Την παλιά λαϊκή παροιμία μας θύμισε η σύνοδος κορυφής (με τηλεδιάσκεψη) των ευρωπαίων ηγετών την περασμένη Πέμπτη. Μία σύνοδος που κράτησε τέσσερις ώρες και τελικά δεν κατέληξε πουθενά, πέραν των γνωστών τετριμμένων ευχολογίων περί «αλληλεγγύης», «συνοχής» και «σύγκλισης», όπως περιγράφονται στον «οδικό χάρτη για την ανάκαμψη» (βλ. https://www.consilium.europa.eu/media/43384/roadmap-for-recovery-final-21-04-2020.pdf), ένα τετρασέλιδο κείμενο γενικών αρχών, που χαιρετίστηκε από τη σύνοδο.
Ουσιαστικά χαιρετίστηκαν όλες οι μέχρι τώρα δράσεις και μέτρα που αποφασίστηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής «συνεργασίας», πέραν των περίφημων «κορονο-ομόλογων» (βλ. https://www.consilium.europa.eu/el/meetings/european-council/2020/04/23/)! Για μια ακόμα φορά, το περιβόητο «ταμείο ανάκαμψης», που αποφασίστηκε στη σύνοδο του Eurogroup προ δύο εβδομάδων, παραμένει «θολό» ως προς τους όρους λειτουργίας του και παροχής των δανείων ή ενισχύσεων σε κάθε χώρα. Η «συνειδητή ασάφεια», που ο ολλανδός υπουργός Οικονομικών Χόπκε Χούκστρα είχε επισημάνει στην απόφαση του Eurogroup, παρέμεινε.
Οι ηγέτες δεν αποφάσισαν τίποτα για τα περίφημα «καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα», στην υιοθέτηση των οποίων καλούσε η απόφαση του Eurogroup, και ανέθεσαν στην Κομισιόν να επεξεργαστεί την πρόταση για το «ταμείο ανάκαμψης» (βλ. https://www.consilium.europa.eu/el/press/press-releases/2020/04/23/conclusions-by-president-charles-michel-following-the-video-conference-with-members-of-the-european-council-on-23-april-2020/).
Από τη μεριά της, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην κοινή συνέντευξη Τύπου με τον πρόεδρο Σαρλ Μισέλ, μετά την τηλεδιάσκεψη των ηγετών της ΕΕ, δήλωσε με… κατανόηση: «Αν και η πανδημία δεν γνωρίζει σύνορα και εθνικότητες, ορισμένες χώρες έχουν σίγουρα πληγεί σφροδρότερα από άλλες. Αν δεν δράσουμε αποφασιστικά και συλλογικά, η ανάκαμψη δεν θα είναι συμμετρική και οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών θα διευρυνθούν…. Γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι το ΑΕΠ θα μειωθεί παντού, όμως σε ορισμένα κράτη μέλη θα μειωθεί πιο απότομα από ό,τι σε άλλα, ενώ ορισμένοι τομείς, όπως για παράδειγμα ο τουρισμός, θα υποστούν μεγαλύτερη ζημιά. Γνωρίζουμε επίσης ότι ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της κρίσης διαφέρει σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, καθώς ορισμένα είναι σε θέση να παράσχουν πολύ μεγαλύτερη άμεση δημοσιονομική στήριξη στις οικονομίες τους».
