«Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών της 28ης Φεβρουαρίου να παγώσουν περίπου το ήμισυ των συναλλαγματικών διαθεσίμων της Ρωσίας φαίνεται να εμπίπτει σε διαφορετική κατηγορία. Αν και οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε παρόμοιες ενέργειες κατά του Ιράν, της Βενεζουέλας και του Αφγανιστάν, οι κινέζοι οικονομολόγοι θεώρησαν ότι επρόκειτο για εξαιρετικές καταστάσεις και βρίσκουν συγκλονιστικό το γεγονός ότι οι ΗΠΑ υιοθέτησαν τέτοια μέτρα κατά της Ρωσίας.
Το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα βασίζεται στην εμπιστοσύνη ότι όλοι οι συμμετέχοντες θα τηρούν τους κανόνες και η τήρηση των υποχρεώσεων του χρέους είναι ένας από τους πιο σημαντικούς κανόνες που υπάρχουν. Οποια και αν είναι η δικαιολογία, το πάγωμα των συναλλαγματικών αποθεμάτων μιας χώ- ρας αποτελεί κατάφωρη παραβίαση αυτής της εμπιστοσύνης. Οι ΗΠΑ, που εκδίδουν το κύριο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, θέτουν σε κίνδυνο τη χρηματοπιστωτική τους αξιοπιστία για χάρη κάποιων άπιαστων βραχυπρόθεσμων τακτικών πλεονεκτημάτων. Αυτό είναι μεγάλο λάθος.
Εάν όλα τα ξένα περιουσιακά στοιχεία – δημόσια αλλά και ιδιωτικά – μπορούν να παγώσουν σε κλάσματα δευτερολέπτου από τις χώρες με αποθεματικό νόμισμα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν θα πρέπει καν να σπαταλούν τον χρόνο τους με μέτρα αντιστάθμισης κινδύνου, όπως η διαφοροποίηση. Τώρα που οι ΗΠΑ έχουν αποδείξει την προθυμία τους να σταματήσουν να παίζουν με τους κανόνες, τι μπορεί να κάνει η Κίνα για να προστατεύσει τα δικά της περιουσιακά στοιχεία; Δεν γνωρίζω. Αλλά είμαι βέβαιος ότι οι κινέζοι φορείς χάραξης πολιτικής, και ίσως και εκείνοι σε άλλες χώρες, θα σκεφτούν πολύ σκληρά για να βρουν λύσεις».
Τα παραπάνω είναι εκτενές απόσπασμα από άρθρο του Γιου Γιονγκντίνγκ για το Project Syndicate (Τα Νέα, 4.5.2022). Ο Γιου Γιονγκντίνγκ δεν είναι κανένας «πουθενάς». Είναι πρώην πρόεδρος του China Society of World Economics και διευθυντής του Institute of World Economics and Politics στην Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών. Εχει διατελέσει μέλος της επιτροπής χάραξης πολιτικής της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας (2004-2006). Είναι, μ’ άλλα λόγια, ένας διανοούμενος-γραφειοκράτης του κινεζικού καθεστώτος, απ’ αυτούς που χρησιμοποιούνται για να «συνομιλήσουν» με την «κοινή γνώμη» της Δύσης.
Το γεγονός ότι το άρθρο του φιλοξενήθηκε από το PS και αναδημοσιεύτηκε στα Μέσα με τα οποία συνεργάζεται αυτό το πρακτορείο σε όλο τον κόσμο, είναι μια ακόμη απόδειξη του ότι δεν είναι όλα ρόδινα από άποψη… ενότητας στο στρατόπεδο της Δύσης.
