Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, 130 Γυμνάσια και Λύκεια σε όλη τη χώρα τελούν υπό κατάληψη. Τα περισσότερα εξ αυτών στην Αττική, στο Ηράκλειο της Κρήτης, στη Λάρισα, στην Καρδίτσα, στα Τρίκαλα στα Γιάννινα, στη Ρόδο, στη Φθιώτιδα, ενώ όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά να μπουν όλο και περισσότερα σχολεία στο χορό, αφού είναι γνωστή η «επιδημιολογική» μορφή αυτών των κινητοποιήσεων της νεολαίας.
Θορυβημένο το υπουργείο Παιδείας, φοβούμενο σφόδρα ότι η κατάσταση μπορεί να πάρει τη μορφή χιονοστιβάδας (κάτι τελείως ασύμφορο την εποχή που ανοίγει το ασφαλιστικό, ενώ και οι φοιτητές δείχνουν τα πρώτα σκιρτήματα, με αφορμή την εφαρμογή του νόμου πλαισίου και την αναγνώριση των πτυχίων των «κολεγίων») έστειλε πάραυτα τον υφυπουργό Λυκουρέντζο να περιοδεύσει στα υπό κατάληψη σχολεία, μοιράζοντας υποσχέσεις για άμεση επίλυση των προβλημάτων (ο «καλός» της υπόθεσης). Παράλληλα έχει κινητοποιηθεί και ο μηχανισμός του κράτους (προϊστάμενοι γραφείων εκπαίδευσης, διευθυντές σχολείων, ασφαλίτες κ.λπ) για να τρομοκρατήσει και εκφοβίσει τους μαθητές.
Σε αυτή τη φάση, η κυβέρνηση τηρεί στάση αναμονής, περιμένοντας να δει πού θα κατασταλάξει το πράγμα, αν το άνοιγμα των καταλήψεων εγκυμονεί μια μαθητική έκρηξη.
Και η έκρηξη δεν είναι απίθανη, αφού υπάρχουν όλα τα στοιχεία για να τη συνθέσουν.
Είναι αλήθεια πως μαζεύτηκαν χιλιάδες προβλήματα στις πλάτες των μαθητών, ειδικά τα τελευταία χρόνια, που τις βαραίνουν καταθλιπτικά, δημιουργώντας την αίσθηση μιας αδιέξοδης κατάστασης, που σκοτώνει τη ζωή και τα όνειρά τους.
Είναι η ατέλειωτη μιζέρια της καθημερινότητας στα σχολεία, με την άθλια υλικοτεχνική υποδομή, τις ελλείψεις σε διδακτικό προσωπικό και βιβλία, όλα αυτά δηλαδή που φέρνει η συνεχής υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης. Είναι το κενό στο στομάχι από τον ατέλειωτο βομβαρδισμό με ανούσιες, ασύνδετες πληροφορίες που υποχρεώνονται να αποστηθίσουν και που αδυνατούν να κατανοήσουν και να συνθέσουν σε γνώση. Είναι ότι αισθάνονται το σχολείο πάρεργο και τους εαυτούς τους ζωσμένους σ’ έναν αγριανθρωπικό ανταγωνισμό, που σκοπό έχει την εξασφάλιση μιας θέσης στην τριτοβάθμια εξέταση. Είναι το άγχος που τους δημιουργεί το εξετασιοκεντρικό σχολείο, με αποκορύφωμα τις πανελλήνιες εξετάσεις.
