Στα δυο τελευταία φύλλα της εφημερίδας μας, με πάμπολλα παραδείγματα, βασισμένα στα έργα και τα λόγια των δυο μεγάλων κομμάτων εξουσίας, προσπαθήσαμε να αποδείξουμε ότι ΠΑΣΟΚ και ΝΔ έχουν κατά βάση συμφωνία σε όλα τα μεγάλα ζητήματα-στρατηγικούς στόχους των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων στην εκπαίδευση. Στο οπλοστάσιο της επιχειρηματολογίας μας σημαντική θέση κατείχε η συζήτηση στη βουλή για την Παιδεία, όπου Καραμανλής και Παπανδρέου διατύπωσαν από κοινού το εγκόλπιο των αντιεκπαιδευτικών αλλαγών.
Την θαυμαστή συμφωνία επιβεβαίωσαν και οι κυρίες Γιαννάκου (υπουργός Παιδείας) και Δαμανάκη (συντονίστρια Μορφωτικών Υποθέσεων του ΠΑΣΟΚ) στο «στρογγυλό τραπέζι», που διοργάνωσε η εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος», την παραμονή έναρξης του ψευδεπίγραφου διαλόγου. Μάλιστα, η Δαμανάκη, απελευθερωμένη από το άγχος του πολιτικού κόστους, που είναι φυσικό να διακατέχει σε μεγαλύτερο βαθμό την κυβέρνηση, και ακολουθώντας το παράδειγμα του αρχηγού της κατά την ομιλία του στη βουλή, πολλές φορές λειτούργησε σαν «λαγός» για τη διατύπωση και υιοθέτηση θέσεων που «βγάζουν μάτι».
Θεωρώντας ότι τα πολλά λόγια είναι φτώχεια, ειδικά όταν τα συμπεράσματα είναι εξόφθαλμα και όταν απευθυνόμαστε σε νοήμονες αναγνώστες, παραθέτουμε μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα των τοποθετήσεων των δύο κυριών.
♦ Για τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας και τη «δια βίου μάθηση»
Μ. Γιαννάκου
«Ο σωστός τρόπος (για την αντιμετώπιση της ανεργίας) είναι αυτό που η Ευρωπαϊκή Ενωση θέτει τώρα ως δια βίου μάθηση. Και είναι σε όλα τα επίπεδα».
«Η ανεργία στην Ελλάδα είναι διαρθρωτική και γι’ αυτό είναι πολύ δύσκολα αντιμετωπίσημη…Αν υπολογίσει κανείς ότι θα αλλάξει δυο και τρεις φορές εργασία και πεδίο ένας μεγάλος αριθμός νέων, πρέπει να δημιουργήσει τις δομές εκείνες που θα του επιτρέπουν την δια βίου μάθηση».
«Αν δε βασιστούμε στο τετράπτυχο ανάπτυξη-ανταγωνιστικότητα-εκπαίδευση-απασχόληση δεν θα κάνουμε απολύτως τίποτα».
Δαμανάκη
«Η μία ανάγκη είναι η σύνδεση της εκπαίδευσης, και μάλιστα της δια βίου εκπαίδευσης, έτσι ώστε να είναι σε θέση να παρακολουθήσει το εκπαιδευτικό σύστημα, με την αγορά εργασίας και τη νέα πραγματικότητα».
«Προς αυτή την κατεύθυνση (τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας) πρέπει να δούμε και τον αντίστοιχο συντονισμό των κυβερνητικών δομών…Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είχε φτάσει μέχρι να προτείνει και τη συγχώνευση των δύο υπουργείων (Παιδείας και Εργασίας)».
Δηλαδή υπεύθυνος για την ανεργία είναι ο ίδιος ο εργαζόμενος, που δε φρόντισε να λάβει τα απαραίτητα μορφωτικά εφόδια. Το κεφάλαιο και η ανάγκη για τη μέγιστη κερδοφορία του και το κράτος ως διαχειριστής των συμφερόντων του απαλλάσσονται.
