Ηρθε ο καιρός, δυο παλιοί φίλοι, που η πολιτική τους χώρισε προσωρινά, να βρεθούν και πάλι από την ίδια πλευρά του χαρακώματος. Ο Στουρνάρας και ο Τσακαλώτος (περί αυτών πρόκειται), παλιοί φίλοι από την Αγγλία, βρέθηκαν αντίπαλοι όταν ο πρώτος ήταν μνημονιακός υπουργός Οικονομικών της συγκυβέρνησης των Σαμαροβενιζέλων και ο δεύτερος αντιμνημονιακός σκιώδης υπουργός Οικονομικών της αξιωματικής αντιπολίτευσης, πλέον όμως υπηρετούν από κοινού τη μνημονιακή πολιτική, ο ένας ως διοικητής της ΤτΕ και ο άλλος ως υπουργός Οικονομικών της συγκυβέρνησης των Τσιπροκαμμένων.
Αυτοί οι δύο, λοιπόν, συμφωνούν σε ένα πράγμα: ότι πρέπει να κλείσει γρήγορα η περιβόητη πρώτη αξιολόγηση από την τρόικα, αλλιώς δεν υπάρχει περίπτωση ο ελληνικός καπιταλισμός να ξεκολλήσει από την ύφεση. Ο Τσακαλώτος το λέει συνεχώς, ήρθε η ώρα να το πει και ο Στουρνάρας. Σε ομιλία του στο Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο ζήτησε να αποφευχθούν πάση θυσία οι ατέρμονες διαπραγματεύσεις και τόνισε πως «η επιτυχής ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης είναι αποφασιστικής σημασίας για τη σταδιακή ανάκαμψη της οικονομίας στο δεύτερο εξάμηνο του 2016».
Η επιχειρηματολογία και των δύο είναι πανομοιότυπη, αν και δεν έχει καμιά σχέση με την οικονομική επιστήμη. Περισσότερο φέρνει προς την… αστρολογία. Οπως η μαντάμ Τάδε Ταδεπούλου βγαίνει στο πρωινάδικο και προβλέπει τις ευνοϊκές και τις μη ευνοϊκές συνθήκες, ανάλογα με το ζώδιο, έτσι και ο Στουρνάρας με τον Τσακαλώτο «βλέπουν» τους ξένους επενδυτές έτοιμους να ορμήσουν στην Ελλάδα και να δώσουν… φτερά στον εγχώριο καπιταλισμό, αν υπάρξει κλίμα οικονομικής σταθερότητας. Πώς μπορεί να υπάρξει αυτό το κλίμα, σύμφωνα με όσα λένε; Αν κλείσει επιτυχώς η πρώτη αξιολόγηση και στη συνέχεια γίνει η νέα αναδιάρθρωση του χρέους (με την επιμήκυνση στις λήξεις των ομολόγων που λήγουν μετά το 2022).
Δεν υπάρχει, βέβαια, καμιά ένδειξη ότι οι καπιταλιστές συνωστίζονται γύρω από τα ελληνικά σύνορα και περιμένουν το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης και την πρώτη αναθεώρηση του χρέους για να φέρουν εδώ τα κεφάλαιά τους και να τα επενδύσουν. Ας μην αδικήσουμε, όμως, τους Στουρνάρα και Τσακαλώτο. Δεν μιλάμε για καμιά ορμητική ανάπτυξη του ελληνικού καπιταλισμού, αλλά για μια ισχνή ανάπτυξη, έτσι που η κίνηση του ΑΕΠ να ξεκολλήσει από το πλην και να περάσει στο συν. Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να αποκατασταθούν κάποιοι όροι οικονομικής σταθερότητας. Κυρίως πρέπει να υπάρξει κάποια -μικρή έστω- άνεση ρευστότητας, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν σε πλήρη άρση των capital controls.
