«Στα τέλη του Δεκέμβρη του 2017, ο στρατηγός Βαλερί Γερασίμοφ, επικεφαλής του γενικού στρατιωτικού επιτελείου της Ρωσίας, δήλωσε στη ρωσική καθημερινή εφημερίδα Κομσομόλσκαγια Πράβδα, ότι η “καταστροφή των μαχητών της Τζαμπάτ Αλ Νούσρα” αποτελούσε ζήτημα με προτεραιότητα για τη Συρία το 2018. Μια βδομάδα αργότερα, οι συριακές καθεστωτικές δυνάμεις, με ρωσική και ιρανική υποστήριξη, εξαπέλυαν επίθεση στην ανταρτοκρατούμενη επαρχία Ιντλίμπ. Τα συριακά κρατικά δίκτυα ισχυρίζονταν ότι πολεμούν κατά της Αλ Κάιντα. Ενα μήνα αργότερα, το συριακό καθεστώς κλιμάκωσε τους βομβαρδισμούς του ανταρτοκρατούμενου θύλακα της Ανατολικής Γούτα, κοντά στην Δαμασκό. Καθώς οι απώλειες αμάχων ξεπέρασαν τους 500 μέσα σε μία βδομάδα και οι υπηρεσίες αρωγής προειδοποίησαν για ανθρωπιστική καταστροφή, η Συρία και η Ρωσία υποστήριξαν ότι οι βομβαρδισμοί στοχεύουν την Τζαμπάτ Φατάχ Αλ Σαμ (ή μέτωπο Αλ Νούσρα, που παλαιότερα σχετιζόταν με την Αλ Κάιντα)» (https://www.aljazeera.com/news/2018/03/al-qaeda-syria-180301152110387.html).
Η Ρωσία, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου στη Μόσχα στις 19 του περασμένου Φλεβάρη, κατήγγειλε τους μαχητές της προαναφερθείσας οργάνωσης για προκλήσεις με χτυπήματα κατά πυκνοκατοικημένων περιοχών της Δαμασκού, συμπεριλαμβανόμενης της ρωσικής πρεσβείας και εμπορικών αποστολών. Προφανώς, ο στόχος των επιθέσεων ήταν η ρωσική πρεσβεία και οι ρωσικο-συριακές εμπορικές αποστολές, αλλά προκειμένου να φανεί πιο εύπεπτη η ρωσική αντίδραση, ο Λαβρόφ έβαλε στη λίστα και τους πληγέντες κατοίκους.
Σάκος του μποξ οι ισλαμικές ομάδες
Η «Αλ Κάιντα» και οι «τζιχαντιστές» έχουν γίνει ένας βολικός σάκος του μποξ και η μάχη εναντίον τους έχει μετατραπεί σε κολυμβήθρα του Σιλωάμ, προκειμένου είτε οι Αμερικάνοι είτε οι Ρώσοι με τον Ασαντ να κάνουν τις βρωμοδουλειές τους. Οι άμαχοι που σκοτώνονται αποτελούν «παράπλευρες απώλειες», στις οποίες κανείς πλέον δε δίνει σημασία σε μία χώρα που έχουν σκοτωθεί πάνω από 460.000 άτομα μέσα στα τελευταία επτά χρόνια, ενώ πάνω από το μισό του πληθυσμού της είτε έχει μεταναστεύσει στο εξωτερικό (5.5 εκατομμύρια άτομα στις γειτονικές χώρες και ένα εκατομμύριο στην Ευρώπη) είτε έχει μεταναστεύσει σε άλλες περιοχές στο εσωτερικό της χώρας (6 εκατομμύρια άτομα).
