Οι Ελληνες γνωρίζουμε καλά ότι κατοικούμε στην πιο σεισμογενή χώρα της Ευρώπης. Οι αστικές πολιτικές ηγεσίες, όμως, έχουν συνηθίσει μεγάλο τμήμα του ελληνικού λαού στην αποδοχή του δόγματος του ωχαδερφισμού για τα βασικά που έχουν να κάνουν με την προστασία από τους σεισμούς. Οταν μάλιστα δεν υπάρχουν θύματα ή είναι λίγα, η όποια συζήτηση σταματά μόλις σταματήσει και η μετασεισμική ακολουθία.
Στο σεισμό της Σάμου (που χτύπησε κυρίως τα απέναντι τουρκικά παράλια με δραματικές συνέπειες) δυο νέα παιδιά σκοτώθηκαν καθώς γύριζαν από το σχολείο και καταπλακώθηκαν από έναν ετοιμόρροπο πέτρινο φράχτη. Αμέσως ο Χατζηδάκης, τότε υπουργός Περιβάλλοντος, έβαλε μπροστά την επιχείρηση εξαπάτησης.
Στις 10 Νοέμβρη του 2020, πήρε αλά μπρατσέτα τον Μπακογιάννη, ειδοποίησαν φωτογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία και πόζαραν μπροστά από ένα ετοιμόρροπο κτίριο στη Ριζούπολη. Η αντιμετώπιση των ετοιμόρροπων κτιρίων είναι «απόλυτης προτεραιότητας» διακήρυξε ο Χατζηδάκης. Και ανακοίνωσε ότι στόχος είναι να ξεκινήσει άμεσα η συντονισμένη καταγραφή των ετοιμόρροπων κτιρίων σε όλη τη χώρα, καθώς και να θεσπισθεί εκείνο το νομοθετικό πλαίσιο που «θα λύνει» τα χέρια των Δήμων ώστε γρήγορα και ευέλικτα να μπορούν να διαχειρισθούν τα εν λόγω ακίνητα. Συμπλήρωσε, δε, ότι διερευνάται από το υπουργείο η εξεύρεση πόρων από διάφορες πηγές ώστε να αντιμετωπισθεί το ζήτημα αποτελεσματικά σε όλη τη χώρα.
«Είναι μια ανοιχτή πληγή πολλών δεκαετιών. Είναι αδιανόητο να το θυμόμαστε μόνο μετά από ένα σεισμό, ή γενικά μια φυσική καταστροφή», είπε ο Μπακογιάννης στο δικό του λογύδριο. Και ανακοίνωσε ότι «ο Δήμος Αθηναίων ήδη προχωράει με ένα πρόγραμμα κατεδαφίσεων των επικίνδυνων κτιρίων». Για να συμπληρώσει: «Ομως αυτό το οποίο έχουμε ανάγκη είναι να σπάσουμε επιτέλους τα δεσμά της γραφειοκρατίας. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τον υπουργό, τον κ. Χατζηδάκη, διότι επιτέλους φαίνεται να υπάρχει πολιτική βούληση».
Αφού πέρασε ένας μήνας, ο Χατζηδάκης οργάνωσε νέο σόου. Σόλο αυτή τη φορά. Στις 16 Δεκέμβρη του 2020 πήρε την κουστωδία του, ενημέρωσε φωτογράφους και κανάλια και πήγε για «αυτοψία» σε ετοιμόρροπο ακίνητο στο Μαρούσι. Εβγαλε φωτογραφίες, τραβήχτηκαν τα πλάνα, επανέλαβε τα ίδια με την προηγούμενη φορά και έστειλε στα παπαγαλάκια το Δελτίο Τύπου για να του στήσουν αποθεωτικά δημοσιεύματα.
Εκτοτε, αναζητούνται οι… παρεμβάσεις. Ξεχάστηκε ο σεισμός της Σάμου, ξεχάστηκαν κι αυτές. Τα ετοιμόρροπα κτίρια είναι επικίνδυνα σε περίπτωση σεισμού, όμως πολύ πιο επικίνδυνα είναι τα κτίρια που κατοικούνται και δεν πληρούν τις στοιχειώδεις αντισεισμικές προδιαγραφές. Κι αυτό φάνηκε καθαρά στην Κρήτη, όπου ο σεισμός χτύπησε αγροτική περιοχή, με παλιά πέτρινα κτίρια ή νεότερα κτίρια χτισμένα χωρίς αντισεισμικές προδιαγραφές. Ο απολογισμός του ενός νεκρού και των μερικών τραυματιών ήταν καθαρά θέμα τύχης.
