Στις 28 Δεκέμβρη του 2025, απ’ αφορμή μια συζήτηση του Γκαμπόρ Ματέ με τον παλαιστίνιο μπλόγκερ Χάμζα Σααντά, είχαμε δημοσιεύσει ένα σημείωμα με τίτλο: Γκαμπόρ Ματέ: Μακριά από τις πρόστυχες ίσες αποστάσεις. Γράφαμε:
Ονομάζεται Γκαμπόρ Ματέ και είναι γιατρός και συγγραφέας, διάσημος για τη θεωρία του για το τραύμα και την παιδική ηλικία. Oι επιστημονικές του απόψεις έχουν υποστηρικτές και πολέμιους μέσα στην παγκόσμια κοινότητα των γιατρών και των ψυχολόγων. Εμείς δεν είμαστε ειδικοί επιστήμονες και δεν μπορούμε, φυσικά, να πάρουμε θέση. Δεν είναι, άλλωστε, αυτό το αντικείμενο τούτου του σημειώματος. Αντικείμενο είναι οι πολιτικές απόψεις του Ματέ.
Γεννήθηκε σε εβραϊκή οικογένεια της Βουδαπέστης το 1944. Γνώρισε από πρώτο χέρι τους διωγμούς των εβραίων από τους ναζί. Εχασε στενούς συγγενείς του στα στρατόπεδα εξόντωσης, μεταξύ των οποίων και τους παππούδες του. Στα νεανικά του χρόνια, μετά τη μετανάστευση των γονιών του στον Καναδά το 1956, υπήρξε σιωνιστής.
Με την πάροδο των χρόνων, γνωρίζοντας το σιωνισμό από τα μέσα, παρακολουθώντας αυτά που οι ομοϊδεάτες του έκαναν στους Παλαιστίνιους και μελετώντας την ιστορία, μεταστράφηκε. Εγκατέλειψε το σιωνισμό και έγινε υποστηρικτής της Παλαιστινιακής Υπόθεσης. Εδώ και χρόνια, ο Ματέ θεωρεί ότι το σιωνιστικό εγχείρημα πέτυχε τους στόχους του εκτοπίζοντας και καταστέλλοντας τα δικαιώματα του παλαιστινιακού λαού. Υποστηρίζει ότι ο Σιωνισμός πήρε την απόφαση πως ο εβραϊκός πόνος δικαιολογούσε τον πόνο ενός άλλου λαού, κάτι που είχε καταστροφικές συνέπειες και για τις δύο πλευρές. Θεωρεί ότι οι ενέργειες κατά των Παλαιστίνιων συνιστούν προδοσία του ιδανικού «ποτέ ξανά» και περιγράφει τον Σιωνισμό ως ένα αποικιοκρατικό σχέδιο που χρησιμοποιεί το εβραϊκό τραύμα για να δικαιολογήσει το τραύμα που προκαλεί στους Παλαιστίνιους.
O παλαιστίνιος μπλόγκερ Χάμζα Σααντά ρωτά τον Γκαμπόρ Ματέ αν φταίει το Ισραήλ ή η Χαμάς γι’ αυτά που συμβαίνουν σήμερα στη Γάζα. Και ο Ματέ, προς τιμήν του, δεν ακολουθεί την πεπατημένη των ίσων αποστάσεων που ακολουθούν πάρα πολλοί αστοί διανοούμενοι στη Δύση. Ας βγάλουμε τη Χαμάς από την εξίσωση, είναι η απάντησή του…
Η απάντηση που είχε δώσει ο Ματέ στον Σααντά, όταν τον ρώτησε αν φταίει το Ισραήλ ή η Χαμάς γι’ αυτά που συμβαίνουν σήμερα στη Γάζα, ήταν η εξής:
«Στην πραγματικότητα, είναι πολύ ευρύτερο από αυτό. Αυτό που ευθύνεται είναι η μακρά ιστορία της δυτικής αποικιοκρατίας στη Μέση Ανατολή, που ξεκίνησε τον 19ο αιώνα και συνεχίστηκε τον 20ό αιώνα, με αποκορύφωμα τη βρετανική κατοχή της Παλαιστίνης, η οποία εκείνη την περίοδο διευκόλυνε την μετανάστευση εβραίων από την Ευρώπη και τον εκτοπισμό του γηγενή πληθυσμού. Ετσι, χωρίς εκείνη τη βρετανική υποστήριξη και χωρίς την ιμπεριαλιστική υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών σήμερα, το Ισραήλ δεν θα μπορούσε να έχει κάνει τίποτα. Ο σιωνισμός θα ήταν ένα μικρό κίνημα με καμία πιθανότητα επιτυχίας. Αν με ρωτάτε λοιπόν ποιος ευθύνεται, η τελική ευθύνη βρίσκεται στο δυτικό αποικιοκρατικό σύστημα που εξέθρεψε και διευκόλυνε και συνεχίζει να υποστηρίζει το σιωνιστικό εγχείρημα. Μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνιων, το θέμα δεν είναι η Χαμάς. Το Ισραήλ καταπίεζε, σκότωνε, σφαγίαζε Παλαιστίνιους δεκαετίες προτού υπάρξει η Χαμάς. Και η πρώτη σφαγή Παλαιστίνιων στη Γάζα συνέβη το 1956, δεκαετίες προτού υπάρξει καν η Χαμάς. Οπότε, ας μην βάζουμε καν τη Χαμάς στην εξίσωση. Είναι το σιωνιστικό εγχείρημα [που είναι] αποφασισμένο να καταλάβει ολόκληρη την Παλαιστίνη, εκτοπίζοντας τον γηγενή πληθυσμό και που υποστηρίζεται από το δυτικό ιμπεριαλιστικό σύστημα».
Ο Γκαμπόρ Ματέ ήταν καλεσμένος αυτές τις μέρες από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση για μια σειρά εκδηλώσεων. Μεταξύ αυτών ήταν και μια «θεραπευτική συζήτηση για το ψυχικό τραύμα, τη γονεϊκότητα και τη δύναμη της ανθρώπινης θέλησης» (με εισιτήριο από 10 μέχρι 70 ευρώ). Σ’ αυτή τη δίωρη συζήτηση μίλησε και για τη γενοκτονία στη Γάζα, για το διαχρονικό έγκλημα του σιωνισμού και για το δικαίωμα των Παλαιστίνιων στην αντίσταση στην κατοχή, ακόμα και στην ένοπλη αντίσταση.
Είναι πολύ σημαντικές τέτοιες τοποθετήσεις σε κοινά που συχνάζουν σε τέτοιους χώρους. Ιδιαίτερα όταν ο ομιλητής είναι εβραϊκής καταγωγής, με τους παππούδες του να έχουν εξοντωθεί στο Αουσβιτς, και πρώην σιωνιστής, όπως ευθαρσώς παραδέχεται.
Ηρεμα, με απλό λόγο, στηριγμένο στην ιστορική αλήθεια, ο Γκαμπόρ Ματέ περιέγραψε τα εγκλήματα του σιωνισμού κατά των Παλαιστίνιων, ιστορικά, τουλάχιστον από το 1948, για να φτάσει στη σημερινή γενοκτονία στη Γάζα. Στηλίτευσε την υποκρισία των Δυτικών και τη στήριξή τους στους σιωναζιστές. Και δεν παρέλειψε να αναγνωρίσει το δικαίωμα των Παλαιστίνιων στην ένοπλη αντίσταση.
Αξίζει να αφιερώσετε μερικά λεπτά για να παρακολουθήσετε την τοποθέτησή του.