Ομως, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Αλ Τζαζίρα, ο ιδεολογικός διάδοχος της Αλ Κάιντα, το μέτωπο Αλ Νούσρα (που μετονομάστηκε σε Φατάχ Αλ Σαμ για να μετονομαστεί αργότερα σε Χαγιέτ Ταχρίρ Αλ Σαμ, μετά από τη συνένωσή του με άλλη ισλαμική αντικαθεστωτική ομάδα τον Γενάρη του 2017), μικρή παρουσία έχει στην Ανατολική Γούτα (την επαρχία στα περίχωρα της πρωτεύουσας, όπου φέρεται να έριξε τα χημικά του ο Ασαντ), ενώ και η επιρροή του στο Ιντλίμπ, τη βόρεια Χάμα και τις δυτικές επαρχίες του Χαλεπιού μειώνεται. Αυτό οφείλεται στις εσωτερικές έριδες μεταξύ των διαφόρων ισλαμικών ομάδων, που έχουν οδηγήσει σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ τους.
Είναι τέτοιος ο αποδεκατισμός του πάλαι ποτέ Αλ Νούσρα (της οργάνωσης που δημιουργήθηκε το 2012 και θεωρούνταν το παρακλάδι της Αλ Κάιντα στη Συρία), που αναλυτές εκτιμούν ότι από τους 1.000 μαχητές που είχε στην Ανατολική Γούτα (όταν βρισκόταν στο αποκορύφωμα της ισχύος του) τώρα δεν έχει ούτε 300.
Τον Απρίλη του 2017, μία άλλη οργάνωση, ονόματι Τζέις Αλ Ισλάμ (Στρατός του Ισλάμ), που αποτελεί μία από τις ισχυρότερες ένοπλες ομάδες της Ανατολικής Γούτα και συγκαταλέγεται στη «μετριοπαθή» αντιπολίτευση από το ρωσικό υπουργείο Πολέμου (βλ. https://eng.mil.ru/en/news_page/country/more.htm?id=12107227@egNews), επιτέθηκε στη Χαγιέτ Ταχρίρ Αλ Σαμ (HTS, η δεύτερη μετονομασία του Αλ Νούσρα) εκτοπίζοντάς την από την περιοχή. H HTS είχε συμμαχήσει με τη Λεγεώνα Ραχμάν (μία άλλη ισλαμική ομάδα στον ανταρτοκρατούμενο θύλακα της Γούτα, που κι αυτή συγκαταλέγεται στους «μετριοπαθείς») στις μάχες με τον Στρατό του Ισλάμ. Συνολικά, όλες οι παραπάνω ομάδες εκτιμάται ότι δε διαθέτουν περισσότερους από 15.000 μαχητές στην περιοχή.
Ετσι, το υποτιθέμενο κυνήγι της Αλ Κάιντα από Ρωσία και Ασαντ δεν αφορά τόσο το παρακλάδι της Αλ Κάιντα (και τις διάφορες μεταλλάξεις του) όσο τον Ισλαμικό Στρατό που δρα στην περιοχή (τους «μετριοπαθείς» δηλαδή). Ομως τι νόημα έχει τελικά ποιον κυνηγούν; Ολοι «τζιχαντιστές» και «τρομοκράτες» είναι, είτε «μετριοπαθείς» είτε «ακραίοι», κατά την προσφιλή τακτική του καθεστώτος!
Εκεχειρία με βόμβες
Η απελπιστική κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Ανατολική Γούτα, με τους 500 νεκρούς (μεταξύ των οποίων 123 παιδιά) από τα πυρά του συριακού στρατού και των ρωσικών μαχητικών, οδήγησε στις 24 Φλεβάρη στο ομόφωνο ψήφισμα 2401 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, το οποίο ζητούσε ένα μήνα εκεχειρία για να αντιμετωπιστεί η ανθρωπιστική καταστροφή.
Τρεις μέρες μετά από το παραπάνω ψήφισμα, τρεις ισλαμικές οργανώσεις, ο Ισλαμικός Στρατός, η Λεγεώνα Ραχμάν και η Αχράρ Αλ Σαμ (σουνιτική σαλαφιστική ομάδα που είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με το Νούσρα και έχει δύναμη γύρω στους 16.000 άνδρες, σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Πολέμου) έστειλαν επιστολή στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ και στον πρόεδρο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (βλ. https://www.un.org/press/en/2018/sgsm18932.doc.htm), με την οποία ζητούσαν να επιτευχθεί συμφωνία προκειμένου να διώξουν από την περιοχή τους εναπομείναντες μαχητές του HTS (πρώην Αλ Νούσρα, για να μην μπερδευόμαστε) από την Ανατολική Γούτα εντός 15 ημερών. Το έκαναν αυτό για να γλιτώσουν από τα πυρά του Ασαντ και της Ρωσίας και να ενταχθούν στην εκεχειρία, η οποία δεν ίσχυε για το Νούσρα, την Αλ Κάιντα και το ISIS.