Αυτή τη φορά επανήλθε το ζήτημα της αντισεισμικής επάρκειας των κτιρίων που είναι σε χρήση. Το 62% των κτιρίων πρέπει να ελεγχθεί ως προς τις αντισεισμικές προδιαγραφές τους, λένε κάποιοι ειδικοί. Δεν παίρνουμε τοις μετρητοίς το ποσοστό, όμως είναι βέβαιο ότι υπάρχει τεράστιο πρόβλημα αντισεισμικής επάρκειας των κτιρίων. Ποιος να ελέγξει, όμως, τα κτίρια; Ο κάθε πολίτης μόνος του, πληρώνοντας μηχανικό; Και ποιος θα κάνει τις απαραίτητες παρεμβάσεις για την αντισεισμική θωράκιση, που σε πολλές περιπτώσεις κοστίζουν πολύ; Ο πολίτης από την τσέπη του; Με τι λεφτά; Δεν ξέρουμε ότι στα λιγότερο θωρακισμένα σπίτια κατοικούν άνθρωποι χαμηλού εισοδήματος; Ποιοι κατοικούν σε παμπάλαιες πολυκατοικίες; Ποιοι κατοικούν σε σπίτια που χτίστηκαν αυθαίρετα, νύχτα, προς τεράστιο κέρδος εργολάβων και λοιπών αετονύχηδων;
Πάμε και στα πιο σοβαρά. Πόσα δημόσια κτίρια (σχολεία, νοσοκομεία, δημόσιες υπηρεσίες) έχουν χτιστεί πριν από πολλές δεκαετίες, με παλιούς αντισεισμικούς κανονισμούς και χωρίς κανείς να ελέγχει τους εργολάβους που έκλεβαν στα υλικά; Εφαρμόστηκε ποτέ κάποιο σχέδιο αντισεισμικού ελέγχου και ενίσχυσης των κρατικών κτιρίων, ιδιαίτερα αυτών που συγκεντρώνουν πολύ κόσμο, ο οποίος μάλιστα είναι και ευάλωτος (παιδιά, ασθενείς);
Κάθε φορά που γίνεται ισχυρός σεισμός σε μεγάλη πόλη (Αθήνα, Θεσσαλονίκη) αρχίζει η κατευναστική φιλολογία, για τη δουλειά ελέγχου που θα ξεκινήσει, για αντισεισμικές θωρακίσεις και άλλα τέτοια ηχηρά. Μόλις περάσει λίγος καιρός ξεχνιούνται όλα.
Ο σεισμολόγος Σταύρος Τάσσος, μιλώντας σε εκπομπή του ΟΡΕΝ, χαρακτήρισε αποπροσανατολιστική τη συζήτηση περί πρόγνωσης των σεισμών. Αποπροσανατολίζει από το κύριο που είναι τα μέτρα αντισεισμικής θωράκισης και προστασίας, καθώς και εκπαίδευσης του πληθυσμού. Και παρουσίασε αποκαλυπτικά στοιχεία: μετά το σεισμό του 1999 στην Αθήνα αποφασίστηκε να γίνει ένας ταχύτατος οπτικός έλεγχος σε περίπου 80.000 – 90.000 δημόσια κτίρια σε όλη τη χώρα. Είκοσι δύο χρόνια από τότε ελέγχθηκε μόλις το 15% αυτών των κτιρίων. Για το 30% των κτιρίων που ελέγχθηκαν διαπιστώθηκε ανάγκη άμεσων αντισεισμικών παρεμβάσεων. Εγιναν ελάχιστες παρεμβάσεις, κυρίως σε σχολεία. Το μεγαλεπήβολο σχέδιο ξεχάστηκε. Οπως αποκάλυψε ο Σ. Τάσσος, το 57% των 14.500 σχολικών μονάδων έχει χτιστεί πριν από το 1985, με προδιαγραφές που σήμερα θεωρούνται ανεπαρκέστατες από αντισεισμική άποψη!
Ζούμε στην πιο σεισμογενή χώρα της Ευρώπης, αλλά η αντισεισμική θωράκιση κοστίζει. Είτε πρόκειται για τα δημόσια κτίρια είτε πρόκειται για τα ιδιωτικά κτίρια που μόνο με κρατική επιδότηση μπορούν να ενισχυθούν όπως πρέπει. Λεφτά, όμως, υπάρχουν μόνο για πολεμικά αεροπλάνα, για φρεγάτες και κορβέτες, για μαχητικά ελικόπτερα και πυραύλους που στέλνονται στη Σαουδική Αραβία.
Το ελληνικό αστικό κράτος και η… στοργική ΕΕ σκέπτονται και ενεργούν με τη λογική του κόστους-οφέλους. Η αντισεισμική θωράκιση κοστίζει πολύ. Πόσοι έχουν σκοτωθεί από τους σεισμούς στην Ελλάδα; Οχι τόσο πολλοί ώστε να… δικαιολογούν κονδύλια για εκτεταμένη αντισεισμική θωράκιση. Οσο για τα παλιά σπίτια, σιγά-σιγά θα τα ξαναχτίσουν οι ιδιοκτήτες τους. Θα τους δώσουμε και τίποτα πενταροδεκάρες και τέρμα. Τι θα κάνουν; Θα πληρώσουν για να τα επισκευάσουν, για να μη μείνουν στο δρόμο. Τα περισσότερα απ’ αυτά τα κτίρια, βέβαια, θα επισκευαστούν όπως-όπως και θα εξακολουθήσουν να είναι το ίδιο ευάλωτα στο σεισμό. Αυτό, όμως, ουδόλως ενδιαφέρει το αστικό κράτος. Το μόνο που το ενδιαφέρει είναι να φύγουν γρήγορα οι άνθρωποι από τις σκηνές (έστω κι αν μεταφερθούν σε κοντέινερ), για να μην αποτελούν «πηγή» διαμαρτυριών προς την εκάστοτε κυβέρνηση και να μη χαλάνε τη «διεθνή εικόνα της χώρας».
