Μητσοτάκης και Πιερρακάκης αφού παρέδωσαν πανευτυχείς στην εφοπλιστική οικογένεια του Ιδρύματος Ωνάση, 22 υφιστάμενα δημόσια σχολεία με τη Σύμβαση που υπέγραψαν σε εκδήλωση-σόου στο Μέγαρο Μαξίμου, την έφεραν στη συνέχεια προς επικύρωση στη Βουλή.
Σχεδίαζαν μάλιστα και συνέχεια στο πανηγυρικό σόου, με επίσκεψη Πιερρακάκη και παρατρεχάμενων στο 1ο Γυμνάσιο και 1ο Λύκειο Περάματος που έχουν επιλεγεί για να μετατραπούν σε Ωνάσεια Σχολεία. Δυστυχώς, όμως, την όρεξη τους την έκοψαν οι μαθητές του 1ου Γυμνασίου που δεν «τσίμπησαν» στην γκεμπελίστικη κυβερνητική προπαγάνδα, ότι τάχα θα έρθει η κοσμογονία στο σχολείο τους και προχώρησαν σε αποχή και κατάληψη του σχολείου.
Τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (ΔΗΜΩΣ) είναι μια ακόμη χάντρα στο κομπολόι της ιδιωτικοποίησης της δημόσιας εκπαίδευσης. Η συνταγή είναι δοκιμασμένη και εφαρμόζεται σε όλα τα κοινωνικά αγαθά (Υγεία, Παιδεία, δημόσια μέσα μεταφοράς, κ.λπ.) που πρόκειται να λεηλατηθούν από το κεφάλαιο. Αφήνονται στην τύχη τους, να απαξιωθούν, να καταρρεύσουν για να έρθει στη συνέχεια «η ιδιωτική πρωτοβουλία» να τα «σώσει».
Τα δημόσια σχολεία υποχρηματοδοτούνται τη στιγμή που οι λειτουργικές τους δαπάνες έχουν εκτοξευτεί, μαθητές κάνουν μάθημα σε παγωμένες αίθουσες, σε αίθουσες που πλημμυρίζουν με την πρώτη βροχή, σε κοντέινερ, δεκάδες σχολεία είναι γερασμένα, ακατάλληλα και επικίνδυνα για την ασφάλεια των μαθητών, ταβάνια και σοβάδες πέφτουν κάθε τρεις και λίγο, εκπαιδευτικά κενά ακόμη και σε βασικά μαθήματα παραμένουν ακάλυπτα και το ΥΠΑΙΘΑ και οι «Ηρακλείς του στέμματος» στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης αντί για προσλήψεις προχωρούν σε υποχρεωτικές αναθέσεις υπερωριών, εκατοντάδες τμήματα συγχωνεύτηκαν και οι μαθητές στοιβάζονται σε πολυπληθή τμήματα, κ.λπ.
Η γκρίζα πραγματικότητα συμπληρώνεται με την επιβολή ισχυρών ταξικών φραγμών, όπως η Τράπεζα θεμάτων και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ), που κατακρεουργούν τα όνειρα της νεολαίας για μόρφωση και πανεπιστημιακή εκπαίδευση, ενώ όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς η καταστολή (αξιολόγηση, πειθαρχικά, διώξεις) έχει σημειώσει πιένες στον καιρό της διακυβέρνησης Μητσοτάκη.
Σ’ αυτό το πλαίσιο το μορφωτικό δικαίωμα όλων των παιδιών είναι το πιο σύντομο ανέκδοτο.
Σε ρόλο Μαρίας Αντουανέτας, ο Πιερρακάκης, φωνάζει στη συντριπτική πλειοψηφία της εργαζόμενης κοινωνίας που πένηται, υποφέρει και τα παιδιά της στραγγαλίζονται μέσα σ’ αυτό το εκπαιδευτικό σύστημα, να φάει …παντεσπάνι. Τάζει Διεθνές Απολυτήριο (International Baccalaureate) και στα δημόσια σχολεία, ώστε οι λίγοι και εκλεκτοί που έχουν τα ριάλια να το χρυσοπληρώσουν να εισάγονται χωρίς εξετάσεις και ΕΒΕ εκτός από τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και στα δημόσια ΑΕΙ και καταστρατηγεί και το άρθρο 16 του Συντάγματος επιτρέποντας την ίδρυση και λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων με πανάκριβα δίδακτρα.