Λαμβάνοντας αυτή την επιστολή, το γραφείο του ειδικού απεσταλμένου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ κινητοποιήθηκε για να έρθει σε επαφή με τις τρεις αυτές ένοπλες ισλαμικές ομάδες, οι ηγέτες των οποίων ζητούσαν να διαπραγματευτούν με τη Ρωσική Ομοσπονδία στη Γενεύη. Δεν ήταν η πρώτη φορά που είχαν κάνει διαπραγματεύσεις με τους Ρώσους, αφού είχαν συμμετάσχει στις «ειρηνευτικές» διαπραγματεύσεις στην Αστάνα του Καζακστάν τον Γενάρη του 2017.
Τελικά, όπως αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, έγιναν δύο συναντήσεις στα περίχωρα της Ανατολικής Γούτα, στις 8 και 10 Μάρτη. Οι συναντήσεις έγιναν μεταξύ του Στρατού του Ισλάμ και ρώσων αξιωματούχων και συμφωνήθηκαν η απομάκρυνση μαχητών του HTS (Νούσρα) και θέματα ανθρωπιστικής βοήθειας στους κατοίκους της πολιορκημένης περιοχής. Ολα αυτά, όμως, γίνονταν εν μέσω της κλιμάκωσης της επίθεσης από τον συριακό στρατό και τη ρωσική αεροπορία, με αποτέλεσμα ο στρατός του Ασαντ να καταφέρει να αποσπάσει ένα μεγάλο μέρος της επαρχίας (από το 10% που κατείχε στις 3 Μάρτη, έφτασε να κατέχει το 60% στις 12 Μάρτη). Η «εκεχειρία» της 24ης Φλεβάρη παραβιάστηκε από τον συριακό στρατό με το αιτιολογικό των λίγων εκατοντάδων ανταρτών του HTS (του Νούσρα δηλαδή, που εξαιρούνταν της εκεχειρίας) που βρίσκονταν στην επαρχία της Ανατολικής Γούτα, η οποία ελεγχόταν από τους πάνω από 20.000 αντάρτες των άλλων ισλαμικών ομάδων (των «μετριοπαθών»)!
Ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε στις 28 Φλεβάρη ότι αν η απομάκρυνση των μαχητών του HTS (Νούσρα) από την Ανατολική Γούτα γίνει υπό τον έλεγχο των άλλων «συναδέλφων του» στον ΟΗΕ και των άλλων ομάδων που μπορούν να έχουν επιρροή πάνω τους, η Ρωσία δε θα φέρει αντίρρηση.
Τελικά, οι συμφωνίες απομάκρυνσης των ανταρτών (όχι μόνο του Νούσρα αλλά και των υπολοίπων) επιτεύχθηκαν στις 21 και 23 Μάρτη (ένα μήνα μετά την ομόφωνη απόφαση για εκεχειρία από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ!), με αποτέλεσμα να φύγουν πάνω από 15.000 μαχητές των δύο «μετριοπαθών» ισλαμικών ομάδων, της Λεγεώνας Ραχμάν και της Αχράρ Αλ Σαμ.
