Επιχείρηση «Μοσταράκ» (Μαζί)
Τα ξημερώματα της 13ης Φεβρουαρίου, ξεκίνησε η πολυαναμενόμενη νατοϊκή επιχείρηση για την εκκαθάριση από τους Ταλιμπάν της πόλης Μαρτζάχ και της γύρω περιοχής στην επαρχία Χέλμαντ του νότιου Αφγανιστάν. Στην περιοχή αυτή ζουν περίπου 125.000 άνθρωποι και υπολογίζεται ότι την εγκατέλειψαν μόνο γύρω στις 500 οικογένειες, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των Αμερικάνων για την επικείμενη επίθεση.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση των νατοϊκών δυνάμεων στο Αφγανιστάν από την αμερικάνικη εισβολή το 2001 και την ανατροπή των Ταλιμπάν, στην οποία συμμετέχουν τουλάχιστον 15.000 αμερικάνοι, βρετανοί και αφγανοί στρατιώτες. Περισσότερα από 30 ελικόπτερα, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ του ξένου Τύπου, μετέφεραν στρατεύματα στο κέντρο της πόλης τα ξημερώματα της 13ης Φεβρουαρίου, με στόχο να αιφνιδιάσουν τους Ταλιμπάν και να καταλάβουν νευραλγικά σημεία της πόλης, και τα υπόλοιπα στρατεύματα αναπτύχθηκαν γύρω από την πόλη και στην ευρύτερη περιοχή Ναντ Αλί.
Στόχος της επιχείρησης αυτής, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της αμερικάνικης στρατιωτικής διοίκησης είναι η κατάληψη της πόλης και η άμεση εγκατάσταση πολιτικής διοίκησης και ισχυρής αφγανικής αστυνομικής δύναμης για την αποκατάσταση της ασφάλειας και στη συνέχεια η ταχεία ανοικοδόμηση σχολείων, νοσοκομείου, δρόμων και άλλων έργων υποδομής, που θα βελτιώσουν τη ζωή των κατοίκων και θα τους ακοκόψουν από την επιρροή των Ταλιμπάν. Το μοντέλο αυτό θα εφαρμοστεί στη συνέχεια και σε άλλες περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Ταλιμπάν, με στόχο να αποδυναμωθούν στρατιωτικά και πολιτικά και να αναγκαστούν να καθίσουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Καρζάι. Γι αυτό και η εξέλιξη της επιχείρησης στη Μαρτζάχ παρουσιάζεται ως κρίσιμης σημασίας. Πρόκειται για τη λεγόμενη «νέα» στρατηγική του Πενταγώνου για την καταστολή της εξέγερσης, η οποία συνοδεύεται από μεγάλη προπαγανδιστική εκστρατεία.
Οι αρχικές νατοϊκές ανακοινώσεις ότι η επιχείρηση εξελίσσεται «σύμφωνα με το σχέδιο» και οι δηλώσεις για «γρήγορη νίκη», καθώς περνούν οι μέρες, δίνουν τη θέση τους σε πιο συγκρατημένες και επιφυλακτικές εκτιμήσεις, όπως για παράταση της επιχείρησης μέχρι και ένα μήνα.
Ο ξένος Τύπος
Παρόλο που τα ρεπορτάζ του διεθνούς Τύπου στη συντριπτική πλειοψηφία αναπαράγουν τα νατοϊκά ανακοινωθέντα, καθώς οι μέρες περνούν και τα γεγονότα δείχνουν ότι η επιχείρηση «Μοσταράκ» δεν είναι περίπατος, όπως περίμεναν οι Αμερικάνοι, άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους δημοσιεύματα που δίνουν αμυδρά μια άλλη εικόνα, πιο κοντά στην πραγματικότητα.
