Πριν από δυο εβδομάδες, στις Βρυξέλλες διέρρευσε η πληροφορία ότι ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο πρώτος στην Ιστορία εκλεγμένος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σκοπεύει να παραιτηθεί, γιατί το Βερολίνο δεν του επιτρέπει να παρουσιάσει τη «Λευκή Βίβλο», που θα είναι η συμβολή της Κομισιόν στην πανηγυρική σύνοδο της Ρώμης για τα 60 χρόνια από τότε που τέθηκε ο θεμέλιος λίθος του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Σύμφωνα με τη διαρροή, ο Γιούνκερ αισθανόταν βαθύτατα απογοητευμένος, για-τί με τη «Λευκή Βίβλο» που θα παρουσίαζε θα έμενε στην Ιστορία ως άλλος Ρομπέρ Σουμάν, παρουσιάζοντας ένα απολύτως πραγματοποιήσιμο σχέδιο για την πρόοδο της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Ο Γιούνκερ διέψευσε τη σχετική διαρροή και πήρε ως αντάλλαγμα μια πρόσκληση για δείπνο στην καγκελαρία. Εκεί «τα μιλήσανε, τα συμφωνήσανε» με την Ανγκελα Μέρκελ και την περασμένη Τετάρτη ο πρόεδρος της Κομισιόν στήθηκε μπροστά στους ευρωβουλευτές για να παρουσιάσει τη «Λευκή Βίβλο», πετυχαίνοντας να σκορπίσει απογοήτευση και στους πιο φανατικούς φίλους του. Γιατί αυτό που παρουσίασε δεν ήταν «όραμα για το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης», αλλά χρησμός της Πυθίας.
«Λευκή Βίβλος για το μέλλον της Ευρώπης: Δρόμοι ενότητας για την ΕΕ των 27» ήταν ο τίτλος του δελτίου Τύπου που απέστειλε η Κομισιόν μετά την παρουσίαση που έκανε ο Γιούνκερ στο Ευρωκοινοβούλιο. Αυτό που παρουσίασε ο Γιούνκερ, όμως, δεν έμοιαζε σε τίποτα με ένα οραματικό σχέδιο, όπως το διαφήμιζε μέχρι πρότινος, αλλά με δημοσιογραφική ανάλυση ενός ουδέτερου παρατηρητή, που μάζεψε όλα τα πιθανά σενάρια και τα παρουσίασε συνοπτικά. Αυτή ήταν η συμφωνία με την Μέρκελ: σου επιτρέπουμε να παρουσιάσεις τη «Λευκή Βίβλο», αλλά αυτή δε θα περιέχει κάποιο σχέδιο που θα πρέπει να το συζητήσουμε στη σύνοδο της Ρώμης. Γράψε ένα ουδέτερο παπαρολογικό κείμενο, κάνε το κομμάτι σου, αλλά ως εκεί. Η γερμανική κυβέρνηση δεν πρόκειται να συζητήσει τίποτα μέχρι τις γερμανικές εκλογές.
Ετσι, ο Γιούνκερ, αντί για ένα σχέδιο, παρουσίασε «πέντε σενάρια για τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να εξελιχθεί η Ενωση μέχρι το 2025, ανάλογα με το πώς θα επιλέξει να ανταποκριθεί»! Οπως γράφει η ανακοίνωση της Κομισιόν, «τα σενάρια καλύπτουν ένα φάσμα πιθανοτήτων και είναι ενδεικτικού χαρακτήρα. Ούτε αλληλοαποκλείονται ούτε είναι τα μόνα που μπορεί να υπάρξουν»! Πώς το λέει ο ρομαντικός ποιητής; «Αν είναι να 'ρθει, θε να 'ρθεί, αλλιώς θα προσπεράσει».
Δεν έχουν καμιά ιδιαίτερη σημασία τα «πιθανά σενάρια» του Γιούνκερ, τα παραθέτουμε όμως για να φανεί καθαρά η παπαρολογία και η απόλυτη αμηχανία.
1. Συνεχίζουμε κανονικά — Η ΕΕ των 27 επικεντρώνει την προσοχή της στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος θετικών μεταρρυθμίσεων στο πνεύμα των κατευθύνσεων της Επιτροπής του 2014 για ένα Νέο ξεκίνημα για την Ευρώπη και της Δήλωσης της Μπρατισλάβας, την οποία προσυπέγραψαν και τα 27 κράτη μέλη το 2016.
2. Τίποτε περισσότερο από την ενιαία αγορά — Η ΕΕ των 27 επικεντρώνεται σταδιακά εκ νέου στην ενιαία αγορά, καθώς τα 27 κράτη μέλη δεν κατορθώνουν να βρουν κοινό έδαφος σε όλο και περισσότερους τομείς πολιτικής.
3. Οσοι θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα — Η ΕΕ των 27 προχωρά όπως σήμερα, αλλά επιτρέπει στα κράτη μέλη που το επιθυμούν να αναπτύξουν μεγαλύτερη δράση σε συγκεκριμένους τομείς, όπως η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια ή τα κοινωνικά θέματα.
4. Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο — Η Ευρωπαϊκή Ενωση εστιάζει στην επίτευξη καλύτερων και ταχύτερων αποτελεσμάτων σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής, κάνοντας λιγότερα σε τομείς όπου θεωρείται ότι δεν υπάρχει προστιθέμενη αξία. Το ενδιαφέρον και οι περιορισμένοι πόροι εστιάζονται σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής.
5. Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα— Τα κράτη μέλη αποφασίζουν να μοιραστούν περισσότερες αρμοδιότητες, πόρους και διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλους τους τομείς. Οι αποφάσεις εγκρίνονται ταχύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εφαρμόζονται επίσης ταχύτερα.
Τι πρόκειται να γίνει; Αυτό θα το καθορίσει η πορεία των διιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, όχι μόνο σε διεθνές επίπεδο αλλά και εντός της ΕΕ και της Ευρωζώνης. Με το Brexit ακόμα ανοιχτό και με εκλογικές διαδικασίες στις δυο ηγέτριες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (Γερμανία-Γαλλία), ενδεχομένως και στην τρίτη (Ιταλία), τίποτα δεν μπορεί ν' αποφασιστεί τώρα. Γι' αυτό και η Κομισιόν ανακοίνωσε ότι «ο πρόεδρος κ. Γιούνκερ, θα προωθήσει αυτές τις ιδέες στην ομιλία του για την κατάσταση της Ενωσης τον Σεπτέμβριο του 2017, προτού καταστεί δυνατό να συναχθούν τα πρώτα συμπεράσματα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δεκεμβρίου του 2017. Ετσι, θα διευκολυνθεί η λήψη αποφάσεων σχετικά με ένα πλαίσιο δράσης που θα παρουσιαστεί εγκαίρως ενόψει των ευρωπαϊκών εκλογών οι οποίες θα διεξαχθούν τον Ιούνιο του 2019». Η μπάλα στην κερκίδα, μέχρι οι «μεγάλοι» να βρουν νέες ισορροπίες (αν βρουν)…