Εμεινε μόνο ο Στρατός του Ισλάμ να συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες όμως δεν τελείωσαν ποτέ, γιατί στις 7 Απρίλη ο συριακός στρατός έσπασε τη δεκαήμερη εκεχειρία που είχε συνάψει με τον Ισλαμικό Στρατό (προκειμένου να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις), με το αιτιολογικό ότι κάποια ομάδα των μαχητών του Ισλαμικού Στρατού επιτέθηκε κατά κυβερνητικού κτιρίου στη Δαμασκό σκοτώνοντας τέσσερα άτομα, πράγμα που ο Ισλαμικός Στρατός διέψευσε κατηγορηματικά (γιατί να το κάνει άλλωστε, όταν ήταν ήδη στριμωγμένος και αναζητούσε συμφωνία να φύγει από την περιοχή;). Μια μέρα μετά, έγινε η επίθεση στη Δούμα (τη μεγαλύτερη πόλη της Ανατολικής Γούτα, με πληθυσμό 140.000 κατοίκους), για την οποία η Δύση κατηγόρησε τον Ασαντ ότι χρησιμοποίησε χημικά. Ακόμα όμως κι αν ισχύει αυτό που υποστήριξε ο γνωστός δημοσιογράφος του Ιντιπέντεντ, Ρόμπερτ Φισκ (βλ. https://www.independent.co.uk/voices/syria-chemical-attack-gas-douma-robert-fisk-ghouta-damascus-a8307726.html), ότι δηλαδή δεν ήταν τα χημικά που έκαναν τους αμάχους να τρέχουν αλλόφρονες και να τους ρίχνουν νερό σε νοσοκομείο, στο βίντεο που αποτέλεσε την «απόδειξη» για τη χρήση των χημικών στη Γούτα, αλλά η έλλειψη οξυγόνου και η σκόνη από τις βόμβες που χτύπησαν τα τούνελ τα ξημερώματα της 8ης Απρίλη, τι αλλάζει επί της ουσίας ως προς τη στάση του συριακού καθεστώτος; Από τις 18 Φλεβάρη συνέχιζε τους βομβαρδισμούς (με ρωσικές πλάτες φυσικά) κατά των ανταρτοκρατούμενων περιοχών και ούτε το ομόφωνο ψήφισμα της 24ης Φλεβάρη δεν το έκανε να σταματήσει. Το αποτέλεσμα ήταν να σκοτωθούν 1.500 άτομα και να τραυματιστούν πάνω από 5.000. Ηταν «τρομοκράτες» όλοι αυτοί που σκοτώθηκαν; Φυσικά όχι. Απλά, το καθεστώς Ασαντ είναι αδίστακτο και τώρα ζητά να πάρει τη ρεβάνς.
Στα δίχτυα ενός άδικου πολέμου
Η Συρία εδώ και επτά χρόνια έχει πέσει στα δίχτυα ενός πολέμου άδικου απ’ όλες τις πλευρές. Το καθεστώς Ασαντ πήρε τα πάνω του από τότε που εισέβαλε η Ρωσία για να το στηρίξει (Σεπτέμβρης 2015), με αποτέλεσμα σήμερα να κατέχει πάνω από το μισό του συριακού εδάφους (γύρω στο 55-60%). Ενα αξιοσημείωτο τμήμα κατέχουν οι Κούρδοι στο Βορρά (γύρω στο 25%) και το υπόλοιπο 25% μοιράζεται μεταξύ του Ελεύθερου Συριακού Στρατού (που στηρίζεται από την Τουρκία), του ΙSIS (που υπολογίζεται ότι κατέχει ένα 7%) και των υπόλοιπων ισλαμιστών ανταρτών.
Η απουσία μίας εθνικοαπελευθερωτικής οργάνωσης, που να κινείται έστω με αντιϊμπεριαλιστικά κριτήρια, βάζει τη σφραγίδα της στις εξελίξεις. Η Συρία βρίσκεται πολύ πιο πίσω -από άποψη κινήματος- από την Παλαιστίνη που εξακολουθεί να αντιστέκεται παρά τις δυσμενέστατες συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται αυτή η αντίσταση.
Από την άλλη, όσοι θεωρούν ότι οι Κούρδοι εφαρμόζουν «κομμουνισμό» στο Κομπάνι θα πρέπει να μας πείσουν πώς αυτός ο «κομμουνισμός» γίνεται με τις πλάτες των Αμερικανών.
Με αυτά τα δεδομένα, η Συρία βαδίζει σε δύσβατα και αιματηρά μονοπάτια. Η μετατροπή της σε θέατρο συγκρούσεων με πολλούς παίκτες και αντιτιθέμενα συμφέροντα την οδηγεί σε ολοένα και μεγαλύτερη καταστροφή που κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πότε θα σταματήσει.