Η βρετανική εφημερίδα «Times» (15/2/2010) αναφέρει, μεταξύ άλλων, σε σχετικό ρεπορτάζ: «Αμερικάνοι πεζοναύτες και αφγανοί στρατιώτες καθηλώθηκαν από τα πυρά ελεύθερων σκοπευτών και από τις αυτοσχέδιες βόμβες κατά την τρίτη μέρα της μεγαλύτερης επίθεσης από την ανατροπή των Ταλιμπάν το 2001. Οι νατοϊκές και οι συμμαχικές δυνάμεις συνάντησαν σφοδρή αντίσταση στην μάχη για να καταλάβουν το σημαντικότερο προπύργιο των Ταλιμπάν στο νότιο Αφγανιστάν και κατάφεραν να προχωρήσουν λιγότερο από 200 μέτρα χθες. Πολλές μάχες ξέσπασαν σε διάφορες περιοχές μέσα και γύρω από τη Μαρτζάχ.
Τα αμερικάνικα στρατεύματα, που είναι επικεφαλής της επιχείρησης Μοσταράκ, προσπάθησαν δύο φορές να καταλάβουν την κεντρική αγορά της πόλης και απωθήθηκαν από καλά οργανωμένους αντάρτες. Καθώς δέχτηκαν πυκνά πυρά και επιθέσεις από ελεύθερους σκοπευτές και αντιμετώπισαν παγιδευμένα με εκρηκτικά κτίρια, αναγκάστηκαν να καλέσουν αεροπλάνα και επιθετικά ελικόπτερα εξοπλισμένα με πυραύλους».
Ανάλογο δημοσίευμα του πρακτορείου «Reuters» (15/2/10), μεταξύ άλλων, αναφέρει: «Οι αμερικάνοι πεζοναύτες, επικεφαλής μιας από τις μεγαλύτερες επιθέσεις εναντίον των ισλαμιστών μαχητών στο Αφγανιστάν, συναντούν σφοδρή αντίσταση σε μερικές περιοχές και καθηλώθηκαν από σφοδρά πυρά, ελεύθερους σκοπευτές και ναρκοπαγίδες… Οι προσπάθειες των πεζοναυτών να περικυκλώσουν τους ελεύθερους σκοπευτές στην αγορά της Μαρτζάχ έγινε μια μέρα αφότου το συγκρότημα που έχουν καταλάβει τα αμερικάνικα στρατεύματα δέχτηκε επιθέσεις αρκετές φορές, που δείχνει ότι οι Ταλιμπάν δεν είναι περιορισμένοι σε μια περιοχή».
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει σχετικό ρεπορτάζ του πρακτορείου «Associated Press» (15/2/10), από το οποίο παραθέτουμε πιο εκτενή αποσπάσματα:
«Οι Ταλιμπάν κλιμάκωσαν τις αντεπιθέσεις τους τη Δευτέρα εναντίον των αμερικάνων πεζοναυτών και των αφγανών στρατιωτών στο στρατιωτικό προπύργιο της Μαρτζάχ, επιβραδύνοντας τη συμμαχική προέλαση, παρά τους ισχυρισμούς τις αφγανικής κυβέρνησης ότι οι αντάρτες έσπασαν και τρέπονται σε φυγή. Με πυρά να έρχονται από αρκετές κατευθύνσεις όλη την ημέρα, τα στρατεύματα κατάφεραν να προχωρήσουν μόνο 500 γιάρδες (περίπου 170 μέτρα) καθώς αντάλλασσαν πυρά με μικρές ομάδες Ταλιμπάν ελεύθερων σκοπευτών. Οι μαχητές Ταλιμπάν κατάφερναν να γλιστρούν με την κάλυψη της νύχτας σε συγκροτήματα που θεωρούνταν καθαρά από όπλα και εκρηκτικά, ανοίγοντας πυρ εναντίον των πεζοναυτών πίσω από τις γραμμές τους.