Το σλόγκαν ιδιωτικοποίησης της δημόσιας Παιδείας στην μεν ανώτατη εκπαίδευση είναι να γίνει η Ελλάδα «περιφερειακό εκπαιδευτικό κέντρο» για εκπαιδευτικές μπίζνες καπιταλιστών και ξένων funds και στις άλλες βαθμίδες η λεγόμενη «πολυτυπία», που τάχα θα δημιουργήσει ίσες ευκαιρίες για όλους.
Αντί, λοιπόν, για ένα ισχυρό, ενιαίο, ποιοτικό δημόσιο σχολείο για όλα τα παιδιά, έχουμε κατηγοριοποίηση, σκληρό ανταγωνισμό και θεσμοθέτηση των ανισοτήτων με την επίκληση της «πολυτυπίας». Στο πλαίσιο αυτό έχουμε αύξηση του αριθμού των Πρότυπων Σχολείων και τώρα τη δημιουργία ενός νέου Δικτύου, του Δικτύου των Δημόσιων Ωνάσειων Σχολείων.
Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία (ΔΗΜΩΣ)
Καταρχάς να υπογραμμίσουμε ότι δεν πρόκειται για ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ανέγερσης νέων σύγχρονων διδακτηρίων ή ουσιαστικής αναβάθμισης των σχολικών κτηρίων σε όλη τη χώρα, που τόσο έχει ανάγκη η δημόσια εκπαίδευση.
Η Σύμβαση προβλέπει τη μετατροπή 22 υφιστάμενων σχολείων (11 Γυμνασίων και 11 Λυκείων) σε «σύγχρονες εκπαιδευτικές μονάδες» που «θα προωθούν καινοτομίες και εκπαιδευτικές πρακτικές υψηλού επιπέδου» (π.χ. πληροφορική, ρομποτική, τέχνες) σε συνεργασία με ΑΕΙ, ερευνητικά κέντρα και κοινωφελή ιδρύματα.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 θα λειτουργήσουν οι πρώτες έξι σχολικές μονάδες, τρία Λύκεια και τρία Γυμνάσια, ενώ η πλήρης ανάπτυξη θα ολοκληρωθεί το 2026. Συνολικά, περίπου 6.000 μαθητές και μαθήτριες θα έχουν τη δυνατότητα να φοιτήσουν σε αυτά τα σχολεία.
Το Ιδρυμα Ωνάση (σημειωτέον ότι η φορολογική και επιχειρηματική έδρα του εδρεύει στο Λιχτενστάιν) θα χρηματοδοτήσει την ανακαίνιση των σχολείων (έως 1 εκατ. ευρώ ανά σχολική μονάδα) και θα καλύπτει λειτουργικά έξοδα (έως 500.000 ευρώ ετησίως ανά σχολείο).
Από το σύνολο των 22 σχολείων, τα 10 θα λειτουργήσουν στην Περιφέρεια Αττικής και τα 12 στην υπόλοιπη Ελλάδα. Στην Αττική θα έχουμε στον Κολωνό, στην Κυψέλη, στο Μενίδι, το Πέραμα και το Περιστέρι, στη Θεσσαλονίκη στην Ξηροκρήνη και στο Κορδελιό-Εύοσμο, στην Κοζάνη, στη Ξάνθη, στη Ρόδο και το Ηράκλειο.
Ας δούμε χαρακτηριστικά σημεία της Σύμβασης, που επιβεβαιώνουν τον ισχυρισμό ότι πρόκειται για ελιτίστικα σχολεία απογείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Σχολεία που αποσπώνται από τον κορμό των υπόλοιπων δημόσιων σχολείων και παραδίδονται στην αγκαλιά του καπιταλιστικού ιδρύματος:
- Το Δίκτυο των Ωνάσειων Σχολείων διοικείται από εννεαμελή Διοικούσα Επιτροπή, στην οποία τα τέσσερα μέλη διορίζονται απευθείας από το Ιδρυμα Ωνάση. Ουσιαστικά τα Ωνάσεια Σχολεία, παρότι δημόσια σχολεία, παραδίδονται ολοκληρωτικά στα χέρια του καπιταλιστικού ιδρύματος, αφού και τα υπόλοιπα πέντε μέλη [ο Πρόεδρος, (αφυπηρετήσας καθηγητής ΑΕΙ ή Ερευνητής Α΄ή Β΄βαθμίδας αναγνωρισμένου Ερευνητικού Κέντρου ή επιστήμονας «εγνωσμένου διεθνούς κύρους»), ένας επιστήμονας (δημόσιος υπάλληλος ή ιδιώτης), ένας Περιφερειακός Διευθυντής, ένας Σύμβουλος Εκπαίδευσης και ένα μέλος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής] είναι κυβερνητικές επιλογές, δηλαδή άτομα που υπηρετούν πιστά την πολιτική της κυβέρνησης, που στηρίζει με νύχια και δόντια την αποφασιστική εισβολή των επιχειρηματικών συμφερόντων στο δημόσιο σχολείο.
