, ενώ άλλες εταιρίες δε δηλώνουν καθόλου, τόσο το εισαγόμενο πρόβειο και γίδινο γάλα όσο και διάφορα γαλακτοκομικά προϊόντα.
♦ Κάνουμε αυτή την εκτίμηση, γιατί τουλάχιστον από το 2009 οι γαλακτοβιομηχανίες χρησιμοποιούσαν –παράνομα- εβαπορέ γάλα στην παρασκευή νωπού παστεριωμένου γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, ενώ οι πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, διαχρονικά, έχουν παροπλίσει τους ήδη εδώ και χρόνια υπολειτουργούντες ελεγκτικούς μηχανισμούς.
♦ Εμπορικές εταιρίες εισάγουν γάλα, λευκό τυρί και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, δεν τα δηλώνουν ως εισαγόμενα από χώρες της ΕΕ και μέσω μιας διαδικασίας, που θα την εκθέσουμε στη συνέχεια, όχι μόνο τα ελληνοποιούν, αλλά πουλάνε και το λευκό τυρί ως φέτα!
♦ Οι πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, διαχρονικά, θεωρούν «αναχρονιστικό» τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών. Με την ΚΥΑ του 2016 επέτρεψαν καταρχάς τη χρήση εβαπορέ γάλακτος στην παρασκευή γιαουρτιού. Τίποτα δεν αποκλείει να νομιμοποιηθεί η χρήση εβαπορέ γάλακτος και στην παρασκευή και άλλων γαλακτοκομικών προϊόντων.
Αδήλωτες μαζικές εισαγωγές
Οι αθρόες εισαγωγές είναι μία από τις σοβαρότερες αιτίες για την πτώση των τιμών του νωπού γίδινου και πρόβειου γάλακτος. Ψάξαμε το θέμα και δεν το κρύβουμε ότι μας βοήθησαν υπηρεσιακοί παράγοντες των συναρμόδιων φορέων (ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΕΦΕΤ και υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης). Διαπιστώσαμε, λοιπόν, ότι εμπορικές επιχειρήσεις τροφίμων από τη Βόρεια Ελλάδα και την Αττική καθώς και γαλακτοβιομηχανίες από τη Βόρεια Ελλάδα και τη Θεσσαλία συνεργάζονται στενά στη εισαγωγή γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, που στη συνέχεια τα ελληνοποιούν.
Εμπορική επιχείρηση με έδρα στη Βόρεια Ελλάδα εισάγει από την ΕΕ 2.000 έως 4.000 τόνους νωπό πρόβειο γάλα. Επειδή η ίδια δε διαθέτει εγκαταστάσεις παραγωγής φέτας και επειδή θέλει να κρύψει ότι το γάλα είναι εισαγόμενο, το μοιράζει σε κάποιες βιομηχανίες, γαλακτοκομικές και τυροκομικιές, για να παράγουν φέτα. Στη συνέχεια, μαζεύει όλο το τυρί και το εξάγει ως ελληνική φέτα! Προφανώς, αυτές οι εμπορικές πράξεις γίνονται με παραστατικά (τιμολόγια), επειδή η εμπορική επιχείρηση θέλει να ελληνοποιήσει το γάλα για να μπορεί να παρουσιάσει το παραγόμενο τυρί ως ελληνική φέτα. Τα στοιχεία αυτής της εμπορικής εταιρίας είναι στη διάθεσή μας (έχουμε τους λόγους μας και δεν τα δημοσιοποιούμε ακόμα, αλλά το ρεπορτάζ δεν επιδέχεται αμφισβήτηση).