Η Παιδεία είναι ατομική υπόθεση του καθένα. Από ένα σύστημα δομών δια βίου μάθησης (Ινστιτούτα Δια Βίου Κατάρτισης, όπως αναφέρονται στο σχετικό νομοσχέδιο), ο καθένας μπορεί να αγοράζει δεξιότητες, ανάλογα με τη συγκυριακή ζήτηση στην αγορά και ψεύτικες ελπίδες για ψευτοβόλεμα σε μια κατά κανόνα επισφαλή εργασία. Φθηνές σπουδές με ημερομηνία λήξης, ταιριαστές με το μοντέλο του απασχολήσιμου, ενώ το κράτος αποποιείται των ευθυνών του στη μόρφωση, στην εύρεση εργασίας και στη διασφάλιση εισοδήματος.
Επιμύθιο, η περίφημη ρήση Παπανδρέου στη βουλή: «το κράτος να μην παράγει παιδεία, αλλά να την αγοράζει για λογαριασμό όσων ενδιαφέρονται».
♦ Για την αποκέντρωση του εκπαιδευτικού συστήματος
Δαμανάκη
«Πρέπει το εκπαιδευτικό σύστημα να αποκτήσει νέα χαρακτηριστικά, να κλείσει το κεφάλαιο του συγκεντρωτισμού…Κάνω λόγο για ένα νέο εκπαιδευτικό φιλελευθερισμό…Ετσι ώστε να φυσήξει ένας νέος αέρας υγιούς ανταγωνισμού όχι μόνο μεταξύ των μαθητών, αλλά και ανάμεσα στις ίδιες τις εκπαιδευτικές μονάδες. Μέχρι σήμερα υπάρχει πολύ μεγάλος ανταγωνισμός, περιορίζεται όμως μόνο ανάμεσα στους μαθητές. Θεωρώ ότι αυτό θα είναι η αρχή για μια άλλη πορεία στην εκπαίδευση».
«Πέρα από το βασικό κορμό των μαθημάτων και της εκπαίδευσης, που ασφαλώς πρέπει να εξασφαλιστεί και να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες, θα πρέπει οι τοπικές κοινωνίες ν’ αναλάβουν την ευθύνη τους. Και μπορούν να το κάνουν αυτό».
Γιαννάκου
«Είπε πριν η κυρία Δαμανάκη για ένα φιλελεύθερο μοντέλο. Αν εκείνη είναι μία φορά οπαδός, εγώ είμαι εκατό φορές οπαδός».
Εύγε! Ο ανταγωνισμός μεταξύ των μαθητών, δηλαδή η καλλιέργεια του αγριανθρωπισμού, του «ο θάνατός σου, η ζωή μου», που σκοτώνει το ομαδικό πνεύμα, τη συνεργατικότητα, τη συλλογικότητα, συστατικά στοιχεία υποτίθεται μιας δημοκρατικής διαδικασίας, τόσο πολύ απαραίτητης για τη μαθησιακή διαδικασία και την παιδαγωγική ελευθερία, όχι μόνο δεν στιγματίζεται, αλλά αντίθετα θεωρείται ως αφετηριακό στοιχείο που πρέπει να εξαπλωθεί και καθιερωθεί και ανάμεσα στις σχολικές μονάδες. Και μάλιστα με την παρέμβαση των «τοπικών κοινωνιών», που θα χρωματίζουν τις «δικές τους» εκπαιδευτικές μονάδες. Η απορύθμιση της δημόσιας και «καθολικής» υποτίθεται εκπαίδευσης στο μεγαλείο της.
