Σε αντίθεση με τις αποφάσεις πανεπιστημιακών καθηγητών (πρόεδροι Τμημάτων Μαθηματικών όλων των ΑΕΙ της χώρας Συσπείρωση Πανεπιστημιακών) και πολλών συλλόγων μελών ΔΕΠ (Σύλλογος Διδασκόντων Θετικών Επιστημών ΕΚΠΑ, ΕΣΔΕΠ ΠΑΔΑ, ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ, κ.λπ.) που ζητούν την πλήρη κατάργηση του άρθρου 76 του νόμου 4957/2022, αντιστεκόμενοι στη διαγραφή των λεγόμενων «αιώνιων φοιτητών» είτε οριζόντια είτε με επιμέρους κριτήρια, επειδή η λήψη μια τέτοιας αντιδραστικής απόφασης:
-Αποπροσανατολίζει από τα πραγματικά προβλήματα των πανεπιστημίων που είναι αιώνια και λιμνάζοντα εξαιτίας της νεοφιλελεύθερης πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη
-Αποθαρρύνει τους φοιτητές να συμμετέχουν σε άλλες δράσεις και πρωτοβουλίες που επιδρούν στη σφαιρική τους καλλιέργεια (σ.σ.: δηλαδή τους αποτρέπει από το να έχουν ενδιαφέροντα πολιτικά και συνδικαλιστικά, συμπεριφορές που δεν ταιριάζουν στο επιχειρηματικό πανεπιστήμιο),
-Διαχωρίζει τους φοιτητές σε «ενάρετους» και «απόβλητους», αντίληψη που «έχει πέραση σε ένα συγκεκριμένο κοινό για το οποίο η ευνομία και η ανομία αρχίζει και τελειώνει στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα»,
-«Σε καμία περίπτωση δεν εμπίπτει στο ακαδημαϊκό τους λειτούργημα»,
-«Θα επηρεάσει δραματικά την επαγγελματική και προσωπική ανέλιξη νέων ανθρώπων, αποκλείοντάς τους οριστικά από την ολοκλήρωση των σπουδών τους»,
– Το δημόσιο πανεπιστήμιο θα υποστεί περαιτέρω μείωση στη χρηματοδότηση, η οποία καθορίζεται από τον αριθμό των φοιτητών του, που θα μειωθούν δραματικά εξαιτίας των διαγραφών. Μείωση θα υπάρξει και στις προσλήψεις νέων μελών ΔΕΠ,
η Σύγκλητος του ΕΚΠΑ προχωρεί σε παζάρια με το υπουργείο Παιδείας. Το υψηλόβαθμο πανεπιστημιακό κατεστημένο με εισήγησή του στον Πιερρακάκη προτείνει «τη διεύρυνση της δυνατότητας της κατ’ εξαίρεση υπέρβασης της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης για λόγους ανωτέρας βίας ή αιτιολογημένης αδυναμίας υποβολής δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις».
«Οι όροι και οι προϋποθέσεις της υπαγωγής στην προτεινόμενη ρύθμιση, τα δικαιολογητικά για την κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης ανάμεσα στα οποία και η τεκμηρίωση των λόγων της ανωτέρας βίας ή της βιοποριστικής απασχολήσεώς του/ της, έστω και περιστασιακής, της αιτιολογημένης αδυναμίας υποβολής της δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις ή τυχόν άλλης εύλογης αιτίας» θα καθορίζονται με τον εσωτερικό κανονισμό του Ιδρύματος και απαιτείται η υποβολή αίτησης από τον φοιτητή/φοιτήτρια σε συγκεκριμένη προθεσμία για την ένταξη σε αυτούς.