Οι υψηλόβαθμοι υπηρεσιακοί παράγοντες γνωρίζουν αυτή την εμπορική επιχείρηση, γιατί δραστηριοποιείται εδώ και πολλά χρόνια,στο εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο γαλακτοκομικών προϊόντων και όχι στον παραγωγικό τομέα. Και το ερώτημα είναι: πού στηρίζεται η εν λόγω επιχείρηση και δεν αναγράφει στα τιμολόγια την προέλευση του γάλακτος;
♦ Στηρίζεται καταρχάς στις διατάξεις του ισχύοντος κανονισμού 1169/2011 του Συμβουλίου Υπουργών Γεωργίας της ΕΕ και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τις οποίες απαγορεύεται η αναγραφή της χώρας προέλευσης του γάλακτος και έτσι δεν επιτρέπεται η αναγραφή της ούτε στα τιμολόγια. Αυτή ήταν η απαίτηση των μεγάλων γαλακτοπαραγωγικών χωρών της ΕΕ και ιδιαίτερα της Γαλλίας και της Γερμανίας.
♦ Ακόμα και μετά τη δημοσίευση του νόμου 4492/2017 για τα ευαλλοίωτα προϊόντα, απαγορεύεται η αναγραφή της χώρας προέλευσης του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων. Οταν αυτό το είχαμε επισημάνει, οι κυβερνητικοί κολαούζοι απαντούσαν ότι δεν έχει καμία πρακτική αξία. Το έλεγαν αυτό γιατί προφανώς γνώριζαν την πρακτική των εισαγωγικών εμπορικών επιχειρήσεων και ήθελαν να την κρύψουν.
♦ Βάσει του άρθρου 13 του νόμου 4177/2013 δεν υπάρχει υποχρέωση αναγραφής στα «παραστατικά εμπορίας και διακίνησης» της χώρας προέλευσης των προϊόντων. Ιδού τι αναφέρει η εν λόγω διάταξη:
Αρθρο 13
Παραστατικά εμπορίας και διακίνησης
Κατά την διακίνηση και εμπορία προϊόντων ή την αποτίμηση παρεχόμενης υπηρεσίας εκδίδονται όλα τα νόμιμα παραστατικά. Στα εκδιδόμενα τιμολόγια αναγράφονται με ευκρινή στοιχεία όσα προβλέπονται στις κείμενες διατάξεις. Επίσης, αναγράφονται η συνολική ποσότητα και αξία, η ποιότητα, όπου αυτό επιβάλλεται από τις κείμενες διατάξεις, η προέλευση και η επωνυμία του είδους, εφόσον υπάρχει. Η χώρα προέλευσης, αν δεν προβλέπεται από άλλες διατάξεις, απαιτείται μόνο για προϊόντα που προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ.
Διάταξη για την υποχρεωτική αναγραφή της χώρας προέλευσης του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων δεν προβλέπεται, γιατί -όπως αναφέραμε παραπάνω- απαγορεύεται από τον Κανονισμό 1169/2011. Για την ιστορία, θυμίζουμε ότι μέχρι το 2011 που ψηφίστηκε ο Κανονισμός 1169, ίσχυε η Οδηγία 13/2000, βάσει της οποίας επιτρεπόταν η αναγραφή της χώρας προέλευσης του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων. Οσες δε φορές το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για λόγους κοινωνικής δημαγωγίας, εξέδωσε ψηφίσματα με τα οποία ζήτησε να αναθεωρηθεί ο Κανονισμός 1169/2011, συνάντησε την άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δρομολογήσει Ανακοίνωση για τη νομοθετική διαδικασία αναθεώρησης του Κανονισμού στην κατεύθυνση της Οδηγίας 13/2000.
Επειδή απαγορεύεται η αναγραφή της χώρας προέλευσης του γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων στις συσκευασίες τους, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Β. Αποστόλου, στη συζήτηση στη Βουλή του νόμου 4492/2017 για τα ευαλλοίωτα προϊόντα, τον Οκτώβρη του 2017, αρνήθηκε τη θέσπιση της αναγραφής της χώρας αρμέγματος του γάλακτος. Μάλιστα, όταν αυτό το αίτημα υποβλήθηκε από εκπροσώπους κτηνοτροφικών οργανώσεων, τους ειρωνεύτηκε μειδιώντας και φυσικά απέρριψε το αίτημά τους.