♦ Για την αξιολόγηση
Γιαννάκου
«Πρέπει να έχεις κι ένα μηχανισμό ελέγχου της ποιότητας και αξιολόγησης. Αλλιώς δεν μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό σε επίπεδο ποιότητας το σύστημα…Είναι απίστευτο ότι είμαστε η μόνη χώρα, εγώ πιστεύω στον κόσμο, όπου φοβούνται την αξιολόγηση του έργου, την ώρα που η αξιολόγηση του έργου με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, έστω κι αν δεν μας άρεσε, γινόταν από τη δεκαετία του 1950».
Ολα αυτά βέβαια δεν έχουν να κάνουν με την ποιότητα των σπουδών, όπως προσπαθούν να μας πείσουν. Η ελλιπέστατη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, οι διπλές βάρδιες, τα πληθωρικά τμήματα, η ανεπαρκέστατη και πολλές φορές άθλια υλικοτεχνική υποδομή, η ανάγκη καθολικής επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών πανεπιστημιακού τύπου, η αναμόρφωση των αναλυτικών προγραμμάτων, τα αναχρονιστικά βιβλία κ.λπ. είναι μερικά μόνο από τα γνωστότατα προβλήματα που σάπισαν πια. Συνεπώς δεν χρειάζεται η αξιολόγηση για να πιστοποιηθούν και στη συνέχεια να λυθούν.
Αλλού είναι το «κουμπί» της υπόθεσης και αυτό φρόντισε να μας το «ξεκουμπώσει» πολύ αφοπλιστικά η κ. Γιαννάκου όταν αναφέρθηκε στον πάλαι ποτέ γνωστό σε όλους επιθεωρητισμό. Στην επιστροφή δηλαδή του μπαμπούλα, του φόβου, της οσφυοκαμψίας. Είναι η επιβολή της πειθάρχησης μαθητών-εκπαιδευτικών και τελικά η χειραγώγησή τους.
Η Δαμανάκη δε χρειάστηκε να διαφωνήσει ούτε να τοποθετηθεί ιδιαίτερα. Το ΠΑΣΟΚ έχει να επιδείξει έργο επ’ αυτού. Όλα τα σχετικά νομοθετήματα (νόμοι 2525, 2640, 2986), αλλά και το Καθηκοντολόγιο και ο νέος φασιστικός
Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας είναι δικά του έργα.
Δημοσιοϋπαλληλικός Κώδικας είναι δικά του έργα.
♦ Για την υποταγή στις εντολές άνωθεν και την υλοποίηση των δεσμεύσεων έναντι της ΕΕ
Γιαννάκου
«Εμένα αυτό που με ανησυχεί είναι ότι είμαστε πίσω σε όλες τις κοινές δράσεις που έχουμε συναποφασίσει με την Ευρωπαϊκή Ενωση και με την Ευρώπη γενικά, είτε είναι δείκτες κατεύθυνσης Λισαβόνας είτε είναι η Μπολόνια, ενώ έχουμε πάρει κοινές δεσμεύσεις. Και κοινές δεσμεύσεις όταν δεν πραγματοποιούνται σημαίνει ότι βλάπτεις και το συνολικό σύστημα και τον εαυτό σου…Είναι μια επείγουσα υπόθεση».
Ποιες είναι αυτές οι δεσμεύσεις τις γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά: Είναι η αξιολόγηση, οι δυο κύκλοι σπουδών, ο πρώτος (προπτυχιακός) τριετής, η κατάργηση του ενιαίου πτυχίου και η αντικατάστασή του από το Σύστημα Μεταφοράς Διδακτικών Μονάδων, που μαζεύεις και από ιδρύματα εκτός τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το Συμπλήρωμα Διπλώματος κ.λπ.
Η Μαρούλα και πάλι δεν μίλησε. Τι να πει; Οι υπουργοί του ΠΑΣΟΚ βάλαν την υπογραφούλα τους κάτω απ’ όλες αυτές τις συμφωνίες στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά φόρουμ και δέχτηκαν πρώτοι τις δεσμεύσεις.
Γιούλα Γκεσούλη