Πριν καν κλείσει τρίμηνο, η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου εξέδωσε ήδη δύο Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ), ξεπερνώντας μέχρι στιγμής σε συχνότητα τους προκατόχους της. Ειδικά η δεύτερη ΠΝΠ, που ανακοινώθηκε αιφνιδιαστικά την περασμένη Δευτέρα είναι καθαρά δικτατορικού χαρακτήρα, στον τύπο και την ουσία της.
Η ΠΝΠ φέρει την υπογραφή του πρωθυπουργού και όλων των μελών του υπουργικού συμβουλίου (υπουργών και αναπληρωτών υπουργών), χωρίς να συνεδριάσει το κυβερνητικό συμβούλιο. Το σημειώνουμε γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορούσε την προηγούμενη συγκυβέρνηση ότι λειτουργεί μόνο με τις συναντήσεις Σαμαρά-Βενιζέλου, χωρίς να συνεδριάζει το υπουργικό συμβούλιο. Τώρα κάνουν τα ίδια και μάλιστα σε μείζονος σημασίας ζητήματα, όπως είναι η υποχρεωτική δέσμευση των αποθεματικών δήμων και περιφερειών και φορέων της γενικής κυβέρνησης. Τώρα, αντί για το δίδυμο Σαμαρά-Βενιζέλου, έχουμε το τρίο Τσίπρα-Παππά-Φλαμπουράρη που αποφασίζει για όλα, ενώ οι υπουργοί εντέλλονται να βάλουν την υπογραφή τους, χωρίς καν τη δυνατότητα να καταθέσουν την άποψή τους κι αυτή να καταγραφεί (στο υπουργικό συμβούλιο τηρούνται πρακτικά).
Η δικαιολογία ότι προέκυψε «έκτακτη περίπτωση εξαιρετικά επείγουσας και απρόβλεπτης ανάγκης για τη μεταφορά ταμειακών διαθεσίμων των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού προς επένδυση στην Τράπεζα της Ελλάδος», η οποία αναφέρεται στην ΠΝΠ, δεν μπορεί να σταθεί και αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο ενεργεί η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου. Ηξεραν πολύ καλά ότι θα χρειαστούν λεφτά και επομένως είχαν όλο το χρόνο να φτιάξουν νομοθετική ρύθμιση και να την ψηφίσουν στη Βουλή. Δεν το έκαναν γιατί δεν ήθελαν τη σχετική συζήτηση, η οποία δεν είναι υπέρ τους. Αφησαν να κυλήσει ο χρόνος και εξέδωσαν αιφνιδιαστικά την ΠΝΠ, έτσι που ο σχετικός θόρυβος να καταλαγιάσει σε δυο-τρεις μέρες και να είναι περισσότερο δημοσιογραφικός και λιγότερο θόρυβος από μια οργανωμένη κοινοβουλευτική συζήτηση, η οποία θα έδινε πόντους στην αντιπολίτευση.
Την ποιότητα των Τσιπραίων μπορεί να δει κανείς και στην αναδρομική ισχύ που έχει η ΠΝΠ (από 17 Μάρτη). Οπως ομολόγησε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών στη θυελλώδη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ, «ναι, έγινε για την κάλυψη κάποιου συναδέλφου σας»! Πρόκειται για τη Δούρου, η οποία είχε μεταφέρει 80 εκατ. ευρώ της Περιφέρειας στην ΤτΕ. Τι έλεγε τότε η Δούρου; Οτι αυτό έγινε επειδή η Περιφέρεια είχε τα λεφτά σε διάφορους σκόρπιους λογαριασμούς στις εμπορικές τράπεζες, ενώ η ΤτΕ δίνει καλύτερο επιτόκιο. Αφού, ήταν μια νόμιμη και συμφέρουσα για την Περιφέρεια πράξη, γιατί έρχεται να τη νομιμοποιήσει εκ των υστέρων η κυβέρνηση, με αναδρομικής ισχύος ΠΝΠ; Δε θυμίζει αυτό την προηγούμενη συγκυβέρνηση που φρόντιζε να απαλλάξει προκαταβολικά από κάθε ποινική ευθύνη τα μέλη του ΤΑΙΠΕΔ, του ΤΧΣ και άλλους διορισμένους παράγοντες που διαχειρίζονταν δημόσια περιουσία;
Εξίσου προκλητικό ήταν και το non paper που μοίρασε ο Παππάς για να δικαιολογήσει την ΠΝΠ. Αντί να πει την αλήθεια και να εξηγήσει τι ήταν αυτό που υποχρέωσε την κυβέρνηση να καταφύγει σ’ αυτόν τον υποχρεωτικό εσωτερικό δανεισμό, ο Παππάς επανέλαβε τα παραμύθια : «Με αυτό τον τρόπο οι φορείς εξασφαλίζουν πιο αποδοτική τοποθέτηση των ταμειακών τους διαθεσίμων»! Και γιατί δεν τους επιτρέπει να επιλέξουν μόνοι τους πού θα τοποθετήσουν τα διαθέσιμά τους, αλλά τους υποχρεώνει να το κάνουν; Ολοι θυμόμαστε ότι το Μάρτη είχαμε μόνο εκκλήσεις, αλλά επειδή δεν υπήρξε μεγάλη ανταπόκριση (πολλοί φοβούνται να υπογράψουν τέτοια κατάθεση, για να μην βρεθούν υπόλογοι στο μέλλον), κατέφυγαν στην υποχρεωτική δέσμευση και μάλιστα όχι με νόμο αλλά με ΠΝΠ.
