Οι φοιτητικές καταλήψεις άρχισαν να κλείνουν από την Πέμπτη. Οι συνελεύσεις άμαζες, χωρίς τη ζωντάνια των προηγούμενων, σε αρκετές περιπτώσεις δεν είχαν καν απαρτία και οι καταλήψεις έκλεισαν χωρίς απόφαση. Ορισμένες σχολές στην Αθήνα αποφάσισαν να συνεχίσουν μέχρι την Τρίτη, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις μεθοδεύσεις με τις οποίες το κίνημα των καταλήψεων οδηγήθηκε στο κλείσιμο αυτού του κύκλου, χωρίς να έχει κερδίσει αυτά που θα μπορούσε να κερδίσει.
Για τις μεθοδεύσεις αυτές γράφαμε ήδη από την προηγούμενη εβδομάδα. Δυνάμεις των ΕΑΑΚ, που ήταν μέσα σ’ αυτό το κίνημα, που το στήριξαν και αγωνίστηκαν γι’ αυτό, έδειξαν από καιρό ότι δε μπορούσαν να απεμπλακούν από μια γραφειοκρατική λογική ελέγχου και χειραγώγησης. Οι πραγματικά κινηματικές διαδικασίες τούς ήταν ξένες και εχθρικές. Χωρίς να χρησιμοποιούν τον ανοιχτό πραξικοπηματισμό της ΠΚΣ, προωθούσαν διαδικασίες στις οποίες κυριαρχούσε ο παραγοντισμός και το παρασκήνιο. Διαδικασίες που πάτησαν στην ανωριμότητα του κινήματος και στην επί μακρό χρόνο κοινοβουλευτικοποίησή του.
Αυτές οι δυνάμεις απέφυγαν όλο το διάστημα που το κίνημα φούντωνε να προτείνουν και να στηρίξουν διαδικασίες που θα κλιμάκωναν την πάλη, που θα έβγαζαν το κίνημα στο δρόμο και θα περνούσαν στα χέρια του όλη την πρωτοβουλία των κινήσεων. Ολόκληρο το κίνημα εξαντλήθηκε στο «Τρίτη συνέλευση, Πέμπτη πορεία», χωρίς άλλες ενέργειες, που θα κρατούσαν τον κόσμο σε εγρήγορση και θα αύξαναν την πίεση πάνω στην κυβέρνηση. Ετσι, οι διαδικασίες του κινήματος, αντί να γίνουν πιο αμεσοδημοκρατικές, έγιναν πιο γραφειοκρατικές. Η «ανάθεση» κυριάρχησε και η μάζα των φοιτητών περιοριζόταν να ψηφίζει κατάληψη στις συνελεύσεις και να συμμετέχει στις πορείες.
Αυτοί, λοιπόν, που δημιούργησαν κάποιους συσχετισμούς και τους εκμεταλλεύονταν με γραφειοκρατικό τρόπο, αμέσως μετά τη δημοσίευση του προσχέδιου της Γιαννάκου, άρχισαν να ψιθυρίζουν στο περιθώριο των διαδικασιών του κινήματος, ότι έχει επιτευχθεί μια μεγάλη νίκη, ότι η κυβέρνηση έκανε πίσω και πως οι καταλήψεις θα έπρεπε να σταματήσουν. Αν δεν υπήρχε η σύνοδος των υπουργών Παιδείας του ΟΟΣΑ, θα είχαν σαλπίσει υποχώρηση μια εβδομάδα πριν. Επειδή υπήρχε η σύνοδος στις 27-28 Ιούνη, έβαλαν ορόσημο την επόμενη μέρα: «Στις 29 κλείνουμε».
Αυτή η αντίληψη άρχισε να δουλεύεται υπογείως επί ένα δεκαήμερο σχεδόν. Κάποια στιγμή ορισμένοι από τους αυτόκλητους «εκπροσώπους» βγήκαν και την είπαν και στα κανάλια: Στις 29 κλείνουμε. Βέβαια, όπως, γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις, το κλείσιμο συνοδευόταν από τα γνωστά περί «επιφυλακής», «θα επιστρέψουμε δριμύτεροι το Σεπτέμβρη» κλπ. Στη συνέχεια, ήρθαν σε επαφή με την ΠΟΣΔΕΠ και τη διαβεβαίωσαν ότι οι καταλήψεις κλείνουν στις 29. Ετσι, η Εκτελεστική Επιτροπή της ΠΟΣΔΕΠ αποφάσισε να σταματήσει και αυτή την απεργία διάρκειας και να συνεργαστεί με τα συντονιστικά των γενικών συνελεύσεων για τη ρύθμιση ζητημάτων όπως η εξεταστική για τους επί πτυχίω φοιτητές κ.λπ. Η απόφαση αυτή της ΠΟΣΔΕΠ βγήκε το προηγούμενο Σάββατο, όταν ακόμη τίποτα τέτοιο όχι μόνο δεν είχε αποφασιστεί στις γενικές συνελεύσεις των φοιτητικών συλλόγων, αλλά ούτε είχε καν συζητηθεί.