Οι συναρμόδιοι ελεγκτικοί μηχανισμοί ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και ΕΦΕΤ και οι αρμόδιες Διευθύνσεις του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης γνωρίζουν τη συγκεκριμένη εμπορική επιχείρηση και την παράνομη δραστηριότητά της. Εμείς υπενθυμίσαμε το γεγονός σε υπηρεσιακούς παράγοντες του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και Διευθύνσεων του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τους καλέσαμε να εφαρμόσουν τη νομιμότητα. Μετά από τη δημοσίευση αυτού του άρθρου, θα επικοινωνήσουμε και με υπηρεσιακούς παράγοντες του ΕΦΕΤ, του οποίου πρόεδρος παραμένει ο Ι. Τσάλτας από την εποχή της κυβέρνησης των Σαμαροβενιζέλων.
Η εμπορική αυτή επιχείρηση δεν είναι η μοναδική στη Βόρεια Ελλάδα και δεν εισάγει μόνο νωπό πρόβειο γάλα. Υπάρχουν και άλλες εμπορικές επιχειρήσεις εισαγωγής τροφίμων, ακόμα και στην Αθήνα, που χρησιμοποιούνται για τη «βρώμικη δουλειά» της εισαγωγής γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων και στη συνέχεια της ελληνοποίησής τους για λογα-ριασμό μεγάλων γαλακτοκομικών επιχειρήσεων της Βόρειας Ελλάδας (και όχι μόνο).
Αυτές οι εμπορικές επιχειρήσεις εισάγουν π.χ. λευκό τυρί από μια βαλκανική χώρα της ΕΕ ή της κεντρικής Ευρώπης, το πουλάνε σε μια γαλακτοβιομηχανία με τιμολόγιο που δεν αναγράφει τη χώρα προέλευσης και στη συνέχεια αυτό αλλάζει μερικά «χέρια», με σκοπό να χαθεί η χώρα προέλευσης και στο τέλος το λευκό τυρί να βαφτιστεί ελληνικό. Δεν αποκλείεται αυτό το λευκό τυρί να πουλιέ-ται και σαν φέτα.
Επειδή αυτές οι εταιρίες είναι γνωστές στην εμπορική «πιάτσα», είναι γνωστή και η συγκεκριμένη δράση τους. Παρολαυτά, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι παροπλισμένοι για μια σειρά λόγους, με κυριότερο την άνωθεν εντολή, είτε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, είτε από τη διοίκηση του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, είτε από τη διοίκηση του ΕΦΕΤ.
Αυτό το σκάνδαλο πρέπει να τελειώσει εδώ και τώρα, όπως λέει το γνωστό πολιτικό ρητό. Εχουν τεράστιες ευθύνες όχι μόνο η πολιτική ηγεσία του ΥΑΑΤ, που βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας, αλλά και οι διοικούντες τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και τον ΕΦΕΤ, καθώς και οι υψηλόβαθμοι υπηρεσιακοί παράγοντες όλων των ελεγκτικών μηχανισμών. Κάνουμε τώρα την πρώτη «κρούση» γι' αυτή την πτυχή του σκανδάλου του γάλακτος και των γαλακτοκομικών και φυσικά θα επανέλθουμε.
ΥΓ. Μας ήρθε η πληροφορία, την οποία δεν μπορέσαμε να διασταυρώσουμε και γι’ αυτό τη μεταδίδουμε με κάθε επιφύλαξη, ότι στην Ελλάδα εισάγονται κατεψυγμένα και ληγμένα τυριά. Αν η πληροφορία αληθεύει, πρόκειται για πολύ σοβαρό ζήτημα, καθώς εγκυμονούνται κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία.
Γεράσιμος Λιόντος
