Πώς γίνεται να μην έχουμε ένα βουβό καλοκαίρι; Είναι ένα από τα ζητήματα που, υποτίθεται, ότι απασχολεί την υπουργό Πολιτισμού, άφαντη έως τώρα, παρά τις συνεχείς εκκλήσεις και διαμαρτυρίες των ανθρώπων του πολιτισμού, των απλών εργαζόμενων στις τέχνες (γιατί υπάρχουν και οι χρυσοκάνθαροι, ο χώρος δεν είναι ενιαίος), καλλιτεχνών και τεχνικών, που ήταν πάντοτε πένητες, πόσω μάλλον τώρα, την ώρα της πανδημίας.
Το θέμα (μείζον κατά την υπουργό και όχι πρωτίστως η οικονομική στήριξη όλων αδιακρίτως των εργαζόμενων που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ούτε τα στοιχειώδη) έθεσε η Μενδώνη στην εκπομπή του ΣΚΑΙ «Αταίριαστοι» στις 5 του Μάη, αδιαφορώντας για το ρίσκο που ενέχει η απόφαση για καλλιτέχνες, τεχνικούς και κοινό, να γίνουν δηλαδή εκδηλώσεις, έστω και σε ανοιχτούς χώρους (200 τον αριθμό, σύμφωνα με την υπουργό) και με τον κίνδυνο νέας έξαρσης της πανδημίας, καθώς δεν έχουν ληφθεί τα πλέον απαραίτητα μέτρα (π.χ. μαζικά μοριακά τεστ, τεστ αντισωμάτων).
Πώς ακριβώς θα γίνουν αυτές οι 200 εκδηλώσεις, η υπουργός δεν είπε κουβέντα. Για το θέατρο και το χορό για παράδειγμα; Μπορούν να τηρηθούν τα δύο μέτρα απόσταση προς όλες τις κατευθύνσεις;
Επειτα, μην ξεχνάμε ότι το να φτάσεις στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα προϋποθέτει ατέλειωτες πρόβες. Κυρίαρχο, όμως, γι’ αυτούς δεν είναι η δημόσια υγεία, η υγεία των εργαζόμενων και του κοινού. Τη «γκρίνια», την αγανάκτησή τους θέλουν απλά να φρενάρουν, γιατί ουσιαστικά δεν θέλουν να τους στηρίξουν οικονομικά.
Η υπουργός Πολιτισμού μόνο αοριστίες διατύπωσε σε σχέση με την οικονομική στήριξη αδιακρίτωςόλων των εργαζόμενων στο χώρο των τεχνών. Ξέρει ότι η πλειοψηφία τους δεν δικαιούται το επίδομα, λόγω των «συμβάσεων» ή καλύτερα των κουρελόχαρτων που υπογράφει ή που δεν υπογράφει (πολλοί δουλεύουν «μαύρα»). Το παραδέχεται αυτό και η ίδια, με έμμεσο τρόπο, όταν μιλάει για «περιπτώσεις και υποπεριπτώσεις συμβάσεων», πλην όμως νίπτει τας χείρας της, αρνούμενη αυτή και η κυβέρνησή της να πάρουν μέτρα υποστήριξης των εργαζόμενων ενάντια σε μικρούς και μεγάλους εργοδότες.
Τι εννοεί η Μενδώνη με τις «περιπτώσεις και υποπεριπτώσεις συμβάσεων»; Πολύ απλά, ότι οι εργαζόμενοι προσλαμβάνονται και απολύονται την ίδια μέρα ή προσλαμβάνονται μόνο για την περίοδο των παραστάσεων, ενώ η περίοδος των προβών είναι «αόρατη».