Κοντολογίς, το πρόβλημα για τη διοίκηση του ΕΚΠΑ αποτελεί ατομικό πρόβλημα κάθε φοιτητή και απομονώνεται από τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες: Την οικονομική κρίση, τη μεγάλη ανέχεια των νοικοκυριών της εργαζόμενης κοινωνίας που αδυνατεί να στηρίξει τις σπουδές των παιδιών της, την εκτίναξη των ενοικίων στις πόλεις φοίτησης, τη λειτουργία της αγοράς εργασίας με όρους μαύρης εργασίας, την τεράστια ανεπάρκεια της φοιτητικής μέριμνας (σίτιση, στέγαση, συγγράμματα), την αύξηση της εντατικοποίησης των σπουδών που καθιστά τη φοίτηση για τους εργαζόμενους φοιτητές δύσκολη έως ανέφικτη, την υποστελέχωση των πανεπιστημίων εξαιτίας της οποίας τα ιδρύματα δεν μπορούν να παρέχουν τις αναγκαίες θέσεις συμμετοχής των φοιτητών στην πρακτική άσκηση, τα εργαστηριακά μαθήματα, κ.λπ.
Η άγρια ταξική πολιτική των μνημονιακών και νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων είναι αυτή που εκτίναξε τον αριθμό των φοιτητών που καθυστερούν τη λήψη του πτυχίου τους, από 180.000 το 2015 σε 330.000 το 2024.
Είναι χαρακτηριστικό ότι κινδυνεύει να διαγραφεί το 48% των πανελλαδικά εγγεγραμμένων φοιτητών, σε περίπτωση που η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχωρήσει στην εφαρμογή του αντιδραστικού αυτού μέτρου.
Σημειώνουμε ότι πριν το ΕΚΠΑ και το Πανεπιστήμιο Πατρών ενσωμάτωσε στον εσωτερικό του κανονισμό διατάξεις για τη διαγραφή των «αιώνιων φοιτητών».
Σύμφωνα με αυτές:
Μετά τη συμπλήρωση της Ανώτατης Διάρκειας Φοίτησης, και αφού ολοκληρωθεί η επαναληπτική εξεταστική περίοδος του Σεπτεμβρίου 2025 θα πρέπει να εκδοθούν από τη Συνέλευση Τμήματος, πράξεις διαγραφής. Σε πρώτη φάση οι πράξεις διαγραφής αφορούν φοιτητές που είχαν εισαχθεί το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017 και πιο πριν, σε Τμήματα τετραετούς φοίτησης του Πανεπιστημίου Πατρών και πρώην ΤΕΙ, με επιφύλαξη των επόμενων παραγράφων.
Υπέρβαση του ορίου της Ανώτατης Διάρκειας Φοίτησης, για χρονικό διάστημα από ένα (1) έως ν έτη, μπορεί να πραγματοποιηθεί κατ’ εξαίρεση για σοβαρούς λόγους υγείας φοιτητών, ή συγγενών πρώτου βαθμού, εξ αίματος ή εξ αγχιστείας ή συγγένειας λόγω συμφώνου συμβίωσης.
Επιπλέον, φοιτητές που ανήκουν σε κάποια από τις επόμενες κατηγορίες: α) αποδεδειγμένα εργάζονται τουλάχιστον 20 ώρες εβδομαδιαίως, β) έχουν αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και γ) είναι αθλητές αναγνωρισμένων αθλητικών σωματείων κι έχουν διακριθεί σε πανελλήνια πρωταθλήματα ή διεθνείς αγώνες, μπορούν να υπαχθούν σε καθεστώς Μερικής Φοίτησης…
Καταλήγοντας υπογραμμίζουμε ότι οι βρόμικες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις των πανεπιστημιακών διοικήσεων με το ΥΠΑΙΘΑ αφήνουν αλώβητη την ουσία της αντιδραστικής διάταξης του νόμου Κεραμέως (ν. 4957/2022, άρθρο 76)
Στόχος όλου αυτού του παρασκήνιου είναι να αποφευχθούν οι μεγάλες αντιδράσεις, πρωτίστως και κυρίως από τους φοιτητές. Να αποδυναμωθεί το κίνημα, αφού θα έχουν βγει από το «κάδρο» οι φοιτητές που θα ευνοηθούν από τις τυχόν «τροποποιήσεις», που θα κάνει αποδεκτές το ΥΠΑΙΘΑ.