Από ωραία λογάκια άλλο τίποτα, αλλά τι θα γίνει στην πράξη; Εχουμε φάει με το κουτάλι τις φρούδες ελπίδες της «πραγματικής σύγκλισης», αλλά η ΕΕ στην πράξη παραμένει μία συμμαχία των ισχυρών ιμπεριαλιστικών χωρών (Γερμανία, Γαλλία σε πρώτο πλάνο), που κάνουν κουμάντο και καρπώνονται το «κυρίως πιάτο», με τις δευτεροκλασάτες (όπως η Ιταλία) μονίμως να αγωνίζονται να φτάσουν τις πρώτες, και τις εξαρτημένες χώρες (όπως η Ελλάδα) να αρκούνται στα ψίχουλα έναντι σκληρής δημοσιονομικής επιτήρησης. Ποιος νοιάστηκε για το δίκιο των λαών, στους οποίους φορτώνονται τα κρατικά χρέη όλα αυτά τα χρόνια;
Τα «ομόλογα ανάκαμψης», που ζήτησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Νταβίντ Σασόλι, δεν αποφασίστηκαν. Η Κομισιόν θα διερευνήσει – όπως σημείωσε η φον ντερ Λάιεν – «καινοτόμα χρηματοδοτικά μέσα» σε σχέση με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) της ΕΕ, που «πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες της εποχής μετά την κρίση του κοροναϊού». Το ΠΔΠ είναι ο μακροπρόθεσμος (σε βάθος επταετίας) προϋπολογισμός της ΕΕ. Οπως επισημαίνει η ιστοσελίδα του Συμβουλίου της ΕΕ (βλ. https://www.consilium.europa.eu/el/policies/eu-budgetary-system/multiannual-financial-framework/), το ΠΔΠ έχει σκοπό να ευθυγραμμίσει τις δαπάνες της ΕΕ με τις πολιτικές της προτεραιότητες και να εξασφαλίσει τη δημοσιονομική πειθαρχία στην ΕΕ.
Πιστεύετε ότι για χάρη της «αλληλεγγύης» μπροστά στο φονικό κοροναϊό, η ΕΕ θα αλλάξει τις πολιτικές της για τη «δημοσιονομική πειθαρχία» και θα επιτρέψει την περίφημη «αμοιβαιοποίηση του χρέους»; Δηλαδή, να δανειστούν όλοι με τα ίδια επιτόκια και όρους και να είναι όλοι το ίδιο υπόχρεοι έναντι αυτών των δανείων; Θα δούμε σύντομα τι θα αποφασιστεί πάνω στην πρόταση που θα διαμορφώσει Κομισιόν. Ομως, ακόμα κι αν αποφασιστεί κάποιας μορφής επιχορήγηση (την οποία θα πάρουν τα ισχυρότερα κράτη εντός ΕΕ), αυτή θα είναι έκτακτη και σίγουρα περιορισμένη. Σε καμία περίπτωση δεν θα μοιάζει με τα περίφημα «κορονο-ομόλογα», γιατί η Γερμανία αντιδρά σταθερά όλο αυτό το διάστημα.
Αυτό που μένει για την ώρα είναι η ανάγκη για αύξηση των ιδίων πόρων του προϋπολογισμού της ΕΕ από το 1.2% στο 2% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της ΕΕ για τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι τα κράτη θα δώσουν περισσότερα χρήματα για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πού θα βρουν αυτά τα χρήματα; Το αφήνουμε στη… δημιουργική φαντασία των αναγνωστών μας…
Και η ΕΕ με τη σειρά της θα τα μοιράσει ανάλογα με τη δύναμη του κεφαλαίου του κάθε κράτους. Γιατί έτσι γίνεται πάντα στον καπιταλισμό κι ο κοροναϊός αυτό δεν πρόκειται να το αλλάξει (εκτός φυσικά από το… «σοσιαλιστικό» οχτακοσάρι του Μητσοτάκη, όπως το χαρακτήρισε ο ίδιος, που έβγαλε τους καπιταλιστές από την υποχρέωση να πληρώσουν τους εργαζόμενούς τους το διάστημα που τους έθεσαν σε αναστολή). Το πολύ χρήμα θα το πάρει το κεφάλαιο, μην έχετε καμία αμφιβολία γι’ αυτό (βλ. https://www.eksegersi.gr/Επικαιρότητα/35427.Απόφαση-eurogroup-Το-κυρίως-πιάτο-στο-κεφάλαιο-ο και https://www.eksegersi.gr/issue/1045/Διεθνή/35245.«Βροχή»-τα-λεφτά-για-το-κεφάλαιο-ψίχουλα-στους).
