Μέχρι τα τέλη Νοέμβρη, η εικόνα που ζωγράφιζε η κυβερνητική προπαγάνδα ήταν πως το Μνημόνιο τελειώνει το 2018 και πως εκείνο που απομένει να ρυθμιστεί μία κι έξω είναι όλα τα μέτρα για τη νέα αναδιάρθρωση του χρέους. Διότι -όπως με δραματικό ύφος έλεγε ο Τσακαλώτος- αν δεν ανακοινωθούν από τώρα και τα μέτρα που θα ισχύσουν μετά το 2018, δε θα υπάρξει ένα περιβάλλον ασφάλειας για τους επενδυτές και επομένως δε θα υπάρξει ανάπτυξη.
Tο Eurogroup στις 5 Δεκέμβρη δεν ακολούθησε, φυσικά, όσα ισχυριζόταν η κυβερνητική προπαγάνδα. Είναι βέβαιο ότι και ο Τσακαλώτος δεν υπέβαλε τέτοιο αίτημα. Το Eurogroup επιβεβαίωσε απλώς την απόφασή του στις 24 Μάη: αποφασίζονται τώρα μόνο τα λεγόμενα βραχυπρόθεσμα μέτρα – τα μεσοπρόθεσμα θα συζητηθούν το 2018, όταν θα τελειώνει το τρίτο Μνημόνιο – η Ελλάδα θα πρέπει να παράγει «πρωτογενή πλεονάσματα» ύψους 3,5% του ΑΕΠ από το 2018 και μεσοπρόθεσμα (χωρίς να αποσαφηνιστεί η διάρκεια του όρου «μεσοπρόθεσμα»).Υπήρξε και μια προσθήκη: η ελληνική κυβέρνηση συμφωνεί να υπάρξει ένας μηχανισμός δημοσιονομικής επιτήρησης και μετά το 2018, ώστε να εξασφαλίζεται η παραγωγή αυτών των «πρωτογενών πλεονασμάτων».
Μολονότι το ανακοινωθέν ήταν σαφές, η κυβερνητική προπαγάνδα εξακολουθούσε να λέει ότι δεν έχει συμφωνήσει σε τίποτα. Και να καταγγέλλει όσους έλεγαν πως υπέγραψε την παράταση των «πρωτογενών πλεονασμάτων» του 3,5% και μετά το 2018.
Μετά ήρθε το κάζο με το εφάπαξ φιλοδώρημα στους χαμηλοσυνταξιούχους, που η κυβέρνηση έκρινε ότι έπρεπε να το δώσει χωρίς προηγούμενη έγκριση της τρόικας. Τα γεγονότα είναι γνωστά (γράψαμε αναλυτικά στο προηγούμενο φύλλο) και δε χρειάζεται να τα επαναλάβουμε. Η επιστολή Τσακαλώτου δεν ήταν μόνο μια εξευτελιστική ενέργεια μιας υποτιθέμενης ανεξάρτητης κυβέρνησης. Ηταν ταυτόχρονα και μια επιπλέον δέσμευση ότι ισχύουν στο ακέραιο οι αποφάσεις του Eurogroup στις 24 Μάη και στις 25 Δεκέμβρη.
Θυμίζουμε τι αναφέρει το ανακοινωθέν του Eurogroup στις 5 Δεκέμβρη, που σύμφωνα με την επιστολή Τσακαλώτου «βασίζεται στη διαρκή αφοσίωση στις δεσμεύσεις του Μνημόνιου»:
«Το Eurogroup επανέλαβε ότι ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ που θα επιτευχθεί έως το 2018 θα πρέπει να διατηρηθεί μεσοπρόθεσμα. Προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους δημοσιονομικούς στόχους σε μια βιώσιμη βάση μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι ελληνικές αρχές δεσμεύονται να συμφωνήσουν με τους θεσμούς σε έναν μηχανισμό και διαρθρωτικά μέτρα που θα διασφαλίσουν αυτόν τον στόχο».
Αφού μεσολάβησε ένα «ξεκαρφωτικό» άρθρο του Τσακαλώτου σε ιστοσελίδα, στο οποίο χαρακτήριζε «μόνιμο ζουρλομανδύα» το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της ΕΕ και προέβλεπε λιμούς και καταποντισμούς στην Ευρωζώνη, ο υπουργός Οικονομικών φόρεσε τον… ζουρλομανδύα και στην πρωτοχρονιάτικη έκδοση της συντηρητικής «Καθημερινής» ξεφούρνισε το «νέο»: «Εχουμε κάνει ξεκάθαρο ότι δεν νομοθετούμε τώρα τέτοια μέτρα για μετά το 2018. Δεν έχω καταλάβει ότι ισχύει κάτι τέτοιο και για την Νέα Δημοκρατία. Στην εξαιρετικά απίθανη περίπτωση που το ΔΝΤ σπάσει το εντυπωσιακό σερί του και μια από τις προβλέψεις του επαληθευτεί, έχουμε πει ότι μπορεί να περιγράψουμε τα μέτρα που εν δυνάμει σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστούν. Στο πλαίσιο αυτό συζητάμε και έναν μηχανισμό δέσμευσης όπως η επέκταση του Αυτόματου Μηχανισμού Δημοσιονομικής Προσαρμογής του Προϋπολογισμού».
Η συζήτηση αυτή είχε ξαναγίνει στο Eurogroup και κατά το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης, όταν το ΔΝΤ ζητούσε να νομοθετηθούν μέτρα υπό αίρεση για το 2018 (για την περίπτωση που δεν επιτευχθούν οι στόχοι του Μνημόνιου). Κατέληξαν στον περιβόητο αυτόματο «κόφτη». Η συνταγματική τάξη δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να νομοθετήσει μέτρα υπό αίρεση, ήταν το επιχείρημα των ευρωπαίων, όπως έλεγε τότε η κυβερνητική προπαγάνδα. Ετσι, το ΔΝΤ πείστηκε να δεχτεί τον «κόφτη». Και η κυβερνητική προπαγάνδα πανηγύριζε ότι πέτυχε… νίκη, διότι δεν νομοθέτησε προληπτικά μέτρα, όπως ήθελε το ΔΝΤ.
Πάμε στοίχημα ότι τα ίδια θα λέει η κυβερνητική προπαγάνδα αν καταλήξουν σε επέκταση του «κόφτη» μετά το 2018 (άγνωστο για πόσα χρόνια). Το βέβαιο είναι πως ο Τσακαλώτος δεν το ξεφούρνισε τυχαία. Είναι βέβαιο ότι στο παρασκήνιο γίνεται μια τέτοια συζήτηση. Δεν ξέρουμε αν έχουν καταλήξει όλοι οι εμπλεκόμενοι (ΔΝΤ, Γερμανία, Κομισιόν, ΕΚΤ) σ' αυτήν τη λύση, όμως πρέπει να επισημανθεί ότι αυτό που δημοσιοποίησε ο Τσακαλώτος είναι απόλυτα μέσα στη λογική της απόφασης του Eurogroup στις 5 Δεκέμβρη, που μιλά για δέσμευση της κυβέρνησης να συμφωνήσει με το κουαρτέτο/τρόικα «σε έναν μηχανισμό και διαρθρωτικά μέτρα που θα διασφαλίσουν αυτόν τον στόχο» (τη διατήρηση του «πρωτογενούς πλεονάσματος» στο 3,5% του ΑΕΠ το 2018 και μεσοπρόθεσμα).
Περιττεύει να πούμε ότι αυτό σημαίνει παράταση του Μνημονίου και μετά το 2018, με τη σκληρή λιτότητά του και την κινεζοποίηση.