Η εκχώρηση αριθμού δημόσιων σχολείων σε ένα καπιταλιστικό ίδρυμα πιστοποιείται καθαρά και με όσα προβλέπονται στο άρθρο 11 της Σύμβασης, καθώς «ρητά συμφωνείται ότι οι όροι της παρούσας Σύμβασης Δωρεάς υπερισχύουν κάθε αντίθετης διάταξης της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας και κανονιστικού πλαισίου»!
- Η Διοικούσα Επιτροπή έχει αυξημένες αρμοδιότητες, ουσιαστικά δηλαδή είναι αυτή που κάνει κουμάντο στα Ωνάσεια Σχολεία.
Π.χ. Επιλέγει τον Διευθυντή και τους εκπαιδευτικούς του Δικτύου, μεριμνά για την απόλυτη εφαρμογή του προγράμματος των ΔΗΜΩΣ, αξιολογεί τα σχολεία και ουσιαστικά αποφασίζει για τον χαρακτηρισμό ή αποχαρακτηρισμό τους ως σχολεία ΔΗΜΩΣ, αξιολογεί τον Διευθυντή, τον Υποδιευθυντή, τους εκπαιδευτικούς και την παραγωγή εκπαιδευτικού έργου, εισηγείται (στην ουσία αποφασίζει) στον υπουργό Παιδείας την τροποποίηση του διδακτικού ωραρίου των εκπαιδευτικών και τον τύπο των εξετάσεων εισαγωγής στα σχολεία ΔΗΜΩΣ, καθορίζει τον αριθμό των μαθητών που θα εισαχθούν, αποφασίζει για τα επιμορφωτικά προγράμματα των εκπαιδευτικών, «εισηγείται» «εναλλακτικά» συστήματα εκπαίδευσης, διοίκησης, λειτουργίας των σχολικών μονάδων και αξιολόγησης, εκδίδει τον Κανονισμό Λειτουργίας, μεριμνά για την προσέλκυση άλλων χορηγιών, δωρεών κ.λπ., συνεργάζεται με ΑΕΙ, ερευνητικά κέντρα, «κοινωνικούς φορείς» και αποφασίζει για τις «διεθνείς συνεργασίες», κ.ά.
- Κυβέρνηση και ΥΠΑΙΘΑ ισχυρίζονται ότι η δημιουργία του Δικτύου Ωνάσειων Σχολείων έχει κοινωνικό χαρακτήρα, γι’ αυτό και τα αναβαθμισμένα αυτά σχολεία θα λειτουργήσουν σε περιοχές ευάλωτες κοινωνικο-οικονομικά, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στα παιδιά των φτωχών λαϊκών στρωμάτων να τύχουν μιας ποιοτικής, σύγχρονης παιδείας. Πρόκειται για μεγάλη απάτη. Πρώτα πρώτα γιατί η εισαγωγή στα Ωνάσεια Σχολεία θα γίνεται κατόπιν εξετάσεων, τύπου μίνι πανελλαδικών ή με δοκιμασία (τεστ) δεξιοτήτων ή με συνδυασμό και των δύο. Και είναι απάτη γιατί τα παιδιά που θα εισάγονται σε αυτά δεν θα είναι παιδιά από οικογένειες-παρίες, αφού θα εισάγονται ύστερα από εξετάσεις στο στυλ των εξετάσεων για τα Πρότυπα σχολεία. Λαμβάνοντας υπόψη ότι στα Πρότυπα σχολεία περνάει μόνο το 20% των υποψηφίων, που έχουν προϋποθέσεις οικονομικές και μορφωτικές-κοινωνικές δεξιότητες, και ότι ανθεί ήδη μια τεράστια βιομηχανία φροντιστηρίων που «στηρίζει» αυτήν την προσπάθεια, αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος της κοροϊδίας (σ.σ. σημειωτέον ότι άρχισε ήδη η διαφήμιση φροντιστηριακών οργανισμών που προετοιμάζουν μαθητές για την εισαγωγή στα Ωνάσεια Σχολεία). Και δεύτερον γιατί στα Ωνάσεια Σχολεία δεν θα έχουν δικαίωμα εισαγωγής μαθητές αποκλειστικά από την περιοχή που εδρεύουν τα σχολεία αυτά. «Η συμμετοχή στις εισαγωγικές εξετάσεις επιτρέπεται ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής του μαθητή, εντός της ίδιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης», ενώ «η ευθύνη και τα έξοδα μετακίνησης του μαθητή για την πλήρη φοίτησή του και για τη συμμετοχή του στους Ομίλους και τα Σύνολα βαρύνουν την οικεία Περιφέρεια».