Η πλειοψηφία τους δεν είναι ενταγμένη σε οργανισμούς όπως το Εθνικό Θέατρο ή η Εθνική Λυρική Σκηνή, όπου το εργασιακό καθεστώς είναι άλλο. Κι εκεί βέβαια δεν είναι όλα «καλά και ανθηρά». Οι εκπαιδευτικοί, για παράδειγμα, της σχολής χορού της Λυρικής δεν εντάσσονται στο επίδομα, λόγω των συμβάσεων που έχουν υπογράψει.
Στην ίδια εκπομπή, η Μενδώνη παραδέχτηκε ότι δεν υπάρχει μητρώο καλλιτεχνικών επαγγελμάτων και γι’ αυτό η Πολιτεία δεν γνωρίζει πόσοι απασχολούνται στην κάθε ειδικότητα. Μίλησε ως «τροχονόμος» και όχι ως μέλος μιας κυβέρνησης που έχει την εξουσία, υποτίθεται, για να ψηφίζει σχετικούς νόμους και να παίρνει ανάλογα μέτρα.
Το ερώτημα, λοιπόν, που προκύπτει είναι πώς τα 10 εκατομμύρια, από τα 15 που ισχυρίστηκε ότι αποτελούν το συνολικό πακέτο στήριξης, θα διατεθούν σε επιχειρήσεις, εργαζόμενους, αυτοαπασχολούμενους; Με τι κριτήρια θα γίνει η κατανομή;
Δεν είμαστε αφελείς φυσικά. Γνωρίζουμε ότι δεν πρόκειται να τους στηρίξουν όλους, πετάνε απλώς κάποια ψίχουλα. Οπως τα ψίχουλα που δίνονται για επιχορηγήσεις (μιλάμε για τις τακτικές επιχορηγήσεις των ομάδων θεάτρου και χορού). Περηφανεύεται μάλιστα η Μενδώνη πως για τις θεατρικές ομάδες θα δοθεί το ποσό των 2 εκατομ. ευρώ, ένα ποσό που δεν φτάνει να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες των εργαζόμενων πρώτα και δευτερευόντως να παράξει ένα αξιόλογο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Και εμείς μπορεί να βάζουμε αυτή την σειρά, αλλά συνήθως το αντίστροφο ισχύει και τις συνέπειες τις «λούζεται» ο εργαζόμενος.
Μετά το silver alert, λοιπόν, και τη διεύρυνση των διαμαρτυριών, εμφανίστηκε η κυρία υπουργός για να πει αυτά που αναφέραμε παραπάνω. Και αυτό οφείλεται αποκλειστικά στην κινητοποίηση των εργαζόμενων του χώρου των τεχνών, που έγινε μέσα από πολλούς τρόπους και «διαδρόμους».
Υπάρχει, βέβαια, και μια κίνηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, υπό τον τίτλο support art workers. Στην ομάδα αυτή συμμετέχουν, πέρα από απλούς εργαζόμενους, και πολλά «μπουμπούκια». Είναι άραγε ολονών τα συμφέροντα κοινά; Ενας ηθοποιός, για παράδειγμα, διεκδικεί τα ίδια με τους κατέχοντες θιάσους και πόστα; Οχι. Γι’ αυτό θέλει μεγάλη προσοχή, όταν κανείς απευθύνεται σε τέτοιες πρωτοβουλίες για να διεκδικήσει τα δικαιώματά του ως εργαζόμενος.
Ο χώρος των τεχνών είναι αφημένος στην τύχη του εδώ και δεκαετίες και ένας από τους λόγους είναι γιατί οι εργαζόμενοι δεν οργανώθηκαν ποτέ μαζικά για να υποστηρίξουν, να διεκδικήσουν αυτά που άλλοι εργαζόμενοι ονομάζουν κεκτημένα. Δυστυχώς, στον κλάδο αυτό υπάρχει μεγάλη χρονοκαθυστέρηση και πολιτική άγνοια και κινήσεις όπως η παραπάνω συνδράμουν ακόμα περισσότερο στην ενίσχυση αυτής της άγνοιας.
Μία εργαζόμενη στο χώρο του πολιτισμού