Η πρώτη συζήτηση έγινε στο συντονιστικό των καταλήψεων, που συνεδρίασε στο Πολυτεχνείο την περασμένη Τετάρτη. Ηταν μια θυελλώδης συνεδρίαση που κράτησε μέχρι τις 3 το πρωί της Πέμπτης. Η συνέλευση πολώθηκε. Η πλειοψηφία συντάχθηκε γύρω από τη γραμμή του κλεισίματος, ενώ μια μειοψηφία που την υπολογίζουμε γύρω στο 30% των συντονιστικών που αντιπροσωπεύτηκαν υποστήριζε ότι κακώς κλείνουν οι καταλήψεις, καυτηρίαζε τις μεθοδεύσεις και τη χειραγώγηση που έγινε όλες τις προηγούμενες μέρες πίσω από τις πλάτες του κινήματος και έξω από τις διαδικασίες του και κατέθεσε την άποψη ότι οι καταλήψεις πρέπει να συνεχιστούν, με στόχο την απόσυρση του νομοσχέδιου. Βέβαια, ήταν σαφές στις περισσότερες από τις τοποθετήσεις αυτής της μειοψηφίας, ότι δεν είχε ως στόχο να επιχειρήσει να τραβήξει τις καταλήψεις σε λίγες σχολές, με τις περισσότερες να επιστρέφουν στην κανονική τους λειτουργία, αλλά να καταγράψει αυτή την κατεύθυνση στο κίνημα και να δείξει ότι υπήρχε και άλλος δρόμος, πέρα από το δρόμο του άκαιρου κλεισίματος εν μέσω κινδύνων. Αυτή η κατεύθυνση εκφράστηκε και σε ορισμένες σχολές που στις γενικές συνελεύσεις της Πέμπτης αποφάσισαν να συνεχίσουν την κατάληψη μέχρι την Τρίτη. Γενική εικόνα δεν έχουμε, γιατί όταν κλείναμε την ύλη της εφημερίδας άλλες συνελεύσεις βρίσκονταν σε εξέλιξη, ενώ άλλες είχαν προγραμματιστεί για την Παρασκευή.
Τα επιχειρήματα των οπαδών του κλεισίματος ήταν τα συνηθισμένα που λένε οι οπορτουνιστές σ’ αυτές τις περιπτώσεις: πετύχαμε μια μεγάλη νίκη, αλλάξαμε τους πολιτικούς συσχετισμούς, η κυβέρνηση δε θα τολμήσει να ψηφίσει το νομοσχέδιο το καλοκαίρι, το Σεπτέμβρη θα είμαστε πιο δυνατοί, υποχωρούμε συντεταγμένα και άλλα τέτοια. Οσο για τα επιχειρήματα με τα οποία προσπαθούσαν να απαντήσουν στην εμπεριστατωμένη επιχειρηματολογία της μειοψηφίας (σ’ αυτή και οι φοιτητές της «Κόντρας»), ήταν κι αυτά βγαλμένα από το παμπάλαιο οπλοστάσιο του οπορτουνισμού: αυτά που λέτε είναι αριστερίστικα, υποτιμάτε το κίνημα, είσαστε οικονομιστές (sic!), δε βλέπετε την αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών και τα παρόμοια.
Σε ένα ερώτημα δε δοκίμασαν να απαντήσουν, μολονότι τους τέθηκε επανειλημμένα και μετ’ επιτάσεως: γιατί προεξοφλήσατε ότι αυτό το κίνημα δε μπορούσε να συνεχίσει και να κερδίσει την απόσυρση του νόμου; Γιατί δε διερευνήσατε τις δυνατότητες του κινήματος, αλλά εδώ και δέκα μέρες κηρύσσατε τη λήξη στις 29, σπέρνοντας ηττοπάθεια και καλλιεργώντας κλίμα διάλυσης; Tι κάνατε για να υπάρξει αντίθετη εξέλιξη; Οχι μόνο δεν κάνατε τίποτα, όχι μόνο αφήσατε το κίνημα να βαλτώνει, αλλά και επιτείνατε το βάλτωμα κηρύσσοντας πραξικοπηματικά (τι άλλο εκτός από πραξικόπημα είναι οι δημόσιες δηλώσεις για λήξη, χωρίς να έχει προηγηθεί καμιά συζήτηση στο κίνημα;) τη λήξη, που στην οπορτουνιστική γλώσσα του δώσατε τον κωδικό «άνω τελεία».