Η δημιουργία των Ωνάσειων Σχολείων «δεν είναι μόνο για να δώσουμε μια ευκαιρία σε χαρισματικά παιδιά να έχουν πρόσβαση σε μια ανώτατη εκπαίδευση», είπε ο κυνικός Μητσοτάκης στο σόου υπογραφής της Σύμβασης. Σωστά. Μια μειοψηφία «χαρισματικών» θα έχει αυξημένες προϋποθέσεις για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, η συντριπτική πλειοψηφία των υπόλοιπων, που δεν είναι «χαρισματικοί» γιατί δεν μπόρεσαν να ανταπεξέλθουν στις αυστηρές εισαγωγικές εξετάσεις για τις οποίες προετοιμαζόταν μήνες ή και χρόνια πριν, στον Καιάδα. Για τον αυτοκρατορίσκο Κούλη το παιδί από το Περιστέρι πρέπει το πολύ πολύ να γίνει ψυκτικός και το παιδί απ’ το Πέραμα να πάει να δουλέψει στην ναυπιγοεπισκευαστική ζώνη των εγκλημάτων της COSCO.
- Στα ΔΗΜΩΣ δημιουργούνται Ομιλοι και Σύνολα, στα οποία η συμμετοχή των μαθητών είναι υποχρεωτική. Ομιλος είναι η οργανωμένη συγκρότηση ομάδας μαθητών με σκοπό την ενασχόληση με συγκεκριμένη δραστηριότητα εκτός του κανονικού ωρολόγιου προγράμματος. Στους Ομίλους γίνεται επίσης ενισχυτική διδασκαλία και προετοιμασία για τις πανελλαδικές εξετάσεις! Σύνολο, ιδίως μουσικό ή θεατρικό, είναι η οργανωμένη ομάδα μαθητών, υπό την καθοδήγηση εκπαιδευτικού ανάλογης ειδικότητας, με στόχο την ερμηνεία ενός καλλιτεχνικού έργου. «Οι Ομιλοι και τα Σύνολα λειτουργούν με εκπαιδευτικούς των ΔΗΜΩΣ της οικείας Περιφέρειας, οι οποίοι υποχρεούνται να διαθέτουν έως είκοσι τέσσερις (24) ώρες μηνιαίως επί εννέα (9) μήνες ετησίως». Η υποχρεωτική ανάθεση αυτών των υπερωριών στους εκπαιδευτικούς, γεγονός που καταστρατηγεί την νομοθεσία για το εργασιακό τους ωράριο, εξαγοράζεται με χρηματικό ποσό που καταβάλλει το Ιδρυμα Ωνάση.
- Το υπουργείο Παιδείας συγχωνεύει και καταργεί αναφανδόν σχολεία και τμήματα, παστώνει τους μαθητές σε πολυπληθή τμήματα 27 και 29 μαθητών, όμως προβλέπει για τα τμήματα των Ωνάσειων Σχολείων ότι δεν μπορεί να έχουν πάνω από 25 μαθητές!
Η διαφοροποίηση, σε σχέση με τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία, αφορά ακόμα και τη φύλαξη και την καθαριότητα. Ακόμη δε και στην περίπτωση μη δυνατότητας κάλυψης των αναγκών με βάση τις διαδικασίες που ορίζει ο νόμος, σε ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, σχολικούς νοσηλευτές, επιστήμονες πληροφορικής, το Ιδρυμα έχει την ευχέρεια να προσλάβει προσωπικό και από τον ιδιωτικό τομέα.
Οι διαφορές ανάμεσα στην υλικοτεχνική υποδομή, στις κτηριακές εγκαταστάσεις, στα αναλυτικά προγράμματα των Ωνάσειων Σχολείων και των υπόλοιπων 12.000 περίπου δημόσιων σχολείων, στην οργάνωση, στην επιλογή «ποιοτικού» εκπαιδευτικού προσωπικού, στην επιλογή προνομιούχων μαθητών, κ.λπ., διαμορφώνουν μία ομαδοποίηση ελιτίστικων σχολείων, που αφήνει στο περιθώριο τη συντριπτική πλειοψηφία των μη προνομιούχων. Μιλάμε για την επιτομή της απογείωσης των κοινωνικών ανισοτήτων, την αποθέωση της ταξικής πολιτικής.