Πίσω από τον ήπιο τεχνοκρατικό λόγο του Γιου Γιονγκντίνγκ εύκολα διακρίνεται η στήριξη μιας εκστρατείας ενάντια στο δολάριο ως διεθνές αποθεματικό μέσο, την οποία ενορχηστρώνει ο κινέζικος ιμπεριαλισμός. Εχουμε αναφερθεί σ’ αυτό το θέμα σε άρθρο μας στις 15 Μάρτη, σημειώνοντας τα εξής:
«Οι ΗΠΑ παράγουν δικό τους πετρέλαιο και φυσικό αέριο για τις δικές τους ανάγκες. Θέλουν, όμως, ως η ισχυρότερη ιμπεριαλιστική δύναμη του πλανήτη, να ελέγχουν τη ροή των βασικών πρώτων υλών των βιομηχανιών των ανταγωνιστών τους, με το προνόμιο που τους εξασφαλίζει η υπεροχή του στρατού τους και του κεφαλαίου τους. Το «πετροδολάριο» εξασφαλίζει στον αμερικανικό ιμπεριαλισμό κάτι πολύ ισχυρότερο για την παγκόσμια επικράτηση στο διαμοιρασμό των σφαιρών επιρροής. Οι περισσότερες χώρες του κόσμου και οι μεγάλες επιχειρήσεις αναγκαστικά επενδύουν σε αμερικανικά ομόλογα και αγοράζουν δολάρια για τις συναλλαγές τους. Ετσι, οι ΗΠΑ μπορούν να καταβάλλουν τεράστιες δαπάνες σε ντάμπινγκ και στρατιωτικούς εξοπλισμούς, εκτινάσσοντας αρνητικά το εμπορικό ισοζύγιό τους και το χρέος τους. Με αυτόν τον τρόπο, οι μεγάλες χώρες, όπως η ίδια η ιμπεριαλιστική Κίνα αλλά και οι ισχυρές περιφερειακές δυνάμεις και αναπτυσσόμενες χώρες Ινδία και Βραζιλία, «δανείζουν» αναγκαστικά τις ΗΠΑ.
Πριν από δυο αιώνες η βρετανική αυτοκρατορία μπορούσε να κάνει αντίστοιχες κινήσεις με τους ανταγωνιστές της. Η βρετανική αυτοκρατορία ήταν το βασικό βιομηχανικό εργαστήριο του πλανήτη και έλεγχε το μεγαλύτερο τμήμα του διεθνούς εμπορίου μέσω της «Εταιρίας των Ανατολικών Ινδιών». Οσοι ήθελαν να αγοράσουν τα βιομηχανικά εμπορεύματα και τις πρώτες ύλες των αποικιών που εμπορευόταν η βρετανική αυτοκρατορία έπρεπε να το κάνουν σε λίρες και αντίστοιχα να ανοίξουν λογαριασμούς και συναλλαγματικές σε βρετανικές τράπεζες. Οταν οι ευρωπαίοι και οι αμερικανοί ανταγωνιστές της βρετανικής αυτοκρατορίας απέκτησαν τη δική τους βιομηχανία, η λίρα έπαψε πια να έχει αυτό το προνόμιο.
Σήμερα οι ΗΠΑ δεν έχουν τη βιομηχανική ισχύ που είχαν πριν από 20 και 40 χρόνια. Ο παρασιτισμός που προέβλεπε ήδη ο Λένιν στο βιβλίο του για τον ιμπεριαλισμό έχει προχωρήσει στον υπέρτατο βαθμό στις ΗΠΑ. Τα κέρδη των χρηματιστικών κολοσσών των ΗΠΑ απορρέουν από τη συσσώρευση μιας τεράστιας ποσότητας πιστωτικού κεφαλαίου (το μεγαλύτερο σε όλο τον πλανήτη), που διοχετεύεται σε εξαγωγές κεφαλαίου σε άλλες χώρες και μάλιστα σε άμεσες ξένες επενδύσεις που είναι και οι μεγαλύτερες στον πλανήτη. Οι εξαγωγές κεφαλαίου που δέχονται οι ΗΠΑ είναι μεγαλύτερες από τις δικές τους εξαγωγές, πλην όμως το μεγαλύτερο κομμάτι τους είναι τοποθετήσεις στα ομόλογά τους, δηλαδή στο χρέος τους, λόγω του «πετροδολάριου».
Σε αυτή την αναμέτρηση με τη Ρωσία δεν είναι μόνο η Κίνα που έχει πάρει θέση ευμενούς ουδετερότητας υπέρ της Ρωσίας. Είναι και η Ινδία και η Βραζιλία. Οι Αμερικανοί απειλούν ότι μεγάλο τμήμα των εφεδρειών σε συνάλλαγμα, που έχει συλλέξει η Ρωσία και ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, θα… «παγώσει». Οι δυτικοί καλαμαράδες γράφουν μάλιστα ότι η Ρωσία θα… χρεοκοπήσει, γιατί δεν θα έχει να πληρώσει κουπόνι ομόλογου… 100 εκατομμυρίων δολαρίων τον Μάρτη! (σ.σ. αυτό διαψεύστηκε ήδη, όπως γνωρίζουμε – δείτε παρακάτω).
