Μπορεί η πιστωτική κρίση που ταλάνισε τις παγκόσμιες αγορές μέσα στο κατακαλόκαιρο να φαίνεται ότι ελέγχθηκε πλέον, κανείς όμως δε γνωρίζει αν το «μίνι» κραχ έφτασε στο τέλος του ή απλά έχει πάρει ένα διάλειμμα για να επανέλθει δριμύτερο στο μέλλον. Οπως και να έχει το πράγμα, το κραχ που ξεκίνησε με την κατάρρευση της αγοράς ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου, γνωστών και ως “subprime” (δηλαδή των δανείων που δίνονται στους φτωχότερους Αμερικανούς που καθυστερούσαν την αποπληρωμή των παλαιότερων δανείων τους, γι’ αυτό και τα δάνεια αυτά θεωρούνται «υψηλού ρίσκου» κι έχουν μεγαλύτερα επιτόκια από τα υπόλοιπα), κόστισε τουλάχιστον 18.000 απολύσεις από τα λουκέτα που μπήκαν σε πολλές εταιρίες παροχής τέτοιων δανείων και καταιγισμό πωλήσεων μετοχών διαφόρων εταιριών που κερδοσκοπούσαν απ’ αυτά τα δάνεια ανά την υφήλιο (είτε άμεσα είτε έμμεσα, έχοντας ομόλογα που σχετίζονταν με αυτά τα δάνεια), με ανυπολόγιστες ζημιές όσων είχαν επενδύσει τα χρήματά τους σ’ αυτές.
Ολ’ αυτά έγιναν τη στιγμή που τα ενυπόθηκα “subprime” δάνεια είχαν πάρει φωτιά, με το ποσοστό τους να ανεβαίνει από το 9% στο 21% του συνόλου των ενυπόθηκων δανείων μέσα σε μία δεκαετία, σύμφωνα με τον Τζον Λόνσκι, οικονομολόγο της Moody’s Investor Service. Οι φτωχοί Αμερικανοί δεν άντεξαν να πληρώνουν κι αυτά τα δάνεια που το επιτόκιό τους διογκώθηκε εξαιτίας της πτώσης της τιμής των κατοικιών στις ΗΠΑ. Βάζοντας υποθήκη το ίδιο τους το σπίτι, οι φτωχότεροι Αμερικανοί έπαιξαν κι έχασαν, οι κατασχέσεις πήραν τη μορφή χιονοστιβάδας, κάποιοι πούλησαν τα σπίτια τους πριν τους τα πάρουν και το αποτέλεσμα ήταν το κραχ και οι «ενέσεις ρευστότητας» (δηλαδή αυξημένος δανεισμός χρήματος) σε ποσότητα όση και ένα ετήσιο βρετανικό ΑΕΠ από τις τράπεζες, προκειμένου να αγοραστούν οι μετοχές που όλοι έσπευσαν να πουλήσουν παγκόσμια.
Μπορεί ο πρόεδρος Μπους να δήλωσε ότι δε φοβάται εφόσον τα θεμελιώδη στοιχεία της οικονομίας είναι ισχυρά (δηλαδή το ΑΕΠ που συγκρατείται σε ένα επίπεδο γύρω στο 4% και τα υψηλά κέρδη των εταιριών), κανείς δε μπορεί όμως να ισχυριστεί ότι η μπόρα πέρασε. Γιατί ο χρόνιος δανεισμός των αμερικάνικων νοικοκυριών, που έχει φτάσει σε υπερκορεσμό, μάλλον το αντίθετο προοιωνίζεται. «Η ρευστότητα στις αμερικάνικες αγορές προωθείται από το χρέος και όχι από το εισόδημα και το περισσότερο απ’ αυτό το χρέος πηγάζει από ξένες κεντρικές τράπεζες» επισημαίνει η έγκυρη αστική εφημερίδα «Τάιμς της Ασίας» (24/8/2007). Το ερώτημα που τίθεται λοιπόν δεν είναι αν θα ξεσπάσει το επόμενο κραχ, αλλά πότε. Αυτό θα εξαρτηθεί από το για πόσο χρονικό διάστημα τα φτωχά αμερικάνικα νοικοκυριά θα αντέξουν την τοκογλυφία των δανειστών με τα υπέρογκα επιτόκια που αυξάνονται ολοένα και περισσότερο, τη ίδια στιγμή που οι πλούσιοι Αμερικανοί αγοράζουν όλο και περισσότερες βίλες (αξίας άνω των 5 εκατ. δολαρίων) η αγορά των οποίων αυξήθηκε κατά 11% μέσα στο 2006, όταν οι συνολικές πωλήσεις στον τομέα της κατοικίας έπεσαν κατά 8.4% την ίδια περίοδο (Business Week, 27/6/2007).