Ρητορικό βεβαίως είναι το ερώτημα ποιο θα είναι το τοπίο της δημόσιας εκπαίδευσης, στην περίπτωση που θα έρθει ένα άλλο «κοινωφελές ίδρυμα», μια άλλη καπιταλιστική επιχείρηση να αναλάβει με «δωρεά» τη διαχείριση μιας άλλης ομάδας δημόσιων σχολείων, στο πρότυπο αυτής της Σύμβασης με το Ιδρυμα Ωνάση.
- Υποβαθμίζεται συνολικά η εκπαιδευτική διαδικασία στα υπόλοιπα σχολεία. Οι μαθητές που θα εκδιωχθούν από τα Ωνάσεια Σχολεία, επειδή δεν θα πετύχουν στις εισαγωγικές εξετάσεις, αναγκαστικά θα καταφύγουν στα υπόλοιπα, υπερφορτώνοντας τα τμήματα. Π.χ. στην Κυψέλη λειτουργούν μόνο 4 Γυμνάσια και 2 Λύκεια, ενώ 1 Γυμνάσιο και 1 Λύκειο από αυτά προβλέπεται να γίνουν Ωνάσεια Σχολεία. Τι θα συμβεί, λοιπόν, με τους πλεονάζοντες μαθητές, τους αποτυχόντες των εισαγωγικών και με τα «άτυχα» σχολεία που δεν θα γίνουν Ωνάσεια και έχουν ήδη χιλιάδες μαθητές;
Το ίδιο πρόβλημα θα έχουμε στο Μενίδι, στο Πέραμα και αλλού.
Πρόβλημα επίσης θα προκύψει με τον «αιφνίδιο θάνατο» οργανικών θέσεων στα δημόσια σχολεία, αφού προβλέπεται η στελέχωση των Ωνάσειων Σχολείων να γίνει μέσω της μετακίνησης εκπαιδευτικού προσωπικού σε αυτά από τα υπόλοιπα δημόσια.
- Δημιουργείται ένα σώμα καθαρά υποταγμένων και πειθήνιων εκπαιδευτικών. Οι εκπαιδευτικοί αυτοί «αυξημένων προσόντων» έχουν αποδεχθεί «από τα αποδυτήρια» τους όρους λειτουργίας των ΔΗΜΩΣ, έχουν υπογράψει «δηλώσεις νομιμοφροσύνης», διαφορετικά δεν μπορούν να επιλεγούν από τη Διοικούσα Επιτροπή (εκτός από τα ακαδημαϊκά προσόντα, η προσωπικότητα και η γενική συγκρότησή τους αξιολογείται με προφορική συνέντευξη ενώπιον της Διοικούσας Επιτροπής). Το ίδιο ισχύει και για τους μαθητές. Οι υποψήφιοι μαθητές και οι γονείς δηλώνουν στην αίτηση συμμετοχής ότι αποδέχονται ανεπιφύλακτα τους Ορους λειτουργίας των ΔΗΜΩΣ, τους σκοπούς και την ελάχιστη υποχρεωτική συμμετοχή στους Ομίλους και τα Σύνολα. Παράλληλα τους καλλιεργείται μια ελιτίστικη αντίληψη, ότι αυτοί είναι οι «εκλεκτοί» που διαχωρίζονται από την «πλέμπα» και ένα διαρκές αίσθημα απόδειξης «της υπεροχής» μέσω του σκληρού ανταγωνισμού. Ολα τούτα σε βάρος της συλλογικότητας και της αλληλεγγύης με όλους τους υπόλοιπους μαθητές.
- Μέσω της «δωρεάς», το Ιδρυμα Ωνάση, όπως άλλωστε και όλα τα «ευαγή» ιδρύματα των καπιταλιστών, απολαμβάνει φοροαπαλλαγές (άρθρο 4 «Υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου») και ένα σωρό άλλα προνόμια, διευκολύνσεις, τσάμπα διαφήμιση, εξαγορά συνειδήσεων για τα εγκλήματα που διαπράττονται σε βάρος του ελληνικού λαού, και βεβαίως σημαντικότατο λόγο στα του κράτους.
Γιούλα Γκεσούλη