Γιατί τότε οι αναπτυσσόμενες χώρες Ινδία και Βραζιλία και βέβαια πολύ περισσότερο η Κίνα να αποθεματοποιούν τα κέρδη τους και το συνάλλαγμά τους σε δολάρια και αμερικάνικα ομόλογα, όταν σε οποιαδήποτε στιγμή στο μέλλον οι ΗΠΑ μπορούν να τους επιβάλουν τέτοιου είδους κυρώσεις; Γιατί να χρηματοδοτούν τις ανεξέλεγκτες κινήσεις των ΗΠΑ; Γιατί να μην προβαίνουν σε συναλλαγές με το δικό τους νόμισμα; Κι αν γίνεται να «παγώσει» μια τεράστια ποσότητα εκατοντάδων δισεκατομύριων δολαρίων, τότε τι αξία έχει το δολάριο; Η Ρωσία δεν είναι Ιράν και ακόμη και μετά την εφαρμογή των κυρώσεων, οι βασικές της τράπεζες παραμένουν στο λεγόμενο SWIFT, ένα διατραπεζικό πρόγραμμα για εντολές σε διατραπεζικές συναλλαγές. Γιατί η Ευρώπη έχει ανάγκη από το ρωσικό αέριο και πετρέλαιο.
Ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός δεν πρόκειται να προχωρήσει παραπάνω τη σύγκρουση σε αυτή τη φάση, γιατί ξέρει ότι σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να αντιμετωπίσει μια νέα εποχή μετάβασης τεράστιου οικονομικού πληθωρισμού, όπως τη δεκαετία του ‘70. Κι αυτό θα γίνει απότομα, αν ξαφνικά οι χώρες που διαθέτουν τα περισσότερα αμερικανικά ομόλογα αποφασίσουν ότι δε θέλουν να βρεθούν «παγωμένα» στα χαρτοφυλάκιά τους. Πέρα από τα «σκληρά λόγια» και την προπαγάνδα, υπάρχει η οικονομία. Τα δυτικά ΜΜΕ έχουν ξεχάσει προς το παρόν ότι δεν υπάρχει μόνο η σύγκρουση του ρωσικού ιμπεριαλισμού με τους δυτικούς ιμπεριαλιστές, αλλά υπάρχει και η σύγκρουση με την Κίνα για τον έλεγχο της Νότιας Σινικής Θάλασσας. Κι αυτό το έργο δεν έχει τελειώσει, μάλλον τώρα αρχίζει».
Εχουμε επίσης αναφερθεί στις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το θέμα της εξυπηρέτησης του ρωσικού εξωτερικού χρέους, μέσω της μερικής «απόψυξης» των ρωσικών συναλλαγματικών αποθεμάτων, προκειμένου να πληρωθούν οι ομολογιούχοι του χρηματιστικού κεφάλαιου της ιμπεριαλιστικής Δύσης (βλ. Από την «κατάψυξη» στη «συντήρηση» τα ρωσικά συναλλαγματικά αποθέματα – Για να πληρωθεί το χρηματιστικό κεφάλαιο της Δύσης). Τα κατευθυνόμενα δυτικά ΜΜΕ αποδείχτηκαν… μαϊμού Κασσάνδρες, καθώς -σε αντίθεση με τους χρησμούς της τρωάδας πριγκίπισσας-ιέρειας- οι δικοί τους χρησμοί περί επικείμενης χρεοκοπίας της Ρωσίας δεν επιβεβαιώθηκαν.
Τέλος, παρακολουθούμε συστηματικά την συνεχώς εξελισσόμενη ένταση στις σινο-αμερικανικές σχέσεις, εξαιτίας του άγριου ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού στην περιοχή της Νότιας Σινικής Θάλασσας, αυτής που στη Δύση την έχουν εσχάτως βαφτίσει… Ινδο-Ειρηνικό (βλ. Τα νησιά του Σολομώντα, ο Νότιος Ειρηνικός και ο κινέζικος ιμπεριαλισμός).