Είναι η αίσθηση ενός αβέβαιου μέλλοντος, έτσι και δεν κατορθώσουν να διαβούν τις συμπληγάδες των εξετάσεων και δεν μπουν στο πανεπιστήμιο. Είναι το μεγάλο εμπόδιο της βάσης του 10, που γκρέμισε με μιας τα όνειρα χιλιάδων παιδιών μεροκαματιάρηδων, παιδιών φτωχών λαϊκών στρωμάτων (32.000 παιδιά τα τελευταία δυο χρόνια). Είναι ότι δεν υπάρχει ζωή ανάμεσα σε ένα αδιάκοπο τρεχαλητό από το σχολείο στο φροντιστήριο, που θεωρείται απαραίτητο συνοδευτικό της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Είναι το ζόρι που τραβά η οικογένειά τους, υποχρεωμένη να ακουμπά ζεστό χρήμα απ’ το υστέρημά της στους εμπόρους της γνώσης. Είναι το αυταρχικό σχολείο με τις αποβολές και τις τιμωρίες. Είναι ο φόβος της ανεργίας, της υποαπασχόλησης, που μπορεί να είναι κάπως απροσδιόριστος, είναι όμως πολύ έντονος μέσα από τα βιώματα του οικογενειακού και φιλικού περιβάλλοντος. Είναι ο απόηχος από τον περσινό μεγαλειώδη αγώνα των φοιτητών, που κατόρθωσε να ανατρέψει τα σχέδια για την αναθεώρηση του άρθρου 16 και οι πληροφορίες που φτάνουν για γενικευμένες αντιδραστικές ανατροπές στα πανεπιστήμια. Είναι τέλος η αποστροφή σε μια αγριανθρωπική κοινωνία μέσα στην οποία ο καθείς νοιάζεται για την πάρτη του και το αποκρουστικό πρόσωπο ενός κράτους που κατακαίει τα πάντα και καταστρέφει το περιβάλλον, δηλαδή την ίδια τη ζωή.
Ολα αυτά λειτουργούν σωρευτικά στη μαθητική νεολαία. Μπορεί να μην τα έχει απόλυτα σχηματοποιημένα στο μυαλό της, να μην έχουν περάσει όλα στη συνείδησή της και να τα καταγράφει στο θυμικό, να μην γνωρίζει την ακριβή αιτία τους, όμως ακόμη κι έτσι είναι αρκετό να τη θυμώσουν, να την παροτρύνουν να αντισταθεί, να κραυγάσει με τον τρόπο της (τις καταλήψεις). Και επειδή δεν τιθασεύεται εύκολα από τα αστικά κόμματα, να προκαλέσει «ανεξέλεγκτες» καταστάσεις, που μπορούν να ανατρέψουν τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.
Ολα τα παραπάνω καθρεφτίζονται ανάγλυφα στην πανσπερμία των μαθητικών αιτημάτων και των συζητήσεων στα σχολεία.
Από τα αιτήματα για την καθαριότητα, τα βιβλία, τους καθηγητές, το κτιριακό, τις αποβολές, τις κεραίες κινητής τηλεφωνίας δίπλα στα σχολεία, ως το αίτημα ενάντια στην κατάργηση του άρθρου 16 του Συντάγματος και τα ερωτήματα για την ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ-ΤΕΙ και τη βάση του 10. Βέβαια, σ’ αυτή τη φάση δεν έχουν την τιμητική τους τα αιτήματα με έντονο πολιτικό περιεχόμενο, αλλά πώς αλλιώς θα μπορούσε να γίνει σε παιδιά ηλικίας 14, 15 και 16 χρονών;
Τίποτε όμως δεν αποκλείει η εξέλιξη του αγώνα, με τις συνεχείς ζυμώσεις που εμπεριέχει, με την παρέμβαση ιδιαίτερα των πιο πολιτικοποιημένων στοιχείων, να φέρει στην προμετωπίδα την κατάργηση της βάσης του 10, την κατάργηση των ταξικών φραγμών, την ελεύθερη πρόσβαση στα ΑΕΙ, την υπεράσπιση του άρθρου 16 και πάει λέγοντας. Ενα τέτοιο μαθητικό κίνημα είναι σίγουρο ότι θα ζορίσει πολύ το σύστημα και θα αφήσει παρακαταθήκες για τους αγώνες του μέλλοντος.
Γιούλα Γκεσούλη