Από τα παραπάνω συνάγεται ότι μια και μοναδική διέξοδος υπάρχει: Να καταργηθεί η φοιτητοκτόνα διάταξη του εκτρωματικού νόμου Κεραμέως, να πεταχτεί μια κι έξω στα σκουπίδια. Και τη λύση γι’ αυτό μπορεί να δώσει μόνο το μαζικό, δυναμικό, διεκδικητικό φοιτητικό κίνημα. Ενα κίνημα της αλληλεγγύης και συναδέλφωσης που δεν θα εγκλωβίζεται στα «παζάρια» για το ποιοί θα σωθούν.
Η εισήγηση της Συγκλήτου του ΕΚΠΑ στο ΥΠΑΙΘΑ
Η Σύγκλητος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), αποφάσισε ομόφωνα να καταθέσει προς τον Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού εισήγηση για νομοθετική ρύθμιση σχετικά με τη διαγραφή φοιτητών, σε εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141), η οποία μετά από συζήτηση διαμορφώθηκε ως κάτωθι:
Α. Το πρόβλημα
1. Η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση των σπουδών αποτελεί σύνθετο και διαχρονικό φαινόμενο όχι μόνο στα Α.Ε.Ι. της Χώρας αλλά και σε αυτά του εξωτερικού. Τα αίτια είναι θεσμικά, ακαδημαϊκά, κοινωνικά, οικονομικά και προσωπικά.
2. Με αυτό το δεδομένο τα ιδρύματα της ανώτατης εκπαίδευσης καλούνται να εφαρμόσουν πολιτικές για την ακαδημαϊκή ενσωμάτωση των φοιτητών και φοιτητριών, με ενίσχυση των υποστηρικτικών δομών και της μέριμνας. Προτείνεται η δημιουργία παρατηρητηρίου ανά Α.Ε.Ι. και ανά Σχολή που θα παρακολουθεί τη ροή του φοιτητικού πληθυσμού και θα πραγματοποιεί συνεχώς έρευνες, οι οποίες θα επιτρέπουν τη διαμόρφωση σαφούς εικόνας για την υφιστάμενη κατάσταση και τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
3. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει την ανάγκη της αύξησης της χρηματοδότησης για τις υποδομές των Α.Ε.Ι. αλλά και τη συνεχή ενίσχυσή τους σε ακαδημαϊκό και διοικητικό προσωπικό, προτεραιότητες τις οποίες η Πολιτεία καλείται να αντιμετωπίσει άμεσα. Ειδικότερα, η εξέταση των αιτημάτων και των δικαιολογητικών υπέρβασης του ανωτάτου ορίου φοίτησης προβλέπεται να επιβαρύνει με δυσχερώς διαχειρίσιμο φόρτο τις γραμματείες των οικείων Τμημάτων.
4. Για το θέμα της διαγραφής των φοιτητών και φοιτητριών προτείνουμε τη διεύρυνση της δυνατότητας της κατ’ εξαίρεση υπέρβασης της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης για λόγους ανωτέρας βίας ή αιτιολογημένης αδυναμίας υποβολής δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις λαμβάνοντας υπόψη τα εξής :
α) Οι φοιτητές και οι φοιτήτριες που έχουν υπερβεί τον χρόνο φοίτησης (ν+2 έτη) δεν απολαμβάνουν των προνομίων και των διευκολύνσεων (δωρεάν παροχή συγγραμμάτων, δωρεάν σίτιση, στέγαση, μειωμένο εισιτήριο κ.λπ.) και δεν επιβαρύνουν οικονομικά τον προϋπολογισμό του Α.Ε.Ι. ή του κράτους.
β) Η εξομοίωση των φοιτητών και φοιτητριών που για πολλά χρόνια παραμένουν ανενεργοί/ές (δεν υποβάλλουν δήλωση μαθημάτων και δεν συμμετέχουν σε εξετάσεις) και φοιτητών/φοιτητριών οι οποίοι/ες είναι συνεπείς με τις υποχρεώσεις αυτές (υποβάλλουν τη σχετική δήλωση μαθημάτων και συμμετέχουν στις εξετάσεις) και ενδεχομένως απαιτείται μικρός αριθμός μαθημάτων για να περατώσουν τις σπουδές τους, καθιστά την οριζόντια απόφαση διαγραφής άδικη και σε κάθε περίπτωση αναποτελεσματική όσον αφορά τον επιδιωκόμενο σκοπό.