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να ξύνει τον πάτο του βαρελιού για να μπορέσει να πληρώσει τους ιμπεριαλιστές δανειστές, με τους οποίους δεν έχει κλείσει ακόμη το παζάρι. Στην πραγματικότητα κάνει προπαγανδιστική διαχείριση υπέρ της, όντας αποφασισμένη να υπογράψει πάση θυσία συμφωνία πρώτα με την τρόικα και μετά με το Eurogroup. Γι’ αυτό έσπευσε να πληρώσει όλες τις δόσεις στην ώρα τους και το ίδιο προτίθεται να κάνει και μ’ αυτές που θ’ ακολουθήσουν. Στο τέλος, όταν δε θα υπάρχει τίποτα στον πάτο του βαρελιού για να το ξύσει και να το μετατρέψει σε repos μέσω της ΤτΕ, θα σηκώσει τα χέρια ψηλά και θα πει στον ελληνικό λαό: «αυτά μπορέσουμε να καταφέρουμε με τη σκληρή διαπραγμάτευση τόσων μηνών. Τώρα είμαστε αναγκασμένοι να υπογράψουμε συμφωνία, γιατί πρέπει να μας δώσουν δανεικά, αλλιώς δε θα μπορούμε να πληρώσουμε ούτε μισθούς και συντάξεις».
Μετά την υπογραφή της ΠΝΠ, στα κάγκελα σκαρφάλωσαν και οι συνήθως συγκρατημένοι πρυτάνεις των ΑΕΙ, οι οποίοι σε έκτακτη σύνοδό τους, αφού δήλωσαν πως «τα Πανεπιστήμια είναι σε οικτρή οικονομική κατάσταση λόγω των συνεχών μειώσεων των προϋπολογισμών και της μη καταβολής δόσεων επιχορήγησης το 2015» και πως «αυτή τη στιγμή τα Πανεπιστήμια παραμένουν με δυσκολία ανοικτά, καλύπτοντας τις βασικές τους ανάγκες από τα ταμειακά υπόλοιπα των τακτικών προϋπολογισμών των προηγουμένων ετών», προειδοποίησαν ότι η δέσμευση κάποιων πόρων τους «θα οδηγήσει στην ανεργία αυτούς τους χιλιάδες νέους ερευνητές, θα εξαφανίσει τα Ελληνικά Δημόσια Πανεπιστήμια από τον Ευρωπαϊκό ερευνητικό χάρτη, θα τα οδηγήσει σε αδυναμία λειτουργίας, ενώ θα προκύψουν καταλογισμοί καθώς οι φορείς χρηματοδότησης απαγορεύουν την κατάθεση των ερευνητικών κονδυλίων σε επενδυτικούς λογαριασμούς».
Εσωτερική στάση πληρωμών
Αυτή την περίοδο, οι μόνοι που πληρώνονται κανονικά είναι οι ιμπεριαλιστές δανειστές. Ολοι οι άλλοι (πλην μισθωτών του δημοσίου και συνταξιούχων) απλούστατα δεν πληρώνονται. «Απρόβλεπτες εξελίξεις στον Προϋπολογισμό μάς ανάγκασαν να μπούμε σ’ αυτήν την διαδικασία», είπε ο Μάρδας στους δημαρχαίους, οι οποίοι βρήκαν την ευκαιρία ν’ ανέβουν στα κάγκελα, αφού στη μεγάλη πλειοψηφία τους είναι δεξιοί και πασόκοι. Από ψέμα σε ψέμα, δηλαδή. Ποιες ήταν οι απρόβλεπτες εξελίξεις, όταν όλα ήταν γνωστά και αναμενόμενα;
Η ΠΝΠ της κυβέρνησης εξαιρεί τα ασφαλιστικά ταμεία, τα οποία απλώς «δύνανται να μεταφέρουν τα ως άνω αναφερόμενα κεφάλαια στην Τράπεζα της Ελλάδος για τον ίδιο σκοπό». Το ίδιο «δύνανται», όμως, ίσχυε και για τους υπόλοιπους φορείς μέχρι την περασμένη Δευτέρα. Τα ασφαλιστικά ταμεία εξαιρέθηκαν τώρα για προφανείς προπαγανδιστικούς λόγους. Αν χρειαστεί να ξύσουν κι άλλο τον πάτο, θα δεσμεύσουν και τα διαθέσιμα των ασφαλιστικών ταμείων. Θα είναι τα μόνα που θα έχουν απομείνει.