Η ρευστότητα εξαρτάται από τις αποφάσεις της ΕΚΤ (επαναφορά του waiver και αποδοχή από την ΕΚΤ των ομολόγων των ελληνικών «συστημικών» τραπεζών, ώστε να πέσει κάπως το κόστος δανεισμού) και ο Ντράγκι το έχει κατ' επανάληψη ξεκαθαρίσει (τελευταία φορά στον πρόεδρο Πάκη που του έκανε βίζιτα στη Φρανκφούρτη), ότι αν δεν κλείσει η πρώτη αξιολόγηση δεν υπάρχει περίπτωση επαναφοράς του waiver.
Εχουν δίκιο, λοιπόν, ο Στουρνάρας με τον Τσακαλώτο να ζητούν επιτάχυνση των διαδικασιών. Ομως, όπως τονίζει και το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή στην τελευταία έκθεσή του, «ό,τι είναι αναγκαίο με οικονομικά κριτήρια δεν είναι απαραίτητα εφικτό με πολιτικά». Η κυβέρνηση άρχισε πλέον ν' αντιμετωπίζει ισχυρές κοινωνικές αντιστάσεις στο εσωτερικό, οι οποίες συνιστούν γι' αυτή και πολιτική απειλή. Μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την ίδια την πλειοψηφία της. Η πρώτη αξιολόγηση, μέχρι στιγμής, δεν καθυστερεί εξαιτίας των δανειστών, αλλά εξαιτίας της ελληνικής κυβέρνησης που δεν μπορεί να περάσει το Ασφαλιστικό και ψάχνει τρόπους για να τα καταφέρει. Γι' αυτό ο Φέσσας του ΣΕΒ κάλεσε να σταματήσουν οι πολιτικές αντιπαραθέσεις και όλες οι μνημονιακές πολιτικές δυνάμεις να ψηφίσουν αυτά που συμφώνησαν το καλοκαίρι. Γι' αυτό ο Στουρνάρας προειδοποιεί με ευγενικό τρόπο την κυβέρνηση να επιταχύνει τις διαδικασίες. Ο Τσακαλώτος, όμως, υποχρεώθηκε από το Μαξίμου να δώσει συνέντευξη Τύπου για να ρίξει την ευθύνη της καθυστέρησης στο ΔΝΤ!
Οι ιμπεριαλιστές δανειστές από την πλευρά τους δεν έχουν κανένα λόγο να βιάζονται. Δεν υπάρχει κάτι που να τους πιέζει αυτή τη στιγμή, δεδομένου ότι όσα προέβλεπε το Μνημόνιο για τις τράπεζες έχουν ήδη εφαρμοστεί (απομένει μόνο η -συμφωνημένη ήδη- νομοθεσία για τα «κόκκινα» δάνεια). Αντιλαμβάνονται τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η συγκυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων και αφήνουν τα πράγματα να ωριμάσουν πολιτικά (θα προτιμούσαν μια κυβέρνηση όλων των μνημονιακών κομμάτων).
Ο μόνος από τους παράγοντες των ιμπεριαλιστών δανειστών που έδειξε να βιάζεται είναι ο Κλάους Ρέγκλινγκ του ΕSΜ. «Αν δεν προχωρήσει η αξιολόγηση, η Ελλάδα κινδυνεύει να μην έχει χρήματα», δήλωσε σε συνέντευξή του στη γαλλική «Le Figaro». Κι αυτός, όμως, έδωσε χρόνο για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης μέχρι το Πάσχα, όπως διευκρίνισε. Ολοι γνωρίζουν, άλλωστε, ότι η επόμενη δόση δανείου είναι τον Ιούνη του 2016 και θέλουν να κλείσουν την πρώτη αξιολόγηση πρωτύτερα.
Συμπέρασμα: από την αντίσταση που θ' αναπτύξει ο ελληνικός λαός εξαρτάται η πορεία των πραγμάτων. Αν αυτή αποκτήσει ένταση και διάρκεια, οι σχεδιασμοί τους θ' αποτύχουν.