γ) Ειδικότερα, για το Πανεπιστήμιο Αθηνών οι φοιτητές/φοιτήτριες που δεν προσέρχονται στις εξετάσεις και δεν εγγράφονται υπολογίζονται σε ποσοστό 66% όσων έχουν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης (ν+2), ενώ οι φοιτητές/φοιτήτριες που παραμένουν ενεργοί (συμμετέχουν στις εξετάσεις), υπολογίζονται σε ποσοστό 33% επί όσων έχουν υπερβεί την ανώτατη διάρκεια φοίτησης.
5. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, με τον εσωτερικό κανονισμό του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) θα καθορίζονται, υπό την αυτονόητη προϋπόθεση υποβολής αίτησης από τον φοιτητή / την φοιτήτρια σε συγκεκριμένη προθεσμία, οι όροι και οι προϋποθέσεις της υπαγωγής στην προτεινόμενη ρύθμιση, τα δικαιολογητικά για την κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης ανάμεσα στα οποία και η τεκμηρίωση των λόγων της ανωτέρας βίας ή της βιοποριστικής απασχολήσεώς του/ της, έστω και περιστασιακής, της αιτιολογημένης αδυναμίας υποβολής της δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις ή τυχόν άλλης εύλογης αιτίας. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά καταστάσεις οι οποίες συνιστούν θέμα πραγματικό και κρίνονται κατά περίπτωση από τα πραγματικά περιστατικά και τα αποδεικτικά στοιχεία που κατά περίπτωση θα προσκομισθούν, τεκμηριώνουν δε λόγο άρσης των δυσμενών συνεπειών, οι οποίες προκαλούνται από την έκδοση της πράξης διαγραφής.
Ακολουθεί η προτεινόμενη ρύθμιση:
Αιτιολογική έκθεση
Με την προτεινόμενη διάταξη συμπληρώνονται οι λόγοι για την κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης, με τις περιπτώσεις της ανωτέρας βίας και της δικαιολογημένης αδυναμίας υποβολής της προβλεπόμενης αίτησης δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις. Η διάταξη κρίνεται αναγκαία, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι οι φοιτητές / φοιτήτριες που έχουν υπερβεί τον χρόνο φοίτησης (ν+2 έτη) δεν απολαμβάνουν των προνομίων και των διευκολύνσεων (δωρεάν παροχή συγγραμμάτων, δωρεάν σίτιση, στέγαση, μειωμένο εισιτήριο κ.λπ.) και δεν επιβαρύνουν οικονομικά τον προϋπολογισμό του Α.Ε.Ι. ή του κράτους, ενώ παράλληλα αφορά συγκεκριμένη κατηγορία φοιτητών /φοιτητριών που ξεπέρασαν το ανώτατο χρονικό όριο φοίτησης για εύλογη αιτία, ήτοι για αποδεδειγμένα πραγματικά περιστατικά που κρίνονται κατά περίπτωση από τα αποδεικτικά στοιχεία που θα προσκομισθούν και δικαιολογούν την μη επέλευση των δυσμενών συνεπειών, οι οποίες προκαλούνται από την έκδοση της πράξης διαγραφής.
Προτεινόμενη διάταξη
Άρθρο ……………
Η παρ. 2 του άρθρου 76 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141) αντικαθίσταται ως εξής :
Με τον εσωτερικό κανονισμό του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (Α.Ε.Ι.) καθορίζονται οι διαδικαστικές λεπτομέρειες και τα δικαιολογητικά για την κατ’ εξαίρεση υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης της παρ. 1 για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή / της φοιτήτριας ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής / φοιτήτρια έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, για λόγους βιοποριστικής απασχολήσεώς του/ της, έστω και περιστασιακής, για λόγους αιτιολογημένης αδυναμίας υποβολής της δήλωσης μαθημάτων ή συμμετοχής στις εξετάσεις ή για άλλη εύλογη αιτία και για όσο χρόνο διαρκούν οι λόγοι αυτοί.