Η εσωτερική παύση πληρωμών πλήττει ήδη ακόμη και ευαίσθητους κοινωνικούς φορείς, όπως είναι τα νοσοκομεία. Το Μάρτη έπρεπε να τους δώσουν τα λεφτά για το Γενάρη και τους έδωσαν τα μισά. Τον Απρίλη, που έπρεπε να τους δώσουν τα λεφτά για το Φλεβάρη, το υπουργείο Οικονομικών διαμήνυσε στο υπουργείο Υγείας ότι δε θα δοθεί φράγκο και θα πρέπει να κόψουν από αλλού για να καλύψουν τις πιο επείγουσες στοιχειώδεις ανάγκες των νοσοκομείων. Δεν είναι μόνο η επίδραση στη λειτουργία των νοσοκομείων και στην υγεία των ασθενών, αλλά υπάρχει και αλυσιδωτή οικονομική επίδραση: τα νοσοκομεία δεν πληρώνουν τους προμηθευτές, αυτοί δεν πληρώνουν τους δικούς τους προμηθευτές (εκτός από τα μονοπώλια του εξωτερικού, που ζητούν και παίρνουν τα λεφτά «κας») και όλοι μαζί, μικροί και μεγάλοι καπιταλιστές, δεν πληρώνουν τους εργάτες τους. Πεντάμηνο και εξάμηνο έχουν να πληρωθούν οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αλυσίδα εφοδιασμού των νοσοκομείων. Το μόνο που διαβεβαιώνει η κυβέρνηση είναι πως δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα για τους μισθούς καθότι προέρχονται από άλλο κονδύλι.
Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού το πρώτο τρίμηνο, την Πέμπτη 16 Απρίλη, ο Μάρδας παραδέχτηκε ότι οι δαπάνες που μπορούν να αναβληθούν μετατίθενται γι’ αργότερα. Πρόκειται για μια «κομψή» ομολογία για την εσωτερική στάση πληρωμών που εφαρμόζει η συγκυβέρνηση, προκειμένου να πληρώνει τους ιμπεριαλιστές δανειστές και να παίζει ταυτόχρονα το θέατρο της «σκληρής διαπραγμάτευσης».
Αυτό αποτυπώθηκε στα αποτελέσματα τριμήνου κυρίως στο σκέλος των δαπανών, οι οποίες μειώθηκαν κατά 1,5 δισ. ευρώ σε σχέση με τις προϋπολογισθείσες, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται «πρωτογενές πλεόνασμα» 1,735 δισ. ευρώ σε σχέση με την εκτίμηση για «πλεόνασμα» 119 εκατ. ευρώ! Αφήνουν απλήρωτο όποιον μπορούν ν’ αφήσουν στο εσωτερικό (έτσι εξηγείται η τεράστια μείωση των δαπανών και η σχεδόν ισόποση αύξηση του «πρωτογενούς πλεονάσματος»), προκειμένου να είναι συνεπείς στις δανειακές υποχρεώσεις τους προς το ΔΝΤ.
Πέραν όλων των άλλων, διαμορφώνεται μια κατάσταση που διευκολύνει τους σχεδιασμούς της τρόικας. Οταν καταλήξουν σε συμφωνία, οι μελλοντικές εκταμιεύσεις δόσεων δε θα είναι τέτοιες που να επιτρέπουν στην κυβέρνηση να αποπληρώσει αμέσως όλ’ αυτά που μάζεψε ή που άφησε απλήρωτα μέχρι τώρα. Ετσι, πόροι για κρατικούς φορείς θα χαθούν (δανεικά κι αγύριστα) και η πληρωμή των προμηθευτών του δημοσίου θα καθυστερεί, γεγονός που θα ασκεί υφεσιακή επίδραση στην ελληνική καπιταλιστική οικονομία.