Στην απόφαση που έβγαλε το συντονιστικό η πλειοψηφία δεν δέχτηκε να μπει ούτε καν ένα σημείο που να λέει ότι αν η κυβέρνηση δοκιμάσει να περάσει το νομοσχέδιο από την Ολομέλεια της Βουλής το καλοκαίρι, καλείται από τώρα διαδήλωση για την ίδια μέρα και γενικές συνελεύσεις την επόμενη. Από τη σκοπιά τους καλά έκαναν. Γιατί θα ήταν σαν να παραδέχονται ότι υπάρχει κίνδυνος ψήφισης του νόμου το καλοκαίρι, οπότε θα υπονομευόταν η βασική τους εκτίμηση περί «μεγάλης νίκης». Σε αρκετές συνελεύσεις, πάντως, ψηφίστηκε τέτοια απόφαση, γεγονός που δείχνει τη διαπάλη που υπάρχει μέσα στο κίνημα.
Η κόντρα αυτή ανάμεσα στα δυο βασικά ρεύματα μεταφέρθηκε και στις γενικές συνελεύσεις της Πέμπτης, τη μερική εικόνα των οποίων περιγράψαμε στην αρχή. Να σημειώσουμε ότι σε ορισμένες συνελεύσεις έκανε την επανεμφάνισή της η ΔΑΠ (μυρίστηκαν το κλίμα), ενώ η ΠΚΣ απέφυγε την πολλή σπέκουλα, γιατί ήξερε ότι θα έτρωγε κράξιμο, και σιωπηρά αποδεχόταν το κλείσιμο των καταλήψεων. Σε μια τουλάχιστον περίπτωση (Μαθηματικό Αθήνας) ψήφισε μαζί με την ΠΑΣΠ (!!) κατάληψη μέχρι την Τετάρτη και στη συνέχεια αποφάσισαν η κατάληψη να είναι από τις 9 το πρωί μέχρι τις 5 το απόγευμα και στη συνέχεια τα κλειδιά να παραδίδονται στους φύλακες! Τέτοια ξεφτίλα.
Με όλα τα παραπάνω δε θέλουμε να ισχυριστούμε ότι το κίνημα των καταλήψεων ηττήθηκε. Ο νόμος πλαίσιο δεν έχει ψηφιστεί, το κίνημα κατάφερε να δείξει το «μπόι» του, τα πράγματα είναι ακόμα ανοιχτά και ο τελικός απολογισμός θα γίνει στην επόμενη φάση του αγώνα. Αυτοί που πρότειναν τη συνέχιση των καταλήψεων θα είναι και πάλι στην πρώτη γραμμή του αγώνα. Η διαμόρφωση ενός διάχυτου αριστερού ρεύματος μέσα στο κίνημα των καταλήψεων είναι μια καλή μαγιά για την επόμενη φάση.
ΥΓ1: «Επόμενος σταθμός του φοιτητικού κινήματος είναι η διοργάνωση πανελλαδικού παμφοιτητικού-πανεκπαιδευτικού παλλαϊκού συλλαλητηρίου στη ΔEΘ». Αναφέρεται στην απόφαση του συντονιστικού! Τύφλα να ‘χει η ΓΣΕΕ και το ΚΚΕ.
ΥΓ2: Με πυρετώδεις ρυθμούς συνεχίζεται ο «διάλογος» στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής. Δεύτερη συνεδρίαση Πέμπτη απόγευμα και καπάκι τρίτη την Παρασκευή το πρωί, που κανονικά δε συνεδριάζουν οι επιτροπές. Τι είναι εκείνο που τους κάνει να βιάζονται και να τρέχουν; Περισσότερα στο επόμενο φύλλο.
ΥΓ3: Καραμανλής και Γιωργάκης, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ συμφώνησαν στην αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος. Ανάλυση στο επόμενο φύλλο.
Η συζήτηση με τον Γιάννη Πρωτονοτάριο, καθηγητή του ΕΜΠ και συνδικαλιστή της ΠΟΣΔΕΠ:
― Με ποιο δικαίωμα η ΠΟΣΔΕΠ έσπευσε να προεξοφλήσει τη λήξη των καταλήψεων;
Γ. Πρ.: Μα εμείς μιλήσαμε με τις καταλήψεις και μας είπαν ότι τελειώνουν στις 29 του μηνός.
― Δε μιλήσατε με τις καταλήψεις, γιατί γενικές συνελεύσεις δεν είχαν γίνει. Μιλήσατε με εκείνους που είχαν γραμμή για λήξη των καταλήψεων και την ψιθύριζαν από εδώ και από εκεί.
Γ. Πρ.: Ετσι είναι, συμφωνώ.