Ο υπουργός Εσωτερικών Χανίφ Ατμάρ δήλωσε ότι πολλοί αντάρτες έχουν ήδη εγκαταλείψει τη Μαρτζάχ, κατευθυνόμενοι πιθανόν προς το Πακιστάν. Εντούτοις, στη Μαρτζάχ υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι οι Ταλιμπάν έχουν σπάσει. Αντίθετα, μικρές, κινητές ομάδες ανταρτών επιτέθηκαν επανειλημμένα στα αμερικάνικα και αφγανικά στρατεύματα με ρουκέτες, όλμους και καλάσνικοφ. Κινούνται αρκετά κοντά στον κεντρικό δρόμο για να ανοίγουν πυρ επανειλημμένα σε φάλαγγες οχημάτων που καθαρίζουν το δρόμο από τις νάρκες. Μια φάλαγγα δέχτηκε πυρά από τουλάχιστον τρεις διαφορετικές ομάδες ελεύθερων σκοπευτών, επιβραδύνοντας την πορεία της. Μια από τις ομάδες πλησίασε σε απόσταση 50 μέτρων και άνοιξε πυρ. Οι Ταλιμπάν ελεύθεροι σκοπευτές έχουν μεγάλη ικανότητα να κρύβονται.
Η τακτική παρενόχλησης και ο τεράστιος αριθμός βομβών στους δρόμους, ναρκών και ναρκοπαγίδων που έχουν φυτευτεί σ’όλη τη Μαρτζάχ έχουν καταφέρει να επιβραδύνουν τη μετακίνηση των συμμαχικών δυνάμεων σ’ όλη την πόλη. Μετά από αψιμαχίες όλη την ημέρα, μερικές μονάδες πεζοναυτών δεν κατάφεραν να προχωρήσουν καθόλου μέχρι τη δύση του ήλιου».
Η τακτική των Ταλιμπάν
Η αντίσταση που προβάλλουν οι Ταλιμπάν μέχρι τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές δε σημαίνει ότι μπορούν να κρατήσουν υπό τον έλεγχό τους την πόλη. Ούτε φυσικά είναι αυτός ο στόχος τους. Δεν είναι δυνατόν μερικές εκατοντάδες μαχητές που έχουν μείνει στην πόλη να μπορέσουν να επικρατήσουν σε τουλάχιστον 15.000 πάνοπλου στρατού. Και στην περίπτωση της Μαρτζάχ, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, ακολουθούν τακτική ανταρτοπόλεμου. Ενας σημαντικός αριθμός μαχητών έχει διαλυθεί ανάμεσα στον πληθυσμό ή έχει εγκαταλείψει την πόλη για να αναλάβουν δράση την κατάλληλη στιγμή και ένας μικρότερος αριθμός, οι ελεύθεροι σκοπευτές, παρέμειναν για να δώσουν ένα μάθημα στις δυνάμεις κατοχής και να δυσκολέψουν την προέλασή τους.
Ωστόσο, η πιο δύσκολη φάση της επιχείρησης «Μοσταράκ» θα αρχίσει όταν ολοκληρωθεί η κατάληψη της Μαρτζάχ και της γύρω περιοχής. Οταν θα αρχίσει η περίοδος της υποτιθέμενης σταθεροποίησης και ανοικοδόμησης. Γιατί στην περίπτωση της Μαρτζάχ τα πράγματα να εξελιχθούν διαφορετικά απ’ όλες τις άλλες περιπτώσεις, όπου οι Ταλιμπάν επέστρεψαν πανηγυρικά μετά την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής; Μήπως θα σταματήσει ως διά μαγείας η διαφθορά στη διοίκηση και στην αστυνομία για να ταχθεί ο ντόπιος πληθυσμός στο πλευρό τους; Ή μήπως οι Ταλιμπάν θα σταματήσουν τις επιθέσεις και θα επιτρέψουν να υλοποιηθούν οι βαρύγδουπες υποσχέσεις για πολιτική σταθερότητα και ταχεία ανοικοδόμηση;
