Διθυραμβική, προκλητική ανακοίνωση του υπουργείου Παιδείας. Τίτλος: «Μετά από 41 χρόνια, καθολική εφαρμογή της ατομικής αξιολόγησης των εκπαιδευτικών!».
Ο πυρήνας της ανακοίνωσης: «Χρειάστηκαν 4 δεκαετίες για να καταφέρουμε το αυτονόητο: να αξιολογηθούν οι εκπαιδευτικοί μας, σε μία καθαρά βελτιωτική διαδικασία, που θα αποφέρει μόνο οφέλη στους ίδιους, στα παιδιά μας, στο εκπαιδευτικό σύστημα, σε ολόκληρη την κοινωνία. Ξεκινά στην πράξη η υλοποίηση μίας κομβικής μεταρρύθμισης, που πολεμήθηκε μανιωδώς για 40 χρόνια από λίγους και θα λειτουργήσει ευεργετικά για όλους. Η αξιολόγηση, που εφαρμόζεται στη συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών, αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά το τοπίο στην εκπαίδευση, αποτελώντας κρίσιμη παρακαταθήκη για τη σταθερή αναβάθμιση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος» (οι εμφάσεις δικές μας).
Χρειάστηκαν μόνο λίγες γραμμές για να αποκαλυφθεί το πραγματικό περιεχόμενο και ο σκοπός της αξιολόγησης μέσα από τα ίδια τα λεγόμενα της Κεραμέως. Η υπουργός του βούρδουλα δηλώνει νοσταλγός και άρα υπέρμαχος της επιστροφής του επιθεωρητισμού. Γι’ αυτό και κάνει αναφορά στα 40 «χαμένα» χρόνια της μη εφαρμογής αυτού του θεσμού, που τώρα επανέρχεται υπό το καμουφλάζ της τάχα «βελτιωτικής» και «ανατροφοδοτικής» αξιολόγησης.
Γιατί εκείνο που καταργήθηκε το 1982 ήταν ο αντιεκπαιδευτικός, τρομοκρατικός θεσμός του επιθεωρητή, που είχε στόχο τη φίμωση ή και την απόλυση όλων εκείνων που δεν ήταν αρεστοί στην εξουσία, που εκδήλωναν την αντίθεσή τους στις κυρίαρχες επιλογές στην εκπαίδευση, που πάσχιζαν μέσα από τις μικρές χαραμάδες του ασφυκτικού εκπαιδευτικού συστήματος να φωτίσουν τα μυαλά των μαθητών, να τα καθαρίσουν από τις ιδεοληψίες και τις αντιδραστικές αστικές θεωρίες. Γιατί αυτούς κυρίως είχαν στόχο οι επιθεωρητές, οι «ανεπαρκείς» επιστημονικά, διδακτικά, παιδαγωγικά στη συντριπτική πλειοψηφία τους πάντα επέπλεαν.
Σε αυτούς που ισχυρίζονται ότι τότε το ιδεολογικό πλαίσιο και τις συνθήκες διαμόρφωνε η διαρκής παρουσία στην πράξη του μετεμφυλιακού κράτους, ενώ τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά, απαντάμε πως εσαεί, όσο υπάρχει καπιταλισμός, εχθρός για το αστικό κράτος θα είναι πάντα αυτός που αμφισβητεί τον πυρήνα του, τη διαιώνιση του συστήματος της εκμετάλλλευσης. Και το αστικό σχολείο αυτό ακριβώς έχει ως κύριο έργο: να αναπαράξει αυτό το σάπιο σύστημα, διαμορφώνοντας ανθρώπους «μερικούς», υποταγμένους στα αφεντικά, και να να κάνει ευκρινείς και «αποδεκτές» τις ταξικές διαφορές, ευνοώντας τη μειοψηφία, που προέρχεται από περιβάλλον με υψηλό μορφωτικό και κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο και καθοδηγώντας την πλειοψηφία των παιδιών των φτωχών, λαϊκών στρωμάτων να αποδεχτεί το «ριζικό» της. Και σήμερα, λοιπόν, στόχος του σχολείου είναι αυτό που δήλωσε ξεδιάντροπα ο Μητσοτάκης για τον ψυκτικό από το Περιστέρι και το προδιαγεγραμμένο από το σύστημα μέλλον του.
Η αγρίως νεοφιλελεύθερη κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει κανένα πρόβλημα όχι μόνο να ομολογήσει δημόσια τους στόχους της, αλλά πασχίζει συνεχώς και με τον βούρδουλα να εφαρμόσει αυτόν τον κυρίαρχο στόχο του αστικού σχολείου. Γι’ αυτό και καίγεται να επιβάλει την επιστροφή του επιθεωρητισμού, αποβλέποντας στο πνίξιμο κάθε φωνής αντίστασης, στη «σιωπή των αμνών». Θεωρεί μάλιστα, ότι η γενικότερη απογοήτευση που επικρατεί στα πλατιά στρώματα της εργαζόμενης κοινωνίας, η απουσία συλλογικότητας και ταξικού διεκδικητικού κινήματος δημιουργούν ευνοϊκό έδαφος για τις παραπλανητικές διακηρύξεις της ότι τάχα η αξιολόγηση δεν είναι «τιμωρητική».
Δυστυχώς, όμως, για τους κούληδες οι 180.000 εκπαιδευτικοί δεν έχουν μνήμη χρυσόψαρου. Μέσα στους κόλπους τους, υπάρχουν ακόμη ισχυρές μνήμες από την εποχή που βασίλευε ο τρόμος και η υποκρισία του επιθεωρητή. Ακόμη και οι νεότεροι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται ποιες είναι οι πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης, και οδηγός γι’ αυτό δεν είναι τίποτε άλλο από ολόκληρο το βίο και την πολιτεία της κυβέρνησης όχι μόνο στα ζητήματα της εκπαίδευσης αλλά και γενικότερα, κρίνοντας από το πώς στραγγαλίζονται καθημερινά οι εργαζόμενοι.
Γι’ αυτό και σε όλες τις περιπτώσεις που έγιναν απόπειρες από τις προηγούμενες κυβερνήσεις να εφαρμοστεί η αξιολόγηση συνάντησαν τη μαζική αντίσταση των εκπαιδευτικών. Δεν ήταν, λοιπόν «λίγοι», αυτοί που αντιστάθηκαν, όπως ισχυρίζεται η Κεραμέως, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία, γι’ αυτό και τα σχέδια όλων των κυβερνήσεων απέτυχαν παταγωδώς.
Την ίδια κατάληξη θα έχει τώρα και το σχέδιο Μητσοτάκη-Κεραμέως.
Και κάτι τελευταίο. Η πρώτη κυβέρνηση του τότε ΠΑΣΟΚ (1982), που εξελέγη καβαλώντας το κύμα της αγανάκτησης που επικρατούσε στα λαϊκά στρώματα από τις πρότερες κυβερνήσεις της Δεξιάς, αναγκάστηκε να καταργήσει τον θεσμό του επιθεωρητή, επειδή ήθελε να εδραιώσει την κυριαρχία της. Και εκείνο που την εξανάγκασε να το πράξει ήταν η ίδια η απέχθεια, που έτρεφε το σύνολο των εκπαιδευτικών για τον επιθεωρητισμό.
Γιούλα Γκεσούλη
